Xin hãy bỏ hủ tục phóng sinh !

Thứ Ba, 29.01.2019, 15:34

Hàng năm, cứ đến lễ ông Công ông Táo (23 tháng Chạp âm lịch), người người, nhà nhà lại cùng sửa soạn, rủ nhau ra ao hồ để “phóng sinh” cá chép. Theo thời gian, tục lệ này dần được nâng lên trở thành một nét đẹp trong văn hóa cổ truyền của dân tộc.

Nhiều người Việt Nam vẫn hay tin thả cá chép là để cầu tài lộc, may mắn.

Cũng bởi thế mà ngay đến Tổng bí thư kiêm Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng và phu nhân, dù bận trăm công nghìn việc nhưng vẫn thu xếp thời gian để cùng nhiều kiều bào yêu nước (về quê ăn tết) thực hiện lễ thả cá chép tại hồ Hoàn Kiếm, khiến các cơ quan truyền thông báo chí lại có dịp được một phen tác nghiệp vất vả.

Ngược với lối suy nghĩ và cách hiểu của nhiều nhà, cá nhân người viết cho rằng, hành động “phóng sinh” chim, cá như kiểu ở Việt Nam thật sự sẽ chẳng mấy có ý nghĩa hay giúp ích được gì cho sự phát triển của đất nước, nếu không muốn nói chỉ mang tính “nghi thức” rườm rà, thậm chí còn là những màn “trình diễn” vụng về, nhưng nghiêm trọng hơn là sẽ khiến cho chim, cá trong tự nhiên ngày càng sớm bị truy diệt.

Theo ước tính, năm 2019 này, làng nghề Thủy Trầm, xã Tuy Lộc, huyện Cẩm Khê, tỉnh Phú Thọ, sẽ thu hoạch và tung ra thị trường gần 40 tấn cá chép đỏ để phục vụ người dân cúng ông Công, ông Táo … Song nuôi thì vẫn còn đỡ, đằng này việc phóng sinh chim, cá … sẽ chẳng có ý nghĩa gì khi chỉ cách khu vực thả không xa đã có những ngư, điểu tặc chờ giăng lưới sẵn để bắt nhằm bán lại cho những người khác có nhu cầu.

Cũng như vậy, hoạt động trồng cây lưu niệm ngày tết của các lãnh đạo … cũng sẽ chẳng có mấy ý nghĩa, nếu như chúng ta cứ tuyên truyền “mùa xuân là Tết trồng cây” song vẫn tiếp tục dung túng cho hành vi phá rừng – một tấm gương lâm tặc điển hình nhất ở Việt Nam chính là ông bầu Đoàn Nguyên Đức, người còn được ca tụng là có công lớn, góp phần cải thiện thành tích của bóng đá Việt Nam trên trường quốc tế. Hay như việc nguyên thủ quốc gia phải xắn ống quần giữa trời lạnh giá, xuống ruộng kéo cày cùng trâu trong lễ tịch điền, xem ra cũng chẳng còn phù hợp trong thời đại này, bởi chính trình độ khoa học kỹ thuật và mức độ đầu tư cho máy móc hiện đại mới là yếu tố quyết định đến sản lượng nông nghiệp chứ không phải chỉ dựa vào cầu cho mưa thuận gió hòa (như Israel chỉ toàn cát sa mạc nhưng lại có nền nông nghiệp phát triển hàng đầu thế giới).

Khẩu hiệu mùa xuân là Tết trồng cây sẽ chẳng có mấy ý nghĩa nếu chúng ta vẫn dung túng cho hành vi phá rừng.

Bởi thế, cá nhân người viết đề nghị rằng người gánh vác trách nhiệm đứng đầu đất nước, rất không nên làm những việc chỉ mang tính “tượng trưng” mà cần thiết phải tạo ra nhiều đóng góp thiết thực, có ý nghĩa hơn. Chẳng hạn, chủ tịch nước có thể đề nghị Quốc hội ban hành và áp đặt luật cấm đánh bắt cá con, cá trong mùa sinh sản, cấm săn bắn chim thú …

Nhiều tài liệu, hình ảnh do các đoàn thám hiểm phương Tây, nhất là người Pháp ghi lại, cho thấy, trong quá khứ Việt Nam đã từng là một nơi có thiên nhiên cực kỳ hùng vĩ, với những cánh rừng rậm rạp và rất nhiều muông thú. Một phần cũng bởi chiến tranh tàn phá, song có lẽ chính thói quen “tận bắt, tuyệt diệt” đã ăn sâu vào trong huyết quản của người Việt, nhất là sau thời Đổi mới, đã khiến ao hồ, ruộng đồng trên khắp cả nước, ngày nay không còn mấy tôm cá, chim cò … như vài chục năm về trước.

Thịt rừng bày bán tràn lan ngay dưới chân chùa Hương

Đã có người Việt Nam nào tự hỏi rằng hiện giờ đất nước ta đang có rất ít chim.

Từ đó mới thấy, những việc mà chúng ta đang làm thực chất không thể là một nét đẹp văn hóa, trái lại còn rất xấu khi khuyến khích hành vi bắt tận tuyệt chim muôn, tôm cá… vào mùa “phóng sinh”. Theo nhiều nhận định, phóng sinh theo kiểu của chúng ta không phải là một hành vi “thiện” mà chỉ mở đầu cho một cái khác, ác và tàn độc hơn nhiều.

Khác với chúng ta, hàng năm nguyên thủ quốc gia của các nước phương Tây thường không thực hiện nghi lễ “phóng sinh” như ở ta, mà họ thường cứu xét các đề xuất giảm án, phóng thích tù nhân trước thời hạn … bên cạnh những việc làm tiêu biểu như tặng quà cho học sinh ưu tú, cô nhi quả phụ, những công dân gương mẫu và người có cống hiến với đất nước. Đối với Việt Nam, dẫu đường đến văn minh còn xa, nhưng trước mắt, có lẽ cả Nhà nước và người dân nên dần có ý thức bảo vệ thiên nhiên, muông thú … cần tránh săn bắt, tận diệt bừa bãi, và hãy bắt đầu bằng việc không khuyến khích hoặc cấm hành vi “phóng sinh” chim, cá ngày Tết.