Sai phạm của cán bộ đã được đúc kết thành công thức

Thứ Năm, 06.12.2018, 15:57

Tại phiên khai mạc kỳ họp Hội đồng nhân dân thành phố Hồ Chí Minh sáng ngày 4/12, Bí thư Thành ủy Nguyễn Thiện Nhân lần đầu tiên chia sẻ sáu “công thức” vi phạm và yêu cầu cán bộ tránh xa. Lần đầu tiên trong lịch sử tại Việt Nam, vi phạm của cán bộ đã được đúc rút thành công thức và do chính một Bí thư Thành ủy của một thành phố lớn chỉ ra.

Cán bộ mình cũng tạo nên được những công thức – công thức sai phạm!

Theo ông Nguyễn Thiện Nhân, 6 công thức vi phạm chủ yếu của cán bộ bao gồm: Vi phạm thứ nhất là về giao đất cho dự án triển khai mà không đấu thầu. Theo quy định của pháp luật là giao đất phải qua đấu thầu, nếu sai thì rất khó sửa; Thứ hai là giá đất phải được tính đúng và có hội đồng thẩm định giá phê duyệt, cần minh bạch chuyện này, nếu giao đất giá rẻ là vi phạm pháp luật; Thứ ba là khi yêu cầu doanh nghiệp làm và thanh toán dự án, cần xác định giá trị đầu tư của dự án. Có một số trường hợp xác định mức đầu tư không đúng gây thiệt hại cho ngân sách; Thứ tư là khi doanh nghiệp tăng vốn và bán cổ phần phải xác định giá nào, bán phải công khai, mang tính cạnh tranh. Để xác định giá khởi điểm cần phải thuê cơ quan xác định giá khởi điểm nhưng lại xác định sai; Thứ năm là dự án được phê duyệt rồi nhưng vật tư sử dụng không đúng chuẩn, máy móc không hiện đại như đăng ký ban đầu dẫn đến giảm chi phí lẫn chất lượng; Thứ sáu là quy trình triển khai dự án khu đô thị không đúng như quy định. Ví như giao đất phải có đề án được duyệt. Nếu đề án chưa được duyệt mà đã giao đất là sai phạm rõ ràng.

Nghe Bí thư Thành ủy Nhân phát biểu mà thấy đau càng thêm đau, xót càng thêm xót. Công thức khoa học là để giải đáp các giả thuyết khoa học. Công thức cán bộ vi phạm sẽ để làm những gì?

Cả một bầu trời công thức

Để nói ra hai từ “công thức”, chắc chắn rằng công thức chỉ có thể được đúc kết bằng hai cách. Từ rất nhiều bài học thực tiễn hoặc xây dựng từ những công thức sẵn có. Trong trường hợp những vi phạm của cán bộ, công thức vi phạm chắc chắn phải được tạo nên từ những sai phạm của cán bộ trong thực tiễn đã xảy ra.

Bí thư Thành ủy Nguyễn Thiện Nhân nói ra những “công thức vi phạm” của cán bộ, chính như việc thừa nhận cả một quá trình dài sai phạm trong công tác cán bộ đã xảy ra.

Nhìn vào 6 biểu hiện cụ thể được Bí thư Nhân nhắc ở trên, chúng ta thấy cả 6 lỗi sai phạm đều gắn liền với các dự án đầu tư công. Như đã biết, đầu tư công luôn đi cùng với sử dụng ngân sách công. Sai phạm của cán bộ trong đầu tư công chính là nguyên nhân chính yếu gây ra thất thoát, lãng phí ngân sách Nhà nước.

Đúng là 6 công thức ấy chẳng có điều nào sai. Tất cả đều đã được minh chứng bằng những vụ việc cán bộ ta bị xử lý, và thậm chí là ngay cả những vụ sai phạm nhưng chưa thể xử lý… Đau xót ở đây chứ ở đâu.

Mà chưa hết, mới một lĩnh vực đầu tư công thôi đã có đến 6 công thức vi phạm của cán bộ. Vậy, còn bao nhiêu vấn đề khác như tổ chức cán bộ, chi tiêu thường xuyên, đầu tư phát triển,… thì tổng số công thức vi phạm của cán bộ nếu xét ra sẽ nhiều đến mức độ nào? Có chăng là cả một bầu trời công thức?

Cần những lời giải hay!

Nói là “công thức vi phạm” thì dường như là đang đứng trên quan điểm của đội ngũ cán bộ. Là những thứ mà theo Bí thư Thành ủy thành phố Hồ Chí Minh Nguyễn Thiện Nhân nói “cán bộ cần phải hiểu rõ bản chất để có ý thức tránh xa. Nếu có ý thức để tránh thì công chức làm việc yên tâm”.

Nhưng xét trên phương diện của công tác cán bộ, đứng trên phương diện xã hội, những công thức đó thực chất là những “bài toán khó” mà chúng ta cần tìm ra lời giải đáp. Bí thư Nhân chỉ nhắc đến việc cán bộ, công chức cần phải tránh xa những công thức vi phạm, nếu không tránh được thì đừng có làm.

Nhưng, những lời nói đó cũng chẳng khác nào việc chúng ta đặt ra nội quy, quy định, quy chế của các cơ quan, đơn vị Nhà nước. Cán bộ mình họ thừa hiểu phải làm việc theo quy chế, quy định đó chứ,… Vậy mà, đến cuối thì họ vẫn tìm đủ mọi cách để “lách chỗ này, len lỏi chỗ kia”… rồi sai phạm! Thật đấy, có mãi kêu gọi cán bộ, công chức đừng sai phạm nữa, thì cũng chỉ là những lời nói trong vô thức thiếu định hướng mà thôi.

Điều duy nhất nên được chú tâm, đó là lời giải cho những công thức vi phạm hàng loạt mà càng đúc kết chúng ta có càng nhiều. Có ai nhận ra, cán bộ càng rút kinh nghiệm dài, thì số công thức vi phạm ngày càng tăng.

Có những cán bộ cống hiến vài chục năm công tác thì đến quá nửa thời gian là phải xin rút kinh nghiệm. Để rồi, khi kinh nghiệm họ rút được càng nhiều, thì những sai phạm sau lại luôn lớn hơn những sai phạm trước. Nào nhìn kìa những Đinh La Thăng, Trịnh Xuân Thanh, Phan Văn Vĩnh,… công thức sai phạm cuối cùng của họ đã mang đến những kết quả phải chịu án tù như vậy?

Điều gì xảy ra khi một cán bộ có thể sai ở nhiều công thức, hay nhiều cán bộ thuộc cùng một cơ quan cùng sai một công thức? Chẳng phải do chúng ta xử lý chưa nghiêm, chưa đủ tính răn đe hay sao.

Ngoài kia, kẻ sai phạm vẫn được luân chuyển hết chỗ này, chỗ nọ, rồi cuối cùng chẳng biết để vào đâu thì cho làm ở Mặt trận Tổ quốc. Người bị kỷ luật chẳng hiểu nỗi gì sau đó lại vẫn cứ được bổ nhiệm lại như chưa từng có quá khứ xảy ra. Cứ chỉ cần chưa bị xử lý hình sự thì rồi cán bộ đã từng sai phạm vẫn còn cơ hội vươn cao hơn lúc ban đầu. Tất cả đã nói lên thực trạng xử lý “mạnh tay” nhưng không “mạnh chân” của các cơ quan, ban ngành.

Đến khi nào lỗ hổng quản lý, xử lý cán bộ được khắc phục, đến khi ấy những công thức sai phạm mới có thể thôi không hình thành nữa. Bằng không, rồi chúng ta giải công thức này, thì công thức khác lại tiếp tục hình thành, xử phạt người này, rồi người kia lại sai như thế!

Lời giải hay nhất là gì khi bao năm qua chúng ta để những con người sai tự sửa mà không thành. Có phải, chỉ còn phương án loại thẳng tay người sai để không ai còn có cơ hội sai lại nữa?…