Loại bỏ tham nhũng vặt để kiến tạo xã hội minh bạch và quốc gia bền vững

Thứ Hai, 03.12.2018, 15:32

Doanh nghiệp muốn có được những giấy tờ pháp lý để kinh doanh sản xuất thì phải có phí “bôi trơn”; người dân muốn xin giải quyết thủ tục hành chính thì phải có “phong bì lót tay”; cha mẹ muốn con được học tập trong trường điểm, trường tốt, thì phải có “người đỡ đầu”… Những câu chuyện tham nhũng vặt đã và đang diễn ra hằng ngày ở khắp mọi ngõ ngách của đời sống xã hội.

Tham nhũng vặt hiện đang là một vấn đề khá phức tạp và có nhiều nguyên nhân, trong đó có vấn đề về thủ tục hành chính, từ ý thức trách nhiệm, thói quen và tâm lý “xin-cho” của cả người dân lẫn cán bộ công chức, viên chức.

Tham nhũng vặt đang trở thành vấn đề gây ra nhiều bức xúc trong xã hội

Bởi bản chất của việc giải quyết thủ tục hành chính của nhân dân là một hình thức có nhiều khâu, nhiều bước, người dân nếu muốn giải quyết nhanh gọn, thì cách tốt nhất đó chính là đưa tiền. Còn cán bộ, công chức, viên chức thì sẵn sàng nhận những phong bì và thủ tục sẽ giải quyết một cách “thần tốc” để tránh sự phiền hà của người dân. Với những yếu tố đó mà tình trạng tham nhũng vặt hiện rất phổ biến ở nhiều địa phương trên cả nước.

Đóng một con dấu đã có chữ ký của người có tránh nhiệm ít thì cũng mang lại lợi ích từ chục ngàn, cao thì có thể tính bằng những phong bì hàng triệu, hàng chục triệu. Đến bệnh viện mà muốn được ưu tiên khám chữa trước thì cũng phải tính đến bài “đồng tiền đi trước là đồng tiền khôn”. Đến xin việc ở một cơ quan nhà nước thì ngoài trình độ sẵn có, thì “người đỡ đầu” phải có tiếng nói và có “suất” ở đó….

Tình trạng tham nhũng vặt, đã trở thành những cuộc họp dài của Quốc hội, Chính phủ và cũng tốn nhiều giấy mực của các cơ quan báo chí. Nhưng tình trạng này vẫn dường như chưa thực sự có dấu hiệu giảm, thậm chí cả trong tình hình hiện nay khi mà những cuộc đại án tham nhũng lớn được thực hiện một cách nghiêm túc, thì tình trạng tham nhũng vặt vẫn đang là một câu hỏi chưa tìm được lời giải đáp.

Điều này cũng đã được Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng thẳng thắn bày tỏ quan điểm: “Đến cửa nào cũng phải tiền, không có tiền không trôi. Bôi trơn mà! Xin giấy tờ học hành cho con, cho cháu, chuyển chỗ nọ chỗ kia, thích thì cấp cho ngay hoặc có phong bì sẽ được nhanh, không có thì ông ấy cứ ngâm đấy, khó chịu lắm và hư hỏng cán bộ”.

Sau kỳ họp thứ 6, Quốc hội khóa XIV, ngày 23/11 Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc đã có buổi tiếp xúc cử tri quận Lê Chân, TP Hải Phòng. Tại đây, Thủ tướng cũng đã nói về tình trạng tham nhũng vặt ở các cấp chính quyền của Việt Nam và thủ tướng cho biết sắp tới sẽ tổ chức hội nghị toàn quốc chống tham nhũng vặt.

Tham nhũng lớn chúng ta đã nghiêm trị rất nhiều, nhiều cán bộ có liên quan đã bị xử lý nghiêm theo pháp luật, nhưng tham nhũng vặt còn là vấn đề nhân dân rất kêu ca… Tiền không phải quá nhiều nhưng gây phiền lòng người dân. Đây là thói xấu phải lên án, giám sát, có biện pháp kiên quyết để người dân yên tâm chứ không phải cứ đến bệnh viện, trường học, đi xin việc, rồi việc này việc khác phải đưa phong bì, phong bao” – Thủ tướng bày tỏ quan điểm.

Với thông điệp này của Thủ tướng đã cho thấy công cuộc phòng chống tham nhũng đang chuyển biến mạnh mẽ. Với những “lò đang cháy” hiện tại đều là ở cấp trung ương, nên sự làn tỏa ở các địa phương là chưa thực sự nhiều, vì thế hy vọng rằng Hội nghị sắp tới về phòng chống tham nhũng vặt sẽ mở rộng phạm vi “tìm củi” ở cấp địa phương.

Khi cả một hệ thống từ trung ương tới địa phương được xử lý, các vụ án trọng điểm được thực hiện dưới sự chỉ đạo của Bộ Chính trị, Ban Bí thư; Các vụ án nghiêm trọng, đặc biệt nghiêm trọng được xử lý bởi Ủy ban kiểm tra Trung ương, thì các vụ án cấp địa phương sẽ được thực hiện một cách nghiêm túc của Ủy ban kiểm tra Tỉnh ủy, huyện ủy,…

Có như thế, thì mới không có tình trạng “tắm từ vai tắm xuống”, loại bỏ trực tiếp những cán bộ sai phạm ở cấp địa phương sẽ là tín hiệu tốt nhất. Bởi đây là đội ngũ cán bộ gần dân, trực tiếp lắng nghe và phục vụ nhân dân, nên niềm tin của Đảng, Nhà nước cũng từ chính đây mà tạo lên.

Với một bộ máy lớn thì tham nhũng vặt sẽ là không phải câu chuyện ‘vặt’

Xét về mức độ một vụ tham nhũng vặt thì giá trị tham nhũng chỉ đáng giá vài chục đến chục triệu, chẳng thể so sánh với một vụ đại án tham nhũng hàng trăm, hàng tỷ đồng. Nhưng so sánh về mức độ niềm tin, sự tin tưởng của nhân dân thì gần như không thể đặt lên bàn cân. Bởi hình ảnh cán bộ xấu xí cầm phong bì của người dân dẫu ít hay nhiều, thì hình ảnh đó đều cho thấy không hề có sự tốt đẹp nào cả.

Uy tín của một thể chế cầm quyền ở bất kỳ một quốc gia nào đều phụ thuộc vào sự ảnh hưởng bởi người dân. Ở cấp Trung ương, đó là những chủ trương, đường lối mà Đảng đặt ra, đề ra để giải quyết các vấn đề xã hội; là cơ sở để Quốc hội ban hành pháp luật, là điều kiện để Chính phủ phát triển kinh tế xã hội của đất nước và là nơi mà nhân dân đặt niềm tin và sự ủng hộ.

Ở cấp địa phương, là nơi mà hiện diện của mỗi Đảng viên, công chức, viên chức nhà nước thực hiện hành vi, quy cách ứng xử, hoạt động hành chính để phục vụ nhân dân, phục vụ mọi tầng lớp công dân. Vì thế, khi đường lối Trung ương đề ra là có lợi cho dân, mà địa phương lại làm trái có lợi cho quan là điều không thể chấp nhận được.

Để tạo nên đúng sự công bằng, thì công cuộc phòng chống tham nhũng, “lò đang cháy” không chỉ cháy ở trên, mà phải cháy đúng ở “mọi nơi, mọi lúc, mọi thời điểm”. Để khi đó, ngọn lửa phòng chống tham nhũng đúng là đã trở thành phong trào đúng như Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng đã từng nói.

Tham nhũng dừ ở góc độ nào, cấp chính quyền nào thì cũng đều là mối nguy cơ cho sự tan vỡ của một chính quyền, làm sụt giảm đi những niềm tin và lá phiếu tín nhiệm mà nhân dân đặt vào người lãnh đạo của chính đản cầm quyền.

Loại bỏ tham nhũng, tham nhũng vặt là tạo nên xã hội minh bạch và quốc gia bền vững

Đảng Cộng sản Việt Nam luôn thể hiện quyết tâm chống tham nhũng với không ngoài mục đích gì là phụng sự Tổ quốc và phục vụ nhân dân. Cuộc đấu tranh phòng chống tham nhũng kể từ cuối năm 2016, đến năm 2017 là những cuộc đại án lớn về tham nhũng được đưa ra vành móng ngựa, năm 2018 là năm phòng chống tham nhũng lan tỏa, khẳng định “không có vùng cấm” khi một loạt cán bộ, lãnh đạo ở trung ương phải vào “lò đang cháy”.

Với những kết quả đã đạt được, hy vọng rằng sự khẳng định quyết tâm của Đảng thì sắp tới, công cuộc phòng chống tham nhũng ở cấp chính quyền địa phương sẽ được lan tỏa, tình trạng tham nhũng vặt sẽ được giải quyết, để tạo nên sự tôn nghiêm của pháp luật, uy tín của Đảng, vững mạnh của chế độ và niềm tin của nhân dân cả nước.