Khi “người lãnh đạo, người đầy tớ trung thành” lười tiếp “ông chủ”

Thứ Hai, 19.11.2018, 15:16

Tâm lý chung của những người đi khiếu nại, tố cáo là rất mong có thể được gặp trực tiếp với những người có thẩm quyền để giải quyết, đặc biệt là những người có thẩm quyền cao nhất trong cơ quan Nhà nước, để trình bài những vướng mắc, khó khăn hiện tại của công dân.

Sáng 14/11, Quốc hội tiến hành phiên thảo luận ở hội trường về công tác giải quyết khiếu nại, tố cáo năm 2018. Trong đó, vấn đề nổi cộm đã được các Đại biểu Quốc hội, các cơ quan có liên quan đã chỉ ra rằng tình trạng lãnh đạo, cán bộ hiện nay không thực hiện nghiêm túc Luật tiếp công dân.

Cần phải “điểm mặt chỉ tên” những lãnh đạo tỉnh nào lười tiếp dân

Tổng thanh tra Chính phủ Lê Minh Khái đã báo cáo trước Quốc hội, về những kết quả đã đạt được và những tồn tại của các cơ quan hành chính ở một số địa phương, trong việc thực hiện quy định của pháp luật về việc tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo.

Trong đó, Tổng thanh tra Chính phủ cho rằng, tình trạng né tránh, đùn đẩy trách nhiệm và thiếu quyết tâm trong việc tiếp công dân, đối thoại với nhân dân vẫn còn diễn ra ở nhiều địa phương trong cả nước. Việc thiếu trách nhiệm khi xem xét, giải quyết khiếu nại, tố cáo, đã dẫn tới các vụ việc từ nhỏ trở thành tình tiết phức tạp.

Ông Vũ Trọng Kim – Chủ tịch Hội thanh niên xung phong, thì cho rằng tình trạng lãnh đạo chính quyền xa dân, chuyển đơn thư lòng vòng đã dẫn tới những khó khăn cho nhân dân khi làm việc với chính quyền. Tình trạng phổ biến nhất trong việc giải quyết khiếu nại, tố cáo, đơn thư của người dân hiện nay chưa được giải quyết một cách thấu đáo chủ yếu là do cán bộ lấy lý do bận công việc để từ chối tiếp dân.

Vì quy định của pháp luật đã nêu rõ, Luật Tiếp công dân đối với Chủ tịch UBND tỉnh phải tiếp dân ít nhất mỗi tháng 1 lần, Chủ tịch UBND xã mỗi tuần 1 lần. Vì thế, nếu cán bộ không thực hiện được thì cần phải rời vị trí vì thiếu trách nhiệm. Ông nói: “Hàng năm, vị lãnh đạo nào không thực hiện được việc đó theo đúng quy định thì phải rời ghế. Việc của cán bộ là giải quyết vấn đề của dân chứ không chỉ đi họp với cơ quan này, cơ quan khác, thăm chỗ nọ chỗ kia”.

Vế phía Đại biểu Lưu Bình Nhưỡng (đoàn Bến Tre) – Phó trưởng ban Dân nguyện cho rằng, theo đơn thư của công dân gửi tới Ban Dân nguyện thì có thể nói công tác tiếp dân ở các địa phương còn rất nhiều hạn chế, bất cập, hình thức và gây ra nhiều bức xúc cho người dân.

Đại biểu Nhưỡng dẫn chứng số liệu phía Chủ tịch UBND cấp tỉnh có tổng số buổi tiếp công dân định kỳ chỉ đạt tỉ lệ 48,3% so với quy định, trong đó 36 tỉnh chưa đạt theo quy định và 24 tỉnh không có báo cáo số liệu.

Bên cạnh đó, tình trạng ủy quyền cho cấp phó thực hiện tiếp công dân còn phổ biến ở các cấp hiện nay, đặc biệt là cấp tỉnh với tỷ lệ ủy quyền nhiều nhất là 64,35%. Số liệu từ Ban Dân nguyện cũng cho thấy trung bình người đứng đầu chính quyền chỉ trực tiếp tiếp công dân 2 – 3 lần/năm.

Ông Nhưỡng còn đưa ra dẫn chứng về tỷ lệ tiếp công dân ở một tỉnh theo đơn thư của người dân, ông nói: “Có người dân gửi đơn cho tôi trình bày, chủ tịch UBND tỉnh chỉ tiếp họ 9 phút, cho trình bày cách thức xong kết thúc buổi làm việc mà không trả lời, hay giải quyết khiếu nại của dân, sau đó đi nhậu. Người dân phải ra tận quán nhậu để tìm ông chủ tịch. Nếu hình ảnh này mà được chụp lại đưa lên Trung ương thì không biết sẽ như thế nào”.

Tình trạng tiếp công dân theo hình thức, còn tránh né, ủy quyền cấp dưới, chuyển đơn thư cho cơ quan khác,… còn diễn ra phổ biến ở các cấp hành chính. Hệ quả của hành động lười tiếp dân, tránh đối thoại, không lắng nghe của các bộ các cấp chính quyền, là sự ra đời của các quyết định, chính sách ngày một xa rời thực tế, không nhận được sự ủng hộ của nhân dân.

Nặng nề hơn trong đó, là những vấn đề từ bé xé ra to, việc đơn thư của người dân chỉ là mong muốn chính quyền hỗ trợ giải quyết đơn giản, nhưng lá đơn gửi mãi không được giải đáp, xử lý, để cuối cùng dẫn tới tình trạng người dân bức xúc. Đó là bài học từ những vụ việc ở Tiên Lãng (Hải Phòng), Đồng Tâm (Hà Nội), Ninh Thuận,… và hiện tại là ở Thủ Thiêm (TP.HCM).

Theo một kết luận về việc quản lý Nhà nước và thực hiện pháp luật về thanh tra, tiếp cong dân, khiếu nại, tố cáo, phòng chống tham nhũng và công tác quản lý, sử dụng đất đai tại tỉnh Đồng Tháp, giai đoạn từ năm 2012 đến tháng 6/2017, của Thanh tra Chính phủ trong tháng 5/2018 vừa qua.

Thì có thể thấy được rằng ở tỉnh Đồng Tháp đã thiếu nghiêm túc trong việc tiếp công dân, một số Giám đốc Sở của tỉnh trong 5,5 năm không tiếp công dân ngày nào. Đó là Sở Nội vụ, Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Sở Văn hóa – Thể thao và Du lịch, Cục thuế…

Nếu xét theo Nghị quyết Trung ương 4, khóa XII của Đảng, thì việc tránh né, ngại tiếp công dân là một trong những biểu hiện suy thoái về tư tưởng chính trị đặc biệt nguy hiểm. Nghị quyết nêu rõ: “Duy ý chí, áp đặt, bảo thủ, chỉ làm theo ý mình; không chịu học tập, lắng nghe, tiếp thu ý kiến hợp lý của người khác”. Như vậy, có thể dễ dàng nhận thấy Đảng ta đã rất lo ngại và không ngừng đưa ra lời cảnh báo về tình trạng quan liêu, xa dân, tránh dân của cán bộ hiện nay.

Tại hội nghị về giải quyết khiếu nại, tố cáo toàn quốc, tháng 5/2018 vừa qua, Thủ tướng Chính phủ -Nguyễn Xuân Phúc đã phải tiến hành triệu tập lãnh đạo của 27 địa phương ở cả nước. Vì những địa phương này có số lượng khiếu kiện đông, phức tạp nhất.

Thủ tướng thẳng thắn nguyên nhân của tình trạng này chính là do cán bộ xa dân, ít tiếp xúc với nhân dân. Thậm chí, Thủ tướng còn cho biết đã có lần đi thực tế xuống địa phương cùng một vị Chủ tịch UBND huyện, nhưng khi hỏi người dân có biết mặt Chủ tịch huyện không thì người dân trả lời “chưa từng gặp”.

Với câu trả lời đó của người dân, khiến Thủ tướng không khỏi có những câu hỏi trăn trở: “Những vấn đề gay cấn như vậy mà Bí thư, Chủ tịch huyện không xuất hiện thì còn làm cái gì?”. Đồng thời Thủ tướng cũng nhấn mạnh việc không được chủ quan, xa rời nhân dân. Thủ tướng nêu rõ: “Chúng ta không coi thường những đốm lửa nhỏ, những đốm lửa nhỏ nếu gặp nắng nóng và gió lớn, dễ bốc cháy cả cánh đồng, cả cánh rừng”.

Muốn xây dựng một Chính phủ hành động, kiến tạo và phát triển, thì không thể chỉ mỗi Thủ tướng một hình hành động, kiến tạo, mà đòi hỏi cả một bộ máy cũng phải vận động không ngừng và chuyển động liên tục.

Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc vi hành chợ Long Biên lúc 3 giờ sáng

Nếu Thủ tướng bận rộn như thế mỗi năm vẫn dành thời gian đi “vi hành” lúc 3 giờ sáng, ăn sáng cùng anh em công nhân. Thì tại sao các lãnh đạo ở địa phương khác lại không làm được?. Nếu ai cũng chỉ nghĩ rằng mình là “một bộ phận không nhỏ”, thì bộ máy lãnh đạo đất nước liệu có hiệu năng tốt, để thúc đẩy dân trí, đưa nền kinh tế địa phương vươn lên?.

“Một bộ phận không nhỏ” của lãnh đạo 63 tỉnh thành, sẽ ảnh hưởng tới bộ phận cấp dưới theo bội số, bởi lãnh đạo tỉnh không làm, không tiếp dân, sẽ kéo theo hơn 700 thành – quận – huyện – thị xã và hơn 11.000 xã – phường – thị trấn xa dân, không giải quyết tốt công việc của dân và không tạo được cảm hứng cho nhân dân, đến khi dân vận thì liệu rằng nhân dân có tin và nghe theo?.