Hoang mang thuế xây dựng nhà ở

Thứ Hai, 22.10.2018, 15:49

Thời gian gian qua, rất nhiều hộ dân tại xã Cao Xá, huyện Lâm Thao, tỉnh Phú Thọ rơi vào tình cảnh khổ sở trước tờ giấy mời dự họp Hội nghị với nội dung “nộp thuế xây dựng nhà ở năm 2018”. Xưa nay, xây nhà thì ai có đất, có tiền thì xây, nông dân nghèo nào có biết phải nộp thuế. Đùng một cái thông báo thu thuế ập đến thì đúng là mọi sự như gánh nặng dồn dập đổ vế…

Giấy mời dự Hội nghị “nộp tiền xây dựng nhà ở” (đã xóa tên người nhận để bảo đảm quyền riêng tư)

Chuyện là những hộ dân sinh sống tại xã Cao Xá, huyện Lâm Thao, tỉnh Phú Thọ mà đã xây dựng nhà ở trong năm 2018 vừa đồng loạt nhận được giấy mời của Ủy ban nhân dân xã Cao Xá. Giấy mời có yêu cầu các hộ dân được mời đến trụ sở Ủy ban nhân dân dự Hội nghị với nội dung ghi rõ là “nộp tiền thuế xây dựng nhà ở năm 2018”. Khi đi làm việc, các hộ dân cũng được yêu cầu là phải “mời giúp ông chủ thợ xây dựng của gia đình” đi cùng.

Mới chỉ là những tờ giấy mời thôi nhưng dư luận đã rất xôn xao, nhiều gia đình rơi vào cảnh lo lắng, hoài nghi,… Ảnh hưởng của vấn đề đối đời sống của nhân dân địa phương đến nay là không hề nhỏ.

Không ai hiểu, không ai biết!

Đây là lần đầu tiên những tờ giấy mời dự Hội nghị “nộp tiền thuế xây dựng nhà ở” xuất hiện tại xã Cao Xá. Trước đây, các hộ dân vẫn tiến hành xây dựng nhà ở bình thường, mọi người đã quen với việc không phải đóng thuế xây dựng nhà ở. Nói rộng ra các địa phương khác hay trên địa bàn cả nước thì chuyện này cũng đúng là lần đầu tiên xả ra.

Khi được hỏi, các hộ dân tại xã Cao Xá đều cho biết mình không nắm được bất kỳ một quy định nào của pháp luật về nộp thuế xây dựng nhà ở, cũng không ai tuyên truyền cho họ về loại thuế này. Từ đó, nhiều hộ dân bày tỏ thái độ không hài lòng trước những tờ giấy mời với nội dung “mới lạ” kia. Một số đã thẳng tay xé tờ giấy mời và tuyên bố sẽ không dự hội nghị vì không hề có quy định nào của pháp luật quy định họ phải nộp thuế xây dựng nhà ở cả…

Với thực trạng “không ai hiểu, không ai biết” như thế, câu chuyện “nộp thuế xây dựng nhà ở năm 2018” đã trở thành dư luận xấu bị đem ra bàn tán suốt nhiều ngày qua trên một số trang mạng xã hội.

Xã sai từ văn bản đến hành động!

Xét dưới góc độ pháp luật, chưa hề có bất cứ văn bản pháp luật nào của Việt Nam quy định cái gọi là “thuế xây dựng nhà ở” cả. Thời gian trước, Bộ Tài chính từng đưa ra đề xuất đánh thuế tài sản đối với nhà ở từ 700 triệu trở lên nhưng chưa được thông qua nên loại thuế này mới chỉ hình thành “trong tưởng tượng”. Ủy ban nhân dân xã Cao Xá mời “người dân xây nhà năm 2018” đến dự Hội nghị “nộp thuế xây dựng nhà ở năm 2018” thì rõ ràng là không phải mời đến để tuyên tuyền, phố biến pháp luật hay để lấy ý kiến đóng góp của người dân rồi. Nếu để tuyên truyền, phố biến pháp luật hay lấy ý kiến đóng góp thì chủ thể được mời phải là tất cả các hộ dân mới đúng.

Chưa hết, tờ giấy mời còn kèm theo yêu cầu các hộ gia đình khi đến làm việc thì phải “mời giúp ông chủ thợ xây dựng của gia đình” đi cùng. Điều này hoàn toàn là sai thẩm quyền. Các hộ dân khi được mời đến làm việc tại trụ sở Ủy ban nhân dân xã hoàn toàn không có quyền, và không có trách nhiệm phải mời theo những người khác.

Trên thực tế, các quy định có liên quan trong lĩnh vực xây dựng có quy định về nộp thuế khi tiến hành xây dựng công trình của hộ gia đình. Tuy nhiên, những quy định này hướng đến thu thuế các cá nhân, tổ chức tiến hành xây dựng (tức chủ thầu xây dựng nhà ở) chứ không phải các hộ gia đình xây nhà. Mặt khác, các khoản thu thuế phát sinh này được gọi là thuế thu nhập cá nhân, thuế giá trị gia tăng phát sinh trên phần công lao động, vật tư thiết bị xây nhà. Hoàn toàn không hề có tên gọi “thuế xây dựng nhà ở”, và cũng khác hoàn toàn về bản chất loại thuế.

Như vậy, tờ giấy mời của Ủy ban nhân dân xã Cao Xá đang không đáp ứng đủ các yếu tố về mặt pháp lý.

Xét về góc độ xã hội, Ủy ban nhân dân xã Cao Xá gửi giấy mời cho người dân nhưng trước đó không hề tuyên truyền, phổ biến bất cứ một thông tin nào có liên qua cho người dân thì thật không phải lẽ. Giả sử có quy định mới của pháp luật thì sao, giả sử có quy định riêng của địa phương thì sao? Chẳng ai cần thiết, bởi nếu người dân không được phổ biến, không được thông báo thì nghiễm nhiên họ không thể bị buộc phải thi hành những thứ mà mình không biết. Ở đây, những bộ phận làm công tác dân vận đang thực sự tỏ ra yếu kém.

Cần cơ quan chức năng vào cuộc!

Từ những khúc mắc của người dân, từ những dư luận xấu do vụ việc gây nên, các cơ quan chức năng cần sớm vào cuộc để làm rõ vấn đề. Khi người dân đang rất “hoang mang” về cái “thuế xây dựng nhà ở” mà không biết hỏi ai thì trách nhiệm không còn chỉ là của xã mà đó là trách nhiệm của chính quyền huyện, tỉnh và cao hơn nữa.

Sự vào cuộc của cơ quan chức năng không những thể hiện trách nhiệm đối với người dân, đó cũng chính là biện pháp cần thiết, hữu hiệu nếu đây là một vụ việc sai phạm trong công tác. Sự vào cuộc sớm cũng chính là cách để chúng ta hạn chế đến mức thấp nhất những hậu quả có thể xảy ra, để bảo vệ tuyệt đối quyền, lợi ích chính đáng của người dân…