Còn quà Tết cấp trên là quyền lực còn tập trung, còn nịnh bợ

Thứ Tư, 30.01.2019, 15:56

Quà biếu ngày Tết theo nghĩa nguyên của nó là phép hành xử và giao tiếp của con người với nhau trong xã hội. Có thể ban đầu, nó là sự chia sẻ những giá trị văn hóa của người Việt. Nhưng hiện nay, thì các giá trị đó đã bị lai căng, đi sai với ý nghĩa cao đẹp vốn có của quà Tết.

Không phải đến bây giờ Thủ tướng, Ban Bí thư mới có những chỉ đạo về việc cấm tặng quà Tết. Mà từ nhiều năm nay, Thủ tướng đã có nhiều lần chỉ đạo việc cấm tặng quà Tết, mới đây nhất là Chỉ thị 34/CT-TTg về việc tăng cường các biện pháp bảo đảm đón Tết Nguyên đán Kỷ Hợi 2019 vui tươi, lành mạnh, an toàn, tiết kiệm. Trong đó, nhấn mạnh về việc các cơ quan trong hệ thống hành chính Nhà nước không dùng ngân sách tổ chức đi thăm, chúc Tết, tặng quà đối với các lãnh đạo cơ quan, đơn vị các cấp…

Dẹp biếu xén quà tết: Quyết tâm thôi chưa đủ!

Ban Bí thư cũng đã nhiều lần ban hành Chỉ thị về việc nghiêm cấm việc biếu, tặng quà Tết cho lãnh đạo cấp trên. Cụ thể là Chỉ thị số 16/CT-TW của Ban Bí thư về việc nghiêm cấm biếu, tặng quà Tết cho lãnh đạo.

Về quy định tại văn bản pháp luật, Điều 364 Bộ luật Hình sự 2015 quy định về Tội đưa hối lộ như sau: “Người nào trực tiếp hoặc qua trung gian đã đưa hoặc sẽ đưa tiền, tài sản, lợi ích vật chất khác trị giá từ 02 – 100 triệu đồng cho người có chức vụ, quyền hạn để người này làm hoặc không làm một việc vì lợi ích hoặc theo yêu cầu thì bị phạt tiền từ 20 triệu đồng – 200 triệu đồng, phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm”.

Trong trường hợp biếu xen quà Tết dưới 02 triệu đồng, dù không bị truy cứu trách nhiệm hình sự. Nhưng cán bộ, công chức tặng quà và cán bộ, công chức nhận quà khi bị phát hiện cũng sẽ bị xử lý kỷ luật.

Có thể nói, hiện nay những nét đẹp đích thực của văn hóa Tết hầu như đã bị mai một. Sự hiện diện của cái gọi là quà biếu ngày Tết đã phần nào đó đánh mất giá trị đích thực của quà biếu ngày Tết ở Việt Nam.

Thậm chí, trong cơ quan nhà nước đây chính là thủ phạm chà đạp đến danh dự và giá trị đạo đức tốt đẹp của con người và nền văn hóa Việt Nam. Lợi dụng văn hóa biếu quà vì mục đích thực hiện động cơ bất chính, làm băng hoại đạo đức, hay nói sâu xa hơn thì đó là hành động thể hiện việc mua quan bán chức, nịnh nọt để lấy lòng cấp trên.

Quà Tết – cũng chính là nguồn cơn để nảy sinh tham ô, tham nhũng ở Việt Nam. Đến thời điểm này, hiện tượng này vẫn còn luồn lách trong các cấp lãnh đạo ở Việt Nam. Có nhiều cán bộ còn ngụy biện việc nhận hối lộ bằng những ngôn từ hoa mỹ, bóng bẩy khiến quà Tết trở thành thứ “nghĩa vụ” hơn là ý thức và tự nguyện.

Càng ngẫm suy và nhìn lại, “văn hóa biếu quà” và “quà biếu văn hóa” càng cho thấy là vấn đề nan giải trong đời sống xã hội, giữa một mặt là hành vi văn hóa và mặt khác là hàng vi phi văn hóa.

Vị trí nhỏ thì ăn nhỏ, vị trí lớn thì ăn lớn, điều này đã phần nào thấy rõ qua những vụ đại án nghìn tỷ, điển hình là đại án OceanBank và đại án Trịnh Xuân Thanh mà quan chức nhà nước bị đưa ra xét xử trong năm 2018 vừa qua. Nguy hiểm hơn cả, đó là thực trạng này đã trở thành những kiểu “ăn riêng”, tạo nên một vấn đề nhức nhối trong xã hội.

Trịnh Xuân Thanh đã quyết định chi rất nhiều tiền mua quá biếu Tết

Những người từng là cán bộ cấp cao, từng năm giữ vị trí quan trọng của Đảng, Nhà nước, năm vừa qua đã phải tra tay vào còng và hầu tòa. Những vụ án xét xử công khai, những hình ảnh không thể không khiến người khác thấy chạnh lòng khi nghĩ về thân phận con người.

Luật pháp Việt Nam ngày càng nghiêm minh, là thiết chế chặt chẽ để duy trì trật tự xã hội, đảm bảo cho sự tồn tại của một thể chế chính trị, một đất nước phát triển và không còn tham nhũng.

Chống tham nhũng, tức là cần phải chống đòi quà, chống lại việc biếu xén quà cáp ngày thường và hơn hết là trong những ngày Tết. Những hàng vi này đã và đang tạo nên sự bất công trong xã hội, đánh mất niềm tin trong nhân dân và làm sai lệch động cơ, mục tiêu công việc của những người làm công vụ, tạo ra những nhóm lợi ích từ những quyền lực bị cá nhân thâu tóm.

Một xã hội văn minh, là không có chỗ dung túng cho những hành vi quà Tết, biếu xén tồn tại. Văn minh là nơi mà con người với con người phải thực sự bình đẳng, không tham lam, không nịnh nọt.

Bởi hành vi nào tạo ra sự bất công trong xã hội, đánh mất niềm tin trong nhân dân và làm sai lệch động cơ, mục tiêu công việc người làm công vụ, phục vụ nhân dân, đều không thể chấp nhận được.

Những hành vi này tạo ra sự bất công trong xã hội, đánh mất niềm tin trong nhân dân và làm sai lệch động cơ, mục tiêu công việc của người làm công vụ, tạo ra những nhóm lợi ích từ quyền lực cá nhân… Một xã hội văn minh, không thể dung túng cho những hành vi này tồn tại.

Người dân chỉ tin tưởng và đặt niềm tin vào những người cán bộ do họ bầu lên, những người họ từng tín nhiệm. Khi những người cán bộ, lãnh đạo đó biết sống vì dân, nghĩ cho dân, chứ không phải vì lợi ích cá nhân, quyền lực cá nhân mà vun vén cho gia đình, cho nhóm lợi ích.

Nhiều lần, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng từng nhấn mạnh, quyền lực luôn có nguy cơ bị “tha hóa” vì giá trị đồng tiền, gói quà Tết làm một bộ phận không nhỏ lu mờ. Do đó, để kiểm soát quyền lực một cách chặt chẽ, thì cần phải có nững quy định pháp luật chặt chẽ trong kiểm kê tài sản, việc giám sát của nhân dân đối với hoạt động của cán bộ cũng rất quan trọng.

Đề án Văn hóa công vụ đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt mới đây, trong đó yêu cầu cán bộ công chức không được nịnh bợ, lấy lòng cấp trên vì động cơ không trong sáng là điều cần thiết. Nếu sự đồng nhất của các cơ quan được thực hiện, không có tình trạng “trên nóng, dưới lạnh”, thì chắc chắn Việt Nam sẽ ngăn chặn dần được tình trạng nạn biếu xén, quà cáp. Có như vậy, chúng ta mới có thể hướng tới một Chính phủ thực sự là Chính phủ liêm chính, hành động.