Chắc cả đời tôi phải sử dụng đường BOT…

Thứ Hai, 15.10.2018, 14:56

Không phải lần đầu tiên câu chuyện “mưa làm hỏng đường” được đem ra làm thứ để chế giễu những người muốn “một tay che trời”, nhưng có lẽ nó đang là giọt nước làm tràn ly khiến dư luận rất phẫn uất. Từ Bộ Giao thông vận tải đến nhà đầu tư, bộ phận giám sát,… tất cả đều được mang ra để suy xét trách nhiệm.

Hình ảnh: Tuyến cao tốc chục nghìn tỷ hỏng chi chít sau vài tháng sử dụng

Vâng, trong nhiều ngày, “cao tốc Đà Nẵng – Quảng Ngãi” liên tục là từ khóa được tìm kiếm hàng đầu, xuất hiện hàng loạt trên các mặt báo, mạng xã hội. Một tuyến cao tốc với chi phí hơn 34.000 tỷ đồng nhưng chỉ vừa mới đi vào hoạt động đã hỏng chi chít xấu xí, không muốn quan tâm cũng không được.

Cao tốc đắt tiền hỏng đã đành, ban dự án còn trả lời rằng đường hỏng do thời tiết thì không khác nào “tát một cái thật đau” vào mặt người dân. Nhưng thôi, rồi những con người ấy sẽ hiểu ra, họ chẳng bao giờ có thể to lớn đến mức lấn át được hết người dân đâu.

Cả đời phải mất tiền phí BOT

Tuyến cao tốc Đà Nẵng – Quảng Ngãi được thực hiện dưới hình thức BOT, một loại hình gây tranh cãi rất nhiều trong thời gian qua. Ừ thì đúng là điều kiện kinh tế của đất nước còn hạn chế nên BOT sẽ luôn là hình thức được ưu tiên trước. Nhưng, BOT hay bất cứ hình thức làm đường nào thì cuối cùng cũng phải huy động tiền của nhân dân cả, làm không đến nơi đến chốn sao cho được.

Thế mà cứ nhìn đoạn đường cao tốc Đà Nẵng – Quảng Ngãi đi ạ. Mới vài tháng đi vào hoạt động và đường chi chít những ổ gà, ổ trâu, ổ voi,… Xe đi vào phải trả phí nhưng cái họ nhận được là trải nghiệm đi xe vô cùng khó chịu thậm chí là nguy hiểm đến tính mạng. Đường cao tốc thì đương nhiên xe sẽ di chuyển với tốc độ cao, ấy thế mà có ổ gà, ổ trâu,… thì tai nạn như rình rập ngay bên tay lái còn gì.

Cần xem lại, BOT (xây dựng – kinh doanh – chuyển giao) sau một thời gian thu phí nhất định được hạch toán từ trước, nhà đầu tư sẽ chuyển giao lại cho Nhà nước khi đã thu phí đủ thời gian ấy. Vậy, nếu tuyến đường có chất lượng cao thì người dân đến sau này vẫn có cơ hội sử dụng cao tốc mà không cần phải trả phí BOT nữa. Lợi ích về sau là thứ mà người ta đáng mong chờ.

Ngược lại, nếu chất lượng tuyến đường ở mức tệ hại, cụ thể như cao tốc Đà Nẵng – Quãng Ngãi hiện nay thì cái mà Nhà nước, người dân nhận lại sau này cũng chỉ à những con đường xuống cấp trầm trọng, khó đưa vào sử dụng tiếp. Ở trường hợp ấy, rồi sẽ phải sửa đường hoặc xây đường mới, và rồi tiếp tục là tiền người dân đóng góp hoặc họ tiếp tục phải chuyển sang đường mới và trả phí BOT. Đùa vui thôi, có người cả đời sẽ chẳng có cơ hội đi những con đường “miễn phí” mà luôn phải chịu phí BOT.

Đường không đểu lấy gì làm thêm?

Cho đến nay, chất lượng thi công đường xá tại Việt Nam chưa bao giờ được đánh giá cao, nếu không muốn nói là tệ hại. Dù có chi phí xây dựng thuộc vào hàng đắt đỏ nhất thế giới, nhưng chỉ vài ba tháng những con đường sẽ trở nên xấu xí, sửa chắp vá chằng chịt. Biết sao được, khi cách làm đường của người ta đã trở thành “thói quen”.

Chưa nói đến vấn đề “ăn bớt công trình”, những đơn vị thị công tại Việt Nam có ý thức rất tệ hại trong việc nghiên cứu địa hình, tính tương thích vật liệu,… Đặc biệt, họ rất ngại “đổi mới”.

Quay trở lại với cao tốc Đà Nẵng – Quảng Ngãi, trong khi tuyến đường này được thi công, rất nhiều chuyên gia, tư vấn giám sát đã bày tỏ ý kiến cần thi công theo phương thức xử lý móng bằng đá dăm gia cố nhựa đường – ATB thay vì phương thức xử lý móng bằng đá dăm gia cố xi măng – CTB. Các nước phát triển cũng đã chuyển sang phương thức ATB từ lâu bởi những ưu điểm vượt trội của nó. Vấn đề là Bộ Giao thông vận tải cũng như ban dự án cao tốc Đà Nẵng – Quảng Ngãi lại không hề làm điều đó mà vẫn giữ phương thức cũ. Thậm chí, ngày 13/10 mới đây, Thứ trưởng Bộ Giao thoogn vận tải Lê Đình Thọ vẫn tiếp tục khẳng định lại: Không có sự thay đổi nào về giải pháp kỹ thuật khi thi công cao tốc Đà Nẵng – Quảng Ngãi. Giải pháp làm nền móng bằng CTB vẫn đảm bảo. Hiện nhiều công trình giao thông, trong đó có các dự án cao tốc ở Việt Nam vẫn tiếp tục áp dụng công nghệ này.

Nói thẳng, công nghệ mà đã lạc hậu dù bảo đảm nhưng chẳng thể nào là tốt nhất. Các vị cứ khăng khăng bảo thủ thì chẳng khác nào việc những con đường tại Việt Nam sẽ mãi kém, kém và kém hơn nữa.

Hay phải chăng họ muốn làm được “tốt vừa phải”, chỉ làm những con đường “bảo đảm” thôi chứ không cần những con đường kiên cố, hiện đại? Có lẽ vậy, bởi không làm lấy gì mà ăn, không làm đường lấy đâu sinh ra những ban dự án cồng kềnh, không làm đường lấy đâu ra những mức lương giám sát cao khủng khiếp…

Thiệt hại là tiền, là tính mạng, đừng chỉ kiểm điểm bằng mồm

Đường hỏng người dân mất tiền oan, đường hỏng người dân đối mặt với nguy hiểm giao thông, thế nhưng những con người gây ra sự hỏng hóc thì lại chỉ cần nhận kiểm điểm vài ba câu là qua chuyện?

À, chính Bộ trưởng Bộ Giao thông vận tải Nguyễn Văn Thể cũng đã khẳng định rằng đường không thể hỏng do thời tiết, hay ban kiểm tra mới đây cũng kết luận đường hỏng do chất lượng thi công rồi. Vậy, những người nào từng nói đường hỏng do thời tiết sẽ bị xử lý như thế nào? Xin đừng rút kinh nghiệm nữa, vì trước đây cũng có nhiều người nói đường hỏng do thời tiết lắm rồi. Cuối năm ngoái, có nơi họ còn bảo “đường hỏng do không có phương tiện di chuyển” kia kìa. Chắc lạ lùng chỉ có Việt Nam là tồn tại được những con người biện minh một cách vô lý như thế. Có chăng nên phạt tiền, phạt tù thì mới đủ sức răn đe cho họ đỡ “nói láo”.

Suy xét cho cụ thể hơn, đường hỏng mà nhà đầu tư chỉ cần dừng thu phí tạm thời, cho người sửa qua loa con đường thì có được hay chăng? Tuyến đường cao tốc Đà Nẵng – Quảng Ngãi họ đang sửa thủ công đấy, sửa vài ngày lại hỏng tiếp đấy hỡi Bộ Giao thông vận tải ạ. Cứ cho là ban dự án sửa xong con đường đi, nhưng họ cứ sửa từ giờ đến hết lúc thu phí thì con đường sẽ còn lại thứ gì? Nếu họ cứ làm những con đường chất lượng kém, rồi thu phí, sửa rồi lại thu phí thì chẳng phải là lãi lớn rồi sao. Đến khi hết thu phí thì con đường cũng sẽ hỏng và họ lại được làm lại, lại được thu phí, lại lãi lớn. Đúng chỉ có người dân chịu khổ mà thôi. Phải chăng, nếu có ban dự án nào làm sai mà bị phạt tiền, bị phạt dừng thu phí hoàn toàn thì chắc họ sẽ không dám làm láo nữa đâu.

Cuối cùng, bao nhiêu tư vấn, bao nhiêu giám sát với mức lương cao gấp nhiều lần cán bộ, công chức khác phải chịu trách nhiệm gì? Họ được trả lương ưu đãi để có thể giám sát, tư vấn tạo ra một công trình tốt nhất nhưng nếu công trình không tốt thì họ lại chẳng bị thại hại gì ngoài vài ba lời nói. Làm giám sát như thế, làm tư vấn như thế thì bất cứ ai chẳng làm được. Thật tốn tiền vô ích!

Than ôi, nếu cứ mãi như vậy, cả đời này chắc chúng ta sẽ mãi chỉ có thể đi trên những con đường BOT mà thôi…