Bản chất của “sân sau” là gì?

Thứ Sáu, 23.11.2018, 15:01

Sâu to, sân nhỏ, sân sau, quy chung đều là vì một nhóm lợi ích, đều là bản chất của tham nhũng, bởi ở đó luôn có những sai phạm, tiêu cực. Điều này ảnh hưởng vô cùng xấu tới hệ thống chính quyền, hệ thống pháp luật và vị trí của Đảng, Nhà nước trong lòng nhân dân.

Sáng 21/11, phát biểu kết luận Hội nghị đổi mới, nâng cao hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp nhà nước (DNNN) trọng tâm là các Tập đoàn, Tổng công ty. Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc nhấn mạnh đây là hội nghị rất quan trọng, là lực lượng đang nắm giữ tài sản 3 triệu tỷ đồng; lượng vốn 1,5 triệu tỷ đồng.

Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc phát biểu tại Hội nghị đổi mới, nâng cao hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp nhà nước

Thủ tướng nhấn mạnh đây là lượng vốn và tài sản rất lớn, bởi GDP của cả nền kinh tế Việt Nam hiện nay mới đạt hơn 5 triệu tỷ đồng. Thủ tướng đánh giá cao việc cơ cấu lại DNNN khi số lượng doanh nghiệp đã thu gọn từ 12.000 doanh nghiệp xuống còn dưới 600 doanh nghiệp, tập trung vào những ngành, lĩnh vực then chốt.

Bên cạnh đó, Thủ tướng cũng đề cập những mặt hạn chế, yếu kém trong quá trình sản xuất kinh doanh và đóng góp của DNNN, để xảy ra tình trạng nợ xấu, thua lỗ, thất thoát tài sản và ngân sách nhà nước.

Đặc biệt, tại Hội nghị Thủ tướng cũng đã đề cập đến tình trạng “sân sau” của những quan chức nhà nước, những doanh nghiệp có sự chống lưng của các quan chức cấp cao. Thủ tướng nói: “Không những 1 sân trước mà 4,5 “sân sau”. Tôi nói các đồng chí đang ở đây tôi không tiện nói tên, có ông 14 -15 cái sân sau, đừng tưởng Thủ tướng không biết”.

Lâu nay, từ “sâu sau” đã được nhắc nhiều đến những doanh nghiệp, những nhóm lợi ích đã tạo dựng được những cán bộ lãnh đạo đã và đang “chống lưng” để tạo điều kiện trong làm ăn. Chẳng hạn như vụ xét xử 2 tướng công an những cá nhân hậu thuẫn cho đường dây đánh bạc xuyên quốc gia.

Nói đến chuyện cái “sâu sau” chẳng ai là sẽ không nhớ đôi lời phát biểu của Chủ tịch UBND Thành phố Hà Nội – Nguyễn Đức Chung hồi tháng 3/2017 nói về tình trạng lấn chiếm lòng đường, vỉa hè. Ông nói: “180 các quán bia trên vỉa hè thì có tới hơn 150 quán có công an đứng đằng sau”. Thế mới thấy những cảnh sát khu vực, cảnh sát trật tự thôi nhưng cũng đã có “sân” cho riêng mình rồi.

Hay cũng vẫn là vấn đề “sâu trước” “sân sau” mà Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc từng lưu ý trong Lễ kỷ niệm 10 năm thành lập Đảng bộ Khối Doanh nghiệp Trung ương, hồi trung tuần tháng 4/2017.

“Sâu sau” theo Thủ tướng thì giống như một cái mỏ vàng, là nơi mà cán bộ A, cán bộ B khi giữ chức vụ sẽ xây dựng một “hoàng hôn nhiệm kỳ” ấm no cho riêng mình. Khi có chức quyền, chỉ cần một lãnh đạo Sở Tài nguyên môi trường bán thông tin quy hoạch xây dựng cơ sở hạ tầng, quy hoạch đất đai. Sau đó là phê duyệt, cấp đất, cấp phép khai thác,… cho một số doanh nghiệp là những “sân sau” này trả lại bằng những cái “biệt phủ”.

Bởi thực tế, những người bình thường sẽ không bao giờ có được một cái “sân sau” nào cả, chỉ có những cán bộ lãnh đạo mới có điều kiện xây dựng được những cái “sân sau”. Những cán bộ nhỏ thì “sân sau nhỏ”, những cán bộ càng to thì càng nhiêu “sân” và “sân sau” càng to, càng rộng.

Những “sân sau” đó được tạo ra bằng nhiều hình thức và cách thức khác nhau, đó có thể là việc cấp đất, cấp phép khai thác tài nguyên thiên nhiên, khoáng sản; những quyết định cho phép các công ty, nhà máy thành lập và hoạt động dù chưa đảm bảo các điều kiện như an toàn lao động, bảo đảm môi trường; Đó cũng là những thông tin quy hoạc, đấu giá về xây dựng cơ sở hạ tầng, quy hoạch đất đai, cung ứng vật tư, máy móc, nhà xưởng, thiết bị y tế, bệnh viện, trường học…

Những “sâu sau” khi nắm được những thông tin lẫn sự ủng hộ, giúp đỡ hết lòng của quan chức, thì “sân sau” sẽ trả ơn bằng những khoản phần trăm khổng lồ từ những chương trình, dự án mà họ đã giành được; đó là những căn biệt phủ hàng triệu USD nằm ở vị trí đắc địa; những xuất học bổng toàn phần cho con cán bộ, lãnh đạo đi học hết “trời nam đất bắc” trên toàn thế giới; là những chuyến thăm quan của gia đình các cán bộ tới những thành phố nổi tiếng trên thế giới…

Một trong những gương mặt tiêu biểu về xây dựng những “sân sau” theo quy mô gia đình vừa bị Ban Bí thư quyết định thi hành kỷ luật bằng hình thức cách chức hết tất cả các chức vụ trong Đảng; Đảng đoàn Quốc hội thực hiện bãi nhiệm tư cách Đại biểu Quốc hội – Đó là bà Phan Thị Mỹ Thanh.

Bà Thanh đã có những sai phạm nghiêm trọng khi xây dựng nên những cái “sân sau” cho gia đình bà vừa to, vừa rộng. Để những doanh nghiệp thuộc con bà, cháu bà, anh em họ hàng đã giành được những dự án béo bở mà khó có những doanh nghiệp chân chính nào ở tỉnh có được.

Bà Phan Thị Mỹ Thanh, người đã ký các quyết định ưu ái cho những “sân sau” của gia đình

Trong kỳ họp quốc hội vừa qua, nhiều đại biểu đã phản ánh việc nhân dân gặp lãnh đạo khó như lên trời, lãnh đạo chủ tịch UBND tỉnh không có thời gian tiếp dân. Nhưng thực tế có phải như vậy hay không và những lãnh đạo tỉnh đã đi đâu?

Điều này có thể dễ dàng so sánh khi những chủ doanh nghiệp “sâu sau” có thể gặp lãnh đạo bất cứ lúc nào họ thích, mọi công việc liên quan đến giấy phép, thủ tục hành chính, dường như họ có thể làm nhanh gọn hoặc thậm chí là không cần làm cũng vẫn “được phép” theo “luật” riêng.

Thử hói, xã hội sẽ như thế nào, khi một nhóm người trong xã hội có được phần ưu ái, có những đặc quyền, quyền lợi riêng để hoàn toàn đứng trên pháp luật và thậm chí là làm trái pháp luật. Liệu rằng những ảnh hưởng tiêu cực có nảy sinh, nguồn gốc bất công, mâu thuẫn có diễn ra, khi pháp luật, những người ở cơ quan công quyền nghiên về phía lợi ích, nhóm lợi ích?.

Đây cũng là một trong những lý do mà văn hóa kinh doanh ở Việt Nam không được đánh giá cao, khi mà doanh nghiệp làm ăn trân thật luôn bị ghìm, ép bởi những sự bao che của cán bộ, lãnh đạo. Khi mà không ít những lá đơn cầu cứu ở địa phương mãi không được giải quyết, chỉ khi đến tay Văn phòng Chính phủ thì mới có câu trả lời.

Sâu to, sân nhỏ, sân sau, quy chung đều là vì một nhóm lợi ích, đều là bản chất của tham nhũng, bởi ở đó luôn có những sai phạm, tiêu cực. Điều này ảnh hưởng vô cùng xấu tới hệ thống chính quyền, hệ thống pháp luật và vị trí của Đảng, Nhà nước trong lòng nhân dân.

“Một bộ phận không nhỏ” là khái niệm dùng chung trong nhiều câu nói của những nhà lãnh đạo Đảng, Chính phủ. Cái một bộ phận đó nếu trước đây chỉ là ám chỉ một ai, một nhóm nào, thì dần dần tới ngày hôm nay cũng đã xác định rõ ràng địa chỉ, danh tính của từng những cán bộ, lãnh đạo, khi bị kỷ luật, khởi tố, bắt giam hay kỷ luật tước hết chức vụ.

Tuyên chiến với “vùng cấm”, là một trong những quyết tâm lớn của Đảng và Nhà nước trong phòng chống tiêu cực, phòng chống tham nhũng ở Việt Nam. Với sự quyết tâm đó của Đảng, mong rằng trong tương lai gần, sự trong sạch sẽ mang đến cho hệ thống chính quyền ở Việt Nam nhũng con người hành động, liêm chính như cách thức mà Chính phủ đang xây dựng bộ máy điều hành nền kinh tế của đất nước.