Xin đừng giữ tâm lý làng Vũ Đại: ‘Chắc nó trừ mình ra’!

Thứ Sáu, 29.06.2018, 16:01

Quyết tâm bảo vệ môi trường và phát triển kinh tế, cứ ngỡ đó chỉ là việc của riêng của Chính phủ, của những công nhân vệ sinh môi trường, đơn vị cấp thoát nước… chứ còn người dân Việt Nam thì vẫn còn đang ở trong cái trạng thái tâm lý…làng Vũ Đại: ”Chắc nó trừ mình ra”!

Chính phủ đang rất nỗ lực với quyết tâm “không đánh đổi môi trường lấy tăng trưởng kinh tế”

Sáng ngày 27/06, tại Kỳ họp thứ 6 của Đại hội đồng quỹ Môi trường toàn cầu (GEF) diễn ra tại Đà Nẵng, Thủ tướng Chính phủ – Nguyễn Xuân Phúc đã nhấn mạnh việc trái đất đang phải hứng chịu nhiều tác động nghiêm trọng do suy thoái, ô nhiễm môi trường, nước biển dâng và biến đổi khí hậu. Nếu không có những giải pháp tổng thể, thì các quốc gia, dân tộc sẽ phải gánh chịu những hậu quả khôn lường.

Theo Thủ tướng, đây là thách thức cũng như là cơ hội để nhân loại nhìn nhận, đánh giá lại con đường và mô hình phát triển. Từ đó, có những nhận thức và hành động sống tự nhiên trên toàn cầu. Thủ tướng nói: “Và hơn hết là để chúng ta cùng đoàn kết thực hiện hóa ước vọng của biết bao thế hệ người dân không phân biệt màu da, dân tộc về một hành tinh có sức chống chịu tốt, bền vững và tràn đầy sức sống”.

Thủ tướng cũng đánh giá Quỹ môi trường toàn cầu đã có những đóng góp quan trọng trong việc giải quyết thách thức to lớn về môi trường, biến đổi khí hậy và ô nhiễm môi trường trên toàn thế giới, trong đó có Việt Nam.

“Là quốc gia đang phát triển, Việt Nam phải đối mặt với nhiều vấn đề về suy thoái, ô nhiễm môi trường và biến đổi khí hậu, nước biển dâng. Mặc dù còn nhiều khó khăn, hạn chế về nguồn lực nhưng Chính phủ Việt Nam đã kiên quyết triển khai lồng ghép các hoạt động bảo vệ môi trường, ứng phó với biến đổi khí hậu vào kế hoạch phát triển kinh tế xã hội của đất nước. Việt Nam cũng huy động nguồn lực, sự sáng tạo, chung tay của cả cộng đồng doanh nghiệp và người dân, không đánh đổi môi trường để phát triển kinh tế, làm ảnh hưởng đến phát triển bền vững”, Thủ tướng chia sẻ.

Vì thế, với sự hỗ trợ của Quỹ Môi trường toàn cầu, Việt Nam sẽ sẵn sàng tham gia các dự án toàn cầu, liên vùng, liên lĩnh vực nhằm chia sẻ và học hỏi kinh nghiệm trong các vấn đề xử lý môi trường toàn cầu.

Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc còn cam kết Việt Nam sẽ không đánh đổi môi trường lấy tăng trưởng kinh tế, Việt Nam sẽ làm mọi biện pháp bằng những thỏa thuận, hợp tác liên vùng, liên lĩnh vực để nhằm giải quyết các nguyên nhân sâu xa của ô nhiễm, suy thoái, suy giảm đa dạng sinh học…

Kết thúc bài phát biểu của mình Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc nhấn mạnh: “Liệu hành tinh của chúng ta có đủ sức chống chịu trước những rủi ro thiên tai? Tương lai của nhân loại có bền vững hay không? Các châu lục có còn tràn đầy sức sống hay không? Câu trả lời phụ thuộc vào chính mỗi người chúng ta, tùy thuộc vào hành động của chúng ta ngay từ hôm nay vì 1 hành tinh có sức chống chịu tốt, bền vững và tràn đầy sức sống. Việt Nam sẵn sàng đồng hành vì sự phát triển bền vững cho thế hệ hiện tại và các thế hệ tương lai”.

Nỗ lực bảo vệ môi trường xin đừng coi là “việc riêng” của Chính phủ

Nguyên tắc “không đánh đổi môi trường vì kinh tế” đã được Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc tuyên bố kể từ sau sự kiện Formosa, đến nay được xem như phương châm quan trọng trong quá trình phát triển kinh tế.

Với sự quyết tâm đó, Thủ tướng cũng đề nghị người dân Việt Nam phải thay đổi tư duy phát triển, các doanh nghiệp trong và ngoài nước không được vì lợi ích kinh tế mà gây ảnh hưởng tới cuộc sống bình yên của nhân dân.

Tính đến nay, vì sự tăng trưởng kinh tế mà nhiều doanh nghiệp đã mặc định đánh đổi và bỏ ngoài tai sự kêu gọi của Thủ tướng chính phủ. Khu vực FDI hiện đóng vai trò chủ yếu trong xuất khẩu của Việt Nam, với khoảng 70% kim ngạch xuất khẩu và 59% kim ngạch nhập khẩu của Việt Nam. Tốc độ tăng trưởng của Việt Nam hiện nay có sự đóng góp của doanh nghiệp FDI là khoảng 70%.

Tuy nhiên, FDI cũng là những doanh nghiệp có xu hướng phát triển các ngành, loại hình sản xuất không thân thiện với môi trường như thép, luyện kim, dệt may, giày da, khai thác và tận thu khoáng sản, sản xuất hóa chất, bột giấy,…

Một số dự án FDI đã liên tục vi phạm pháp luật về ô nhiễm môi trường trong thời gian qua như Vedan, Formosa, Miwon, Lee&Men, nhà máy Nhiệt điện Vĩnh Tân… Những đơn vị này đã để xảy ra sự cố môi trường vô cùng lớn và tác động trên diện rộng.

Bản chất của kinh tế là khó chấp nhận được sự đánh đổi, có thể vì kinh tế mà Việt Nam phải chấp nhận lấy thiệt hại lớn về môi trường. Vì những dự án FDI hàng chục, hàng trăm tỷ USD, mà đánh đổi một phần tương lai của đất nước.

Nhiệt điện Vĩnh Tân đã tạo ra ô nhiễm khói bụi trên diện rộng

Cách đây 2 năm, ngày 20/06/2016, Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc đã ban hành lệnh đóng cửa rừng tự nhiên, để cứu rừng, cứu tương lai của mỗi người dân Việt Nam, điều này nằm trong một phần của nội dung “không đánh đổi môi trường lấy tăng trưởng kinh tế” về sau này.

Nhưng tính đến nay, quy định của Thủ tướng cho dù được đánh giá là rất có ý nghĩa về mặt lâu dài, nhân văn với toàn xã hội và hướng tới hạnh phúc của thế hệ tương lai. Nhưng ở rất nhiều địa phương như Yên Bái, Quảng Nam, Nghệ An, các tỉnh khu vực Tây Nguyên… nhiều lâm tặc vẫn ngang nhiên vào rừng nguyên sinh chặt phá, khai thác gỗ, điều này gây nên sự bức xúc trong nhân dân và dư luận cả nước.

Không chỉ có hậu quả trước mắt là những cánh rừng nguyên sinh bị khai thác trái phép, mà trong những năm gần đây đã cho thấy rõ được việc người dân các vùng cao phải trả giá đắt cho sự xâm hại rừng của những kẻ lâm tặc, của doanh nghiệp khai thác gỗ, khoáng sản.

Tình trạng mưa lũ, sạt lở đất liên tục diễn ra ở các tỉnh Trung du và miền núi phía Bắc, Tây Nguyên và khu vực miền Trung. Những con số thống kê về những trận lũ, thiệt hại tài sản, đường xá, cầu cống, con người của năm này luôn có chiều hướng cao hơn trong năm trước.

Chỉ trong một trận mưa hồi tháng 10/2017, mà 60 người đã phải trả giá đắt cho sự nổi dậy của thiên tai, cho việc những cánh rừng mất đi khả năng giữ nước, hút nước, bảo vệ đất. Mới đây thôi, cũng ở khu vực Tây Bắc, mưa lũ đã cuốn trôi hơn 30 người và gây thiệt hại hơn 500 tỷ đồng.

Thiên nhiên nổi giận vì sự tàn phá của con người

Tại các thành phố lớn, có thể dường như đã không phải chịu cảnh sạt lở đất, mưa lũ cuốn trôi, nhưng vì lợi ích tăng trưởng kinh tế mà vẫn phải trả giá với hậu quả của môi trường.

Đó là ô nhiễm không khí, khói bụi, đang diễn ra tại các đô thị lớn như Hà Nội, TP. Hồ Chí Minh, Bình Dương… Việt Nam là quốc gia đứng thứ 3 khu vực Châu Á về ô nhiễm khói bụi, nồng độ khí độc CO2 vượt mức cho phép, chỉ sau Trung Quốc, Malaysia.

Chưa hết, vào những mùa mưa hằng năm ở các đô thị này còn phải hứng chịu những đợt lụt lội, chỉ vì ý thức của người dân xả rác trực tiếp ra môi trường làm các cống thoát nước không thể hoạt động.

Mới đây, hình ảnh đội 3 Chi nhánh Thoát nước số 2, thuộc Công ty TNHH MTV Thoát nước đô thị TP HCM khi làm vệ sinh ở các cống dọc theo tuyến đường Võ Văn Tần (quận 3, TP HCM) đã lôi lên hàng trăm những chai nhựa, tạo thành một cái “núi nhỏ”, được chia sẻ rộng rãi trên mạng xã hội.

Ấy vậy mà, những trận ngập lụt lớn xảy ra ở nhiều đoạn đường của các thành phố, nhiều người lại lên tiếng chửi nhà nước, chửi công ty môi trường, chửi đơn vị thoát nước, chửi đơn vị thi công…

Trong số đống rác này có bao nhiêu vỏ chai là của bạn? Bao nhiêu vỏ bạn thấy người xả xuống?

Nhưng mấy ai có đủ cảm nhận được rằng, chỉ có Chính phủ, một số ban ngành và những người công nhân môi trường là những cá nhân đang quyết tâm thực hiện “không đánh đổi môi trường lấy tăng trưởng kinh tế”.

Hãy thử tự đặt câu hỏi, trong số đống rác ở ngoài đường, dưới cống,… kia có bao nhiêu là thứ rác thải chúng ta đã thải ra, có bao nhiêu là từ sự “tiện tay” của mỗi cá nhân từng người?.

Môi trường không phải của riêng ai, là của chung, nhưng chúng ta phải “chung tay” chứ xin đừng chung kiểu “cha chung không ai khóc”. Môi trường có thể hôm nay chưa ảnh hưởng tới sức khỏe, cuộc sống mỗi chúng ta, nhưng về lâu dài thì nó sẽ ảnh hưởng tới sức khỏe của dân tộc Việt Nam.

Đọc những tin tức về quyết tâm bảo vệ môi trường và phát triển kinh tế, cứ ngỡ đó chỉ là việc của riêng của Chính phủ, của những công nhân vệ sinh môi trường, đơn vị cấp thoát nước… chứ còn người dân Việt Nam thì vẫn còn đang ở trong cái trạng thái tâm lý… làng Vũ Đại: ”Chắc nó trừ mình ra”!