Xây dựng đội ngũ cán bộ cấp chiến lược để lựa chọn người “hiền tài” tạo “nguyên khí quốc gia”

Thứ Ba, 08.05.2018, 13:50

“Hiền tài là nguyên khí quốc gia”, “cán bộ là cái gốc của mọi công việc”, “thành công hoặc thất bại đều do cán bộ tốt hoặc kém”… đó là những tư tưởng về công tác cán bộ luôn được các triều đại và chủ tịch Hồ Chí Minh vận dụng trong quá trình lãnh đạo đất nước.

Quan niệm và đặc điểm về cán bộ cấp chiến lược ở Việt Nam

Hội nghị Ban chấp hành Trung ương 7 đã chính thức khai mạc ngày 7/5 sẽ thảo luận nhiều nội dung quan trọng. Trong đó, đề án “Tập trung xây dựng đội ngũ cán bộ các cấp, nhất là cấp chiến lược đủ năng lực, phẩm chất và uy tín ngang tầm nhiệm vụ”, với những vấn đề liên quan tới công tác chuẩn bị nhân sự Ban chấp hành TƯ, Bộ Chính trị khóa 13.

Xây dựng đội ngũ cán bộ cấp chiến lược là một trong những yếu tố then chốt trong sự nghiệp xây dựng và phát triển đất nước

Nói đến khái niệm cán bộ cấp chiến lược, tức là nói đến những chiến lược gia hay chính trị gia,những lực lượng tinh hoa của một quốc gia. Là người có trí tuệ, năng lực và phẩm hạnh vượt trội, là người có đủ đức và tài và là nguyên khí của quốc gia. Họ có đủ tâm và tầm để dẫn dắt được đất nước phát triển bằng tiềm năng của quốc gia.

Đây không phải là lần đầu tiên chúng ta nói đến những cán bộ cấp chiến lược, mà cả trong triều đại phong kiến, thì những cán bộ cấp chiến lược đó chính là các bậc “quân vương”, người lãnh đạo những bậc “quần thần” ở địa phương và tạo nên một mối liên kết chặt chẽ trong lãnh đạo và điều hành bộ máy nhà nước thời đó.

Giống như lời Khổng Tử từng nói: “Sự tồn vong, phúc họa của quốc gia đều là do người nắm quyền tự mình quyết định. Một số hiện tượng hay điều gì đó khác thường là không thể thay đổi được vận mệnh của quốc gia.” Thế mới thấy, đức hạnh của bậc quân vương – người cai trị đất nước dù thời nào đi nữa luôn là yếu tố vô cùng quan trọng. Nếu quân vương có thể trừ bỏ cái ác theo cái thiện, thì đất nước sẽ hưng thịnh và phát triển.

Và đúng như câu nói: “Hiền tài là nguyên khí quốc gia” của Thân Nhân Trung đã từng nói. Những bậc quân vương nổi tiếng đã xây dựng các triều đại phong kiến Việt Nam hùng mạnh như: Ngô Quyền; Lý Công Uẩn; Trần Thánh Tông; Trần Nhân Tông; Lê Thái Tổ; Lê Thánh Tông; Quang Trung…

Quay trở lại vấn đề hiện tại ở Việt Nam, cơ quan có nhiệm vụ hoạch định chủ trương, đường lối xây dựng đội ngũ cán bộ chiến lược có thể được kể đến đó là Đại hội toàn quốc của Đảng, Ban chấp hành Trung ương, Quốc hội và Chính phủ.

Để có thể xây dựng và lựa chọn được một người cán bộ để đưa vào “cấp chiến lược” trong thời đại hiện nay, thì cần phải có rất nhiều các tiêu chí lựa chọn. Có thể hiểu một cách đơn giản trong đỉnh tháp nhân sự bộ máy lãnh đạo Đảng, Nhà nước, những người giữ vị trí của đỉnh tháp là những người nắm vị trí “trọng yếu” của toàn bộ tháp.

Để được đứng vào vị trí tiêu chuẩn hàng đầu của các chính trị gia, là người cán bộ cấp chiến lược, thì trước hết, họ phải là những người có đủ năng lực tư duy vượt trội, để có thể thấy được quy luật vận động của tự nhiên – xã hội.

Những tầm nhìn đó được xây dựng từ chính nền tải trí thức mà họ đã “sôi kinh nấu sử” trong nhiều năm, đây không phải là những lý thuyết suông, ngẫu hứng hay không có luận chứng và luận cứ thuyết phục. Mà đây phải là những kiến thức nền tảng của Chủ nghĩa Mác – Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh… để thể đưa ra những đường lối, chính sách chiến lược và đúng đắn.

Một người đứng được vào hàng ngũ của Đảng, Nhà nước, được trở thành cán bộ cấp chiến lược, chính trị gia tài giỏi. Thì người đó phải nhận được sự ủng hộ của toàn bộ nhân dân trong cả nước, bởi Việt Nam là nhà nước “của dân, do dân và vì dân”.

Không có một cán bộ nào xa rời nhân dân mà có thể trở thành một người cán bộ tài giỏi, bởi dân gian xưa nay vẫn có câu: “Thương dân, dân lập đền thờ/ Hại dân, dân đái ngập mồ thối xương”.

Chủ tịch Hồ Chí Minh cũng từng nhận định: “Giữ chặt mối liên hệ với dân chúng và luôn luôn lắng tai nghe ý kiến của dân chúng, đó là nền tảng lực lượng của Đảng và nhờ đó mà Đảng thắng lợi. Vì vậy, cách xa dân chúng, không liên hệ chặt chẽ với dân chúng, chẳng khác gì đứng lơ lửng giữ trời, nhất định thất bại”.

Những đường lối, chính sách mà các cán bộ đưa ra, đều phải dựa trên ý chí, nguyện vọng của toàn thể nhân dân, để dẫn dắt và đưa đất nước đi theo con đường đã chọn. Một người cán bộ ngoài có năng lực tư duy vượt trội, thì phải biết lắng nghe tiếng nói chung của triệu người dân hay nói ngắn gọn là “lấy lòng dân để đo vận nước”. Vì thế mới có thể nhận được “lá phiếu” ủng hộ của nhân dân.

Vì sự phụng sự hết mình đối với đất nước, những người cán bộ cấp chiến lược sẽ là những người không ngại ngần dốc lòng, dốc sức đem hết tài năng và năng lực của mình để phụng sự cho Tổ quốc và nhân dân. Bỏ qua những lợi ích cá nhân và gia đình, và cảm thấy hổ thẹn vì những việc làm của mình cho đất nước, giống như lời Bác: “Nếu dân đói, Đảng và Chính phủ có lỗi; nếu dân rét là Đảng và Chính phủ có lỗi; nếu dân dốt là Đảng và Chính phủ có lỗi; nếu dân ốm là Đảng và Chính phủ có lỗi”.

Phẩm hạnh của một bậc hiền tài đối với đất nước, là một người phải luôn biết đặt lợi ích quốc gia, dân tộc lên trên hết, phải có tinh thần yêu nước giống như: “nhìn chủ nhục mà biết (…) lo; thân chịu quốc sỉ mà (…) biết thẹn. Làm tướng triều đình đứng hầu quân man mà (…) biết tức; nghe nhạc thái thường đãi yến sứ ngụy mà (…) biết căm” ­– trích Hịch tướng sĩ của Trần Quốc Tuấn.

“Dụng nhân như dụng mộc” là thế, cán bộ cấp chiến lược sẽ không thể nào là người chưa đi sâu vào nhân nhân; chưa có những công trình nghiên cứu khoa học trong nhiều năm về phương hướng phát triển đất nước, phát huy nhân tài,…; chưa thể là một người chính khách tài giỏi nếu chưa từng điều hành công tác phong trào… Để trở thành một người cán bộ tài giỏi, cũng giống như một hạt lúa được trải qua công đoạn đầy khó khăn để trở thành hạt gạo trắng tinh khôi, “gạo đem vào giã bao đau đớn/ gạo giã xong rồi trắng tựa bông”.

Những kinh nghiệp được đúc kết về cán bộ cấp chiến lược của Đảng ta trong nhiều thập kỷ qua, đó là một phần dựa trên những tư tưởng của Chủ tịch Hồ Chí Minh về công tác cán bộ. Người từng dạy và nhắc nhở: “Cán bộ là cái gốc của mọi công việc”, “công việc có thành công hay thất bại đều do cán bộ tốt hay kém”,“Đảng phải luôn nuôi dạy cán bộ như người làm vườn vun trồng những cây cối quý báu”…

Vì thế, trong suốt sự nghiệp cách mạng mà người lãnh đạo, công tác bồi dưỡng cán bộ cho Đảng, Người đã quy tụ được một đội ngũ cán bộ trung kiên, có trình độ lý luận cách mạng, phẩm chất đạo đức và năng lực vô cùng tài năng và uy tín. Đó là những cái tên như: Võ Nguyên Giáp; Phạm Văn Đồng; Võ Văn Kiệt; Trường Chinh, Hoàng Quốc Việt, Nguyễn Lương Bằng, Trần Đại Nghĩa; Nguyễn Chí Thanh…

Tư tưởng Hồ Chí Minh về công tác cán bộ vẫn còn nguyên giá trị trong thời đại hiện nay

Trong mỗi hoàn cảnh lịch sử, đất nước cần những thế hệ cán bộ cấp chiến lược hội tụ đầy đủ các tiêu chuẩn căn bản của Đức và Tài, để dẫn dắt thành công sự nghiệp cách mạng. Để có thể Tổng tiến công thực hiện cuộc cách mạng thành lập nhà nước dân chủ; thực hiện thành công cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ; bảo vệ thành công biên giới lãnh thổ trong cuộc chiến tranh biên giới; thay đổi đường lối lãnh đạo đất nước trong thời đại hòa bình từ quan liêu bao cấp sang kinh tế thị trường…

Đúng là “nhưng hào kiệt đời nào cũng có”, điều quan trọng nhất đó làm sao để tìm được và đưa họ vào con đường lãnh đạo, đóng góp cho quốc gia. Sẵn sàng vì lợi ích của đất nước chứ không phải vì danh lợi cá nhân, vì gia đình như những kẻ “con ông cháu cha”.

Đề án “án “Tập trung xây dựng đội ngũ cán bộ các cấp, nhất là cấp chiến lược đủ năng lực, phẩm chất và uy tín ngang tầm nhiệm vụ”, mà Hội nghị lần thứ 7, của Ban chấp hành Trung ương khóa XII đang xem xét. Sẽ là một trong những đề án quan trọng để xây dựng một đội ngũ cán bộ có đóng góp to lớn cho sự nghiệp xây dựng và phát triển đất nước.

Tiếp nối thành công trong xây dựng cán bộ cấp chiến lược từ Nghị quyết Trung ương 3 khóa VIII

Cách đây đúng 21 năm về trước, Đại hội VIII của Đảng, Hội nghị lần thứ ba Ban Chấp hành Trung ương khoá VIII đã ban hành Nghị quyết số 03-NQ/TW, ngày 18/6/1997 về “Chiến lược cán bộ thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước”.

Đây là sự thể chế hóa đường lối cán bộ của Đảng nhằm tạo ra bước chuyển hóa căn bản và toàn diện đội ngũ cán bộ để lãnh đạo đất nước. Nghị quyết tính đến thời điểm hiện nay, cơ bản đã hoàn thành sứ mệnh lịch sử của nó, tạo nên một đội ngũ cán bộ quan trọng trong thời kỳ phát triển đất nước hồi bấy giờ.

Chiến lược cán bộ mà Hội nghị lần thứ ba Ban Chấp hành Trung ương khoá VIII đã ban hành, ra đời trong bối cảnh lịch sử đất nước đang chuyển tiếp giữa hai thời kỳ phát triển của đất nước. Đó là, từ sau 10 năm thực hiện đường lối đổi mới toàn diện do Đại hội VI của Đảng (1986) khởi xướng đưa đất nước thoát khỏi tình trạng khủng hoảng kinh tế – xã hội và bao vây cấm vận; đó là chặng đường đầu tiên Việt Nam thực hiện bước đi trên con đường đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước.

Bối cảnh thế giới khi đó cũng có nhiều biến động, khi chủ nghĩa xã hội ở Liên Xô sụp đổ, làm thay đổi cục diện chính trị trên thế giới. Chủ nghĩa xã hội rơi vào con đường thoái trào, phong trào cách mạng trên thế giới gặp nhiều khó khăn.

Các thế lực trong và ngoài nước đang tìm mọi cách làm mất uy tín của Đảng và chế độ chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam lúc bấy giờ, các hành động cổ xúy cho đa nguyên chính trị – đa đảng đối lập; chia rẽ nội bộ trong Đảng, nhân dân với Đảng; cổ vũ cho những hoạt động bất mãn, khủng bố… nhằm chống phá sự nghiệp cách mạng của Đảng và nhân dân cả nước.

Khó khăn chồng chất khó khăn, vì thế lựa chọn con đường phát triển kinh tế thị trường, mở rộng quan hệ quốc tế cho đất nước là tất yếu và cần thiết, nhằm tạo nên một nền kinh tế năng động và hiệu quả.

Nhưng trước hết, thì phải xây dựng được đội ngũ cán bộ có bản lĩnh chính trị vững vàng, kiên định mục tiêu, lý tưởng, tinh thần và khả năng nhạy bén, sáng tạo, sẵn sàng lãnh đạo nhân dân vượt qua khó khăn, đưa đất nước tới công cuộc đổi mới đúng nghĩa và đi vào chiều sâu là nhiệm vụ cấp bách lúc bấy giờ. Và sự ra đời của Nghị quyết số 03-NQ/TW, về “Chiến lược cán bộ thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước” là một hướng đi đúng đắn và mang lại thành công cho đất nước.

Từ Nghị quyết số 03-NQ/TW mà Hội nghị lần thứ ba Ban Chấp hành Trung ương khoá VIII, Đại hội VIII của Đảng đề ra. Đến nay, sau Đại hội các khóa VIII, IX, X, XI, XII, Bộ Chính trị và Ban Bí thư đã ban hành tới 142 văn bản, bao gồm các nghị quyết chuyên đề, chỉ thị, kết luận, quy định, quy chế, thông tư, hướng dẫn… về công tác xây dựng và bồi dưỡng cán bộ cho đất nước.

Với những kinh nghiệm về tổ chức, chỉnh đốn đội ngũ Đảng viên, xây dựng cán bộ chiến lược của Đảng ta đã phần nào khắc phục những khó khăn thiếu sót trong từng thời kỳ và tạo ra những bước chuyển đổi quan trọng trong sự nghiệp phát triển đất nước.

Đề án “Tập trung xây dựng đội ngũ cán bộ các cấp, nhất là cấp chiến lược đủ năng lực, phẩm chất và uy tín ngang tầm nhiệm vụ” của Hội nghị Ban chấp hành Trung ương 7. Chắc chắn sẽ đáp ứng được yêu cầu của giai đoạn cách mạng hiện nay, xứng đáng với niềm tin và lòng mong đợi của nhân dân cả nước.