Vụ Mobifone-AVG : Nên hay không nên hình sự hóa?

Thứ Tư, 06.06.2018, 14:16

Vụ Mobifone-AVG, mục đích tối thượng, như Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng nói là thu hồi được tài sản, không gây thất thoát cho ngân sách nhà nước, đã đạt được. Vì vậy, vấn đề này đang nhận được sự quan tâm sâu sắc từ luận, nhất là sau khi Uỷ ban Kiểm tra Trung ương công bố kết luận sai phạm của tập thể, cá nhân.

Vụ Mobifone-AVG nhận được quan tâm sâu sắc từ dư luận

Một vụ việc, hai kết luận thanh tra?!

Thanh tra Chính phủ (TTCP) đã có kết luận về vụ việc AVG, và Bộ Thông tin và Truyền thông (TT-TT) đã cho rằng vụ việc này không gây thất thoát tài sản cho Nhà nước. Tuy nhiên kết luận của Uỷ ban Kiểm tra Trung ương hoàn toàn ngược lại. Tại sao lại có sự trái ngược này?

TTCP kết luận AVG liên tục thua lỗ, với giá trị vốn sở hữu chỉ khoảng 1.900 tỷ đồng nhưng được Bộ TT-TT chấp thuận cho Mobifone mua với giá 8.900 tỷ đồng, làm thất thoát ngân sách nhà nước 7.006 tỷ đồng, chưa tính thêm khoản lỗ lũy kế của AVG là 1.982,7 tỷ tính tới thời điểm 31/12/2017.

Có điều, Thứ trưởng Bộ TT-TT Hoàng Vĩnh Bảo cho hay, Bộ quan niệm AVG và Mobifone đã có thoả thuận với nhau là AVG sẽ hoàn trả toàn bộ số tiền trước đây Mobifone đã bỏ ra mua các cổ phần chuyển nhượng của AVG, đồng thời có cam kết tính cả lãi theo quy định. Bộ quan điểm như vậy nên cho rằng không thất thoát.

Ngược lại, Uỷ ban Kiểm tra Trung ương kết luận, Mobifone mắc 4 sai phạm: Làm trái và thiếu trách nhiệm trong đề xuất dự án; Lựa chọn thẩm định giá; Lập trình dự án và vi phạm thỏa thuận ký kết, thanh toán mua cổ phần.

Cụ thể, Uỷ ban đã kết luận một số nội dung liên quan đến vụ AVG, trong đó chỉ ra “sai phạm nghiêm trọng” và “rất nghiêm trọng” đối với tập thể và một số cá nhân lãnh đạo của Bộ TT-TT, cũng như MobiFone, trong đó có nguyên Bộ trưởng Bộ TT-TT Nguyễn Bắc Son; Bộ trưởng Trương Minh Tuấn; Thứ trưởng Phạm Hồng Hải; Vụ trưởng Vụ Quản lý doanh nghiệp Phạm Đình Trọng; Ông Lê Nam Trà, nguyên Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch Hội đồng thành viên Tổng công ty Mobifone; Tổng giám đốc Mobifone Cao Duy Hải…

Bộ TT-TT đã thiếu trách nhiệm trong quá trình thẩm định dự án, quyết định phê duyệt dự án. Bộ Kế hoạch Đầu tư đã không hướng dẫn Bộ TT-TT và Mobifone thực hiện dự án đầu tư theo quy định, các văn bản thiếu nhất quán. Bộ Tài chính thì không kịp thời đưa ra những phân tích, đánh giá, đề xuất đầy đủ, toàn diện về những tác động trực tiếp từ việc Mobifone bỏ số vốn rất lớn để đầu tư dự án.

Qua kết luận của Ủy ban Kiểm tra Trung ương, chúng ta thấy rất đau xót, ở một Đảng bộ quan trọng của một bộ như Bộ TT-TT mà có đến hai đời Bộ trưởng vi phạm nghiêm trọng đến mức phải xử lý, trong đó có việc buông lỏng quản lý và vi phạm pháp luật.

Đại biểu Quốc hội Lê Thanh Vân cho rằng: “Vụ việc này đến nay vẫn còn nhiều quy trình cần phải làm để xử lý rốt ráo. Tôi được biết cơ quan điều tra đã tiếp cận hồ sơ vụ việc. Do đó, ngoài các quyết định xử lý kỷ luật của Đảng, tôi nghĩ dư luận đang chờ các kết luận, xử lý về mặt hành chính và làm rõ những dấu hiệu vi phạm pháp luật, thậm chí là dấu hiệu tội phạm nếu đến mức phải xử lý hình sự”.

Bản chất vụ việc này nhìn nhận từ góc độ thị trường, chúng ta thấy: Bên mua và bên bán thoả thuận, dưới sự quản lý, điều tiết của cơ quan chức năng. Đến nay, 2 bên đã hoàn trả lại các giao dịch, cộng thêm cả lãi suất. Mục đích tối thượng, như Tổng Bí thư nói, là thu hồi, không gây thất thoát cho ngân sách nhà nước đã đạt được.

Có nên khởi tố, hình sự hoá vụ án?

Nhân dân, Đại biểu ngóng chờ hình thức kỷ luật nào sẽ được thực thi với cá nhân, tập thể sai phạm

Mobifone là Công ty TNHH Một Thành viên trực thuộc Bộ TT-TT, tức là nó là một doanh nghiệp Nhà nước. Và suy cho cùng, sai phạm của doanh nghiệp Nhà nước chủ yếu liên quan tới thủ tục đầu tư, mua sắm tài sản không đúng quy định, sai phạm khi hạch toán không đúng nguồn, dẫn đến phản ánh kết quả sản xuất, kinh doanh không đúng bản chất; Trình độ quản lý yếu kém dẫn tới vi phạm quản lý kinh tế, vi phạm pháp luật…

Còn, cán bộ lãnh đạo cấp cao, tư lệnh ngành mà bị xem xét đến vài lỗi nghiêm trọng, để cho thì quả là đáng ngại, không có gì có thể biện minh. Việc này làm cho người viết nhớ tới lời của một vị Đại biểu Quốc hội khi thẳng thắn nói: “Chúng ta không ngại thiếu cán bộ, thiếu người tài. Cái đáng lo nhất chính là cán bộ sai phạm, hư hỏng, không xứng đáng để Đảng phân công giữ quyền lãnh đạo, để Nhân dân tín nhiệm ủy thác điều hành đất nước”.

Đáng lo ngại ở chỗ, trường hợp đang xảy ra ở ra ở Bộ TT-TT nói riêng, nó cũng tương tự như bao sai phạm của các Tổng công ty, Tập đoàn, doanh nghiệp Nhà nước và một bộ phận đội ngũ cán bộ cấp chiến lược sai phạm trong thời gian qua.

Điểm chung của nó là biểu hiện cá nhân chủ nghĩa, sống ích kỷ, thực dụng, cơ hội, vụ lợi; Chỉ lo thu vén cá nhân không quan tâm tới lợi ích tập thể, tham ô, tham nhũng, lợi dụng chức vụ, quyền hạn để trục lợi… nó tác động mạnh làm suy giảm lòng tin của nhân dân vào Đảng.

Trong khi, người dân vẫn thường nói câu “Đảng viên đi trước, làng nước theo sau”. Có nghĩa là nếu đảng viên, cán bộ không gương mẫu, đảng viên, cán bộ có sai phạm mà không bị xử lý nghiêm, sẽ không thể tiên phong, thuyết phục, tập hợp, phát huy sức mạnh nhân dân.

Chủ tịch Hồ Chí Minh đã căn dặn: “Đảng ta là một đảng cầm quyền. Mỗi đảng viên và cán bộ phải thật sự thấm nhuần đạo đức cách mạng, thật sự cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư”. Người cũng từng nói: “Một dân tộc, một đảng và mỗi con người, ngày hôm qua là vĩ đại, có sức hấp dẫn lớn, không nhất định hôm nay và ngày mai vẫn được mọi người yêu mến và ca ngợi, nếu lòng dạ không trong sáng nữa, nếu sa vào chủ nghĩa cá nhân”.

Trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế ngày càng sâu rộng, tình hình thế giới diễn biến khó lường, có tác động rất lớn trên nhiều mặt đời sống kinh tế, đạo đức xã hội, mỗi cán bộ, đảng viên càng phải bản lĩnh, phát huy vai trò tiên phong, nêu gương, chủ động tránh những cám dỗ. Riêng với đội ngũ cán bộ cấp chiến lược thì cần phải nêu gương, không thể xử lý theo kiểu “giơ cao đánh khẽ” mà tạo tiền lệ xấu.

Đừng để mang cái tiếng không hay là ‘nền tư pháp Việt Nam, người ta muốn nó thế nào thì nó ra thế ấy. Có người có thể vi phạm vài trăm tỷ thì tử hình, có người vi phạm vài ngàn tỷ thì chỉ kiểm điểm thôi’.

Chính vì vậy, xử lý nghiêm hay không, khởi tố hay không khởi tố vụ án thì xin mượn lời của GS Hoàng Chí Bảo rằng: “Xử lý cán bộ là điều đau đớn nhưng sẵn sàng chấp nhận để chữa cho cơ thể của Đảng được khỏe mạnh, làm cho sức khỏe của Đảng, của chế độ ta lành mạnh thì dân mới tin, mới theo, đất nước mới phát triển lành mạnh được”.