Việt Nam – Nhật Bản! 45 năm, một chặng đường

Thứ Tư, 30.05.2018, 15:21

Dù rất khác biệt nhau về mô hình kinh tế, hệ thống chính trị và cũng không có hay không cần ‘16 chữ vàng’ kiểu như với Trung Quốc, quan hệ giữa Việt Nam và Nhật Bản luôn thân thiện và có thể nói rất tốt.

Trưa 29/5, Chủ tịch nước Trần Đại Quang và Phu nhân đã tới Thủ đô Tokyo, bắt đầu chuyến thăm cấp Nhà nước tới Nhật Bản từ ngày 29/5 đến 2/6. Nhà nước Nhật Bản đã dành nghi thức cấp cao nhất chào đón Chủ tịch nước Trần Đại Quang và Phu nhân đến Thủ đô Tokyo. Chủ tịch nước Trần Đại Quang và Phu nhân bước ra cửa chuyên cơ trong tiếng âm vang của 21 loạt đại bác chào mừng.

Nhà nước Nhật Bản đã dành nghi thức cấp cao nhất chào đón Chủ tịch nước Trần Đại Quang

Thực tế, Viêt – Nhật rất khác biệt nhau về mô hình kinh tế, hệ thống chính trị và cũng không có hay không cần ‘16 chữ vàng’ kiểu như với Trung Quốc, quan hệ giữa Việt Nam và Nhật Bản luôn thân thiện và có thể nói rất tốt.

Nhận định về quan hệ đặc biệt giữa hai nước, Giáo sư Go Ito, chuyên ngành Quan hệ quốc tế, Khoa học chính trị, Đại học Meji cho biết có 2 yếu tố giúp quan hệ Nhật Bản và Việt Nam có bước phát triển được đánh giá là tốt đẹp nhất từ trước đến nay. Đó là cả hai nước đều có những mối quan tâm chung về các thách thức an ninh và việc ngày càng nhiều sinh viên Việt Nam theo học tại Nhật Bản.

Mối lương duyên đó được cụ thể hóa dường như trong các lĩnh vực:

Một là, hợp tác giáo dục và đào tạo được nâng tầm

Việt Nam còn là quốc gia có tỷ lệ tăng tu nghiệp sinh kỹ thuật và du học sinh cao nhất tại Nhật Bản. Theo thống kê của Bộ Tư pháp Nhật Bản, năm 2016, Việt Nam có 58.820 du học sinh và 71.983 tu nghiệp sinh kỹ thuật học tập và làm việc tại Nhật Bản..v..v.

Hai là, giữa hai nước không có thách thức an ninh – quốc phòng

Đúng vậy, cả Nhật Bản và Việt Nam không có một sự tranh chấp lãnh thổ nào. Trái lại, cả hai nước đều có tranh chấp biển đảo với Trung Quốc và đều quan ngại về sự lớn mạnh cũng như những động thái khá hung hăng gần đây của Bắc Kinh – như đơn phương áp đặt vùng nhận dạng phòng không trên vùng biển đang tranh chấp với Nhật. Chính điểm chung này làm cho quan hệ Viêt – Nhật trở nên mật thiết và càng được phát triển, gắn bó.

Cũng theo đó, Nhật đã thể hiện quan điểm cứng rắn về vấn đề Biển Đông. Nhật Bản khẳng định cần đảm bảo an ninh, an toàn và tự do hàng hải, hàng không tại Biển Đông. Ủng hộ quan điểm các tranh chấp tại Biển Đông cần được giải quyết một cách hòa bình, không sử dụng vũ lực, trên cơ sở luật pháp quốc tế, Công ước Liên Hợp Quốc về Luật biển năm 1982, tuân thủ Tuyên bố về ứng xử của các bên ở Biển Đông (DOC) và sớm xây dựng Bộ Quy tắc ứng xử của các bên ở Biển Đông (COC) phản đối các hành động đơn phương nhằm thay đổi nguyên trạng ở Biển Đông.

Ba là, mối quan hệ chính trị tôn trọng, hòa hảo, thận thiện

Việt Nam – Nhật Bản thiết lập quan hệ ngoại giao ngày 21/09/1973. Trong những năm gần đây, quan hệ Việt Nam và Nhật Bản phát triển nhanh chóng. Giữa hai nước đang ở giai đoạn tốt nhất trong lịch sử kể từ khi thiết lập quan hệ ngoại giao, có sự tin cậy cao. Lãnh đạo cấp cao hai nước duy trì thường xuyên các chuyến thăm và tiếp xúc tại các diễn đàn quốc tế và khu vực.

Nhật Bản là nước đầu tiên trong Nhóm các nước công nghiệp phát triển (G7) đón Tổng Bí thư Việt Nam đi thăm (năm 1995), nước G7 đầu tiên thiết lập quan hệ Đối tác chiến lược với Việt Nam (năm 2009), nước G7 đầu tiên công nhận quy chế kinh tế thị trường của Việt Nam (năm 2011), nước G7 đầu tiên mời Việt Nam tham dự Hội nghị Thượng đỉnh G7 mở rộng (5/2016).

Thủ tướng Shinzo Abe từng nói trong Lễ kỷ niệm sinh nhật vàng tuổi 50 của ASEAN rằng: “Là một người bạn của ASEAN, tôi đã tới thăm tất cả các quốc gia ASEAN. Việt Nam là một trong những quốc gia quan trọng nhất đối với tôi, 4 năm trước, sau khi nội các ABE lần thứ hai vừa mới thành lập, tôi đã chọn đất nước của các bạn làm điểm đến cho chuyến công du nước ngoài đầu tiên của mình”.

Đặc biệt, năm 2017, lần đầu tiên có năm chuyến thăm cấp cao diễn ra trong vòng một năm, trong đó dấu mốc lịch sử là chuyến thăm Việt Nam của Nhà vua và Hoàng hậu Nhật Bản; Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe hai lần đến Việt Nam; Chủ tịch Hạ viện Nhật Bản thăm Việt Nam sau 15 năm.

Năm 2017 cũng đánh dấu bước chuyển mới trong quan hệ song phương khi hai nước ra Tuyên bố chung về việc làm sâu sắc hơn quan hệ Đối tác chiến lược sâu rộng Việt Nam – Nhật Bản trong chuyến thăm chính thức Nhật Bản của Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc vào tháng 6/2017.

Đáng chú ý, Nhật Bản còn là quốc gia mà cả giới lãnh đạo cũng như người dân cảm thấy có nhiều tin tưởng, tôn trọng, thiện cảm. Khác với Mỹ và các nước phương Tây khác, lãnh đạo nước Nhật không bao giờ (công khai) chỉ trích giới lãnh đạo Việt Nam về hồ sơ nhân quyền hay bất cứ một vấn đề gì khác.

Nhật Bản đang cho thấy họ là người bạn tốt của Việt Nam

Ba là, ưu tiên hỗ trợ, đầu tư về kinh tế

Đến nay, Nhật Bản đã trở thành nhà đầu tư nước ngoài lớn thứ hai, đối tác thương mại lớn thứ tư và đối tác lớn thứ 3 về du lịch của Việt Nam. Theo số liệu chính thức, tính đến hết 2016, Nhật Bản có hơn 3.200 dự án đầu tư còn hiệu lực tại Việt Nam với tổng vốn đầu tư đăng ký hơn 42 tỷ USD, chiếm 15% tổng FDI vào Việt Nam.​

Hiện tại, Nhật Bản đang tích cực hỗ trợ ta phát triển công nghiệp với 6 ngành được lựa chọn (ô tô và phụ tùng ô tô, máy nông nghiệp, công nghiệp chế biến nông thủy sản, điện tử, công nghiệp môi trường và tiết kiệm năng lượng, đóng tàu) trong Chiến lược công nghiệp hóa của Việt Nam trong khuôn khổ hợp tác Việt Nam – Nhật Bản đến năm 2020 tầm nhìn 2030

Kim ngạch thương mại hai chiều giữa hai nước năm 2016 đã đạt gần 30 tỷ USD, và phấn đấu tăng gấp đôi đến năm 2020. Bên cạnh đó, Nhật Bản, cũng là quốc gia viện trợ phát triển chính thức (ODA) lớn nhất cho Việt Nam, chiếm khoảng 30% tổng cam kết ODA của cộng đồng quốc tế đối với Việt Nam. Nhiều dự án của Nhật Bản đã hoàn thành và đưa vào khai thác rất hiệu quả, đóng góp lớn vào sự phát triển kinh tế-xã hội của Việt Nam.

Trong chuyến thăm của Thủ tướng Abe (tháng 1/2017), hai bên đã ký 2 công hàm trao đổi và 2 hiệp định vay cho một số dự án ODA vốn vay và không hoàn lại, Nhật Bản cam kết cung cấp thêm cho Việt Nam khoảng 120 tỷ Yên (gần 1,05 tỷ USD) ODA vốn vay năm tài khóa 2016 cho 4 dự án.

Bốn là, các lĩnh vực khác như văn hóa, du lịch, giao lưu nhân dân không ngừng được củng cố và mở rộng.

Các hoạt động giao lưu văn hóa giữa hai nước luôn được coi trọng, thường xuyên các hoạt động giao lưu được diễn ra, góp phần tăng cường sự hiểu biết giữa nhân dân hai nước.

Từ năm 2000 đến nay, các hoạt động giao lưu văn hóa, nghệ thuật song phương nở rộ. Hàng năm, Festival Văn hóa – Du lịch Việt Nam được tổ chức tại nhiều thành phố của Nhật Bản, và ngược lại Lễ hội văn hóa Nhật Bản cũng được tổ chức ở Việt Nam, thu hút sự chú ý của nhân dân hai nước.

Năm 2018, Việt Nam và Nhật Bản kỷ niệm 45 năm thiết lập quan hệ ngoại giao. Một chặng đường có nhiều biến cố, nhưng vẫn thể hiện được sự nhiệt thành của nhau trong mọi vấn đề.

Chính vì thế, chuyến thăm cấp Nhà nước lần này của lãnh đạo cấp cao Việt Nam do Chủ tịch nước Trần Đại Quang dẫn đầu càng minh chứng cho mối quan hệ Việt – Nhật luôn nồng ấm, phát triển sâu rộng. Và trên hết nó cho thấy hai nước luôn có sự tin tưởng, tôn trọng và coi trọng lẫn nhau. Điều này đáp ứng đúng mong mỏi của hơn 90 triệu người dân Việt Nam.

45 năm, một chặng đường! Nhật Bản đã trở thành người bạn không thể thiếu của Việt Nam.

Từ khóa: