Vấn nạn ‘học tập kinh nghiệm’ trước lúc ‘cáo quan’

Thứ Năm, 21.06.2018, 15:17

Ngân sách nhà nước thì eo hep, nhưng những cán bộ lãnh đạo lại thích đi học tập và công tác ở nước ngoài. Dù chưa biết hiệu quả đến đâu, nhưng ngân sách thì đã phải chịu chi một khoản lớn. Nhiều trường hợp thay vì đi nước ngoài, chúng ta có thể đến các địa phương học tập và trao đổi lẫn nhau

Bộ trưởng Vũ Huy Hoàng đi công tác tới 163 ngày

Có 4 Bộ nằm trong danh sách thanh tra trực tiếp của đợt này, bao gồm: Bộ Tài chính, Bộ Công Thương, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, Bộ Thông tin và Truyền thông; cùng với 6 tỉnh thành là tỉnh Vĩnh Phúc, Thanh Hóa, Hòa Bình, Đắk Lắk, Đồng Nai và Tiền Giang.

Cụ thể, giai đoạn 2012 – 2016, 4 Bộ trên đã ban hành 20 kế hoạch tổ chức các đoàn đi công tác ở nước ngoài, còn 6 tỉnh kể trên cũng đã ban hành 22 kế hoạch tổ chức đoàn đi nước ngoài.

Cán bộ đi công tác nước ngoài nhiều nhưng hiệu quả lại thấp

Theo Thanh tra Chính phủ, việc lập và phê duyệt các đoàn công tác nước ngoài của Bộ ngành, cũng như ở địa phương kể trên vẫn còn bất hợp lý về thời gian và không sát với tình hình thực tế. Trong đó, Bộ Công Thương là đơn vị có số lãnh đạo, cán bộ đi công tác nước ngoài nhiều nhất.

Cụ thể, năm 2014, nguyên Bộ trưởng Vũ Huy Hoàng đã tham gia đi nước ngoài tới 23 đoàn. Năm 2015, cựu Bộ trưởng tiếp tục đi tới 22 đoàn. Tổng thời gian đi nước ngoài là 163 ngày, chiếm nửa thời gian làm việc trong năm.

Bên cạnh đó, tháng 01/2016 ông Vũ Huy Hoàng còn ký quyết định cho 5 cán bộ đi nước ngoài với kinh phí lên tới 1,4 tỷ đồng. Trong số 5 cán bộ này có nguyên Thứ trưởng Hồ Thị Kim Thoa (vừa bị kỷ luật trong thời gian vừa qua) với khoản kinh phí lên tới 321 triệu đồng.

Việc ông Vũ Huy Hoàng đi nước ngoài công tác nhiều hơn các bộ trưởng khác và chiếm nhiều thời gian trong năm được nêu lý do khách quan là ông làm trong ngành Công thương, thường xuyên phải đàm phán, ký kết nhiều các Hiệp định thương mại tự do, đại diện dẫn đầu các tập đoàn,… Nhưng theo một số thông tin thì trong các buổi đi công tác đó ông cũng tranh thủ việc cá nhân.

Tỉnh Tiền Giang dù đi nước ngoài nhiều những học hỏi vẫn ít

Nếu nói chỉ ngay nguyên Bộ trưởng Vũ Huy Hoàng thích đi công tác nước ngoài, thì có vẻ “hơi oan” cho cá nhân ông. Mà một thống kê của khối cơ quan nhà nước tỉnh Tiền Giang cũng đã được tiết lộ trên báo chí, về những con số chuyến đi công tác nhiều tới “choáng”. Bởi chỉ trong giai đoạn từ năm 2012 – 2016, tỉnh này đã có 2.026 lượt cán bộ, công viên chức địa phương có chuyến công tác nước ngoài.

Lý do của những chuyến công tác ở Tiền Giang đưa ra thì nhiều vô kể, nào là đi học tập, tham quan, khảo sát, hội nghị, ký kết, trao đổi kinh nghiệm… ở vô vàn các nước khác nhau trên thế giới như Nhật, Nga, Ấn Độ, Trung Quốc, Hoa Kỳ,… thậm chí có cả Mozambique.

Nguồn kinh phí mà tỉnh này có thể đi công tác nhiều đến vậy, chắc chắn trước hết phải từ nguồn ngân sách chi trả, rồi tờ công ty xổ số địa phương đài thọ nhưng quy chung cũng đều là của nhà nước mà ra, từ những lời kêu gọi các doanh nghiệp hỗ trợ.

Đặc biệt nhất đó phải nói đến đó là những chuyến đi nước ngoài ở Tiền Giang, được các doanh nghiệp thuốc, thuộc ngành y tế tài trợ nhiều nhất. Và có lẽ cũng vì thế mà các bác sĩ, nhân viên thuộc ngành y này cũng ra vào trong và ngoài nước “như đi chợ”.

Trong 4 năm được thống kê thì tỉnh Tiền Giang đã có 77 lượt y, bác sĩ, cán bộ ngành y tế đi nước ngoài. Cụ thể, thì năm 2012 là 14 lượt, năm 2013 là 17 lượt, năm 2014 là 15 lượt và năm 2015 là 16 lượt.

Nhờ sự hỗ trợ của doanh nghiệp mà Sở Y tế Tiền Giang đi nước ngoài… như đi chợ

Ngoài ra, một trong những bất cập ở tỉnh Tiền Giang đó là vào năm 2015, UBND tỉnh này đã ban hành quyết định cho cán bộ đi nước ngoài học tập kinh nghiệm về xây dựng các công trình chống nước biển dâng, chống ngập úng… do tác động của biến đổi khí hậu toàn cầu, được sự tài trợ của Hà Lan và Liên Bang Nga.

Trong đoàn công tác này có tới 14 lãnh đạo, 6 người thuộc doanh nghiệp địa phương, đây là những nhà tài trợ một phần kinh phí và phải tự trả phí khi tham gia. Nhưng đoàn công tác này lại có mặt của 4 lãnh đạo, cán bộ thuộc diện nghỉ hưu năm 2016 và những cán bộ tham gia gần như thì không liên quan gì đến hoạt động chống nước biển dâng, biến đổi khí hậu toàn cầu. Mà lại có mặt của một số cán bộ thuộc Sở Công thương, thuộc văn phòng UBND, thậm chí là cả Công ty Xổ số kiến thiết Kiên Giang và một Phó Chủ tịch UBND huyện.

Đi công tác nước ngoài xin đừng chỉ để tiêu “tiền chùa”

Năm 2016, theo kết luận của Thanh tra Chính phủ, thì tại Tổng công ty Đường sắt, chỉ trong 3 năm (2010-2013) đơn vị này cũng đã có tới 188 đoàn đi nước ngoài trên danh nghĩa “tham quan, học tập”. Có lẽ, đây là những lần hiếm hoi mà một doanh nghiệp nhà nước bị “đem ra soi” về chuyện đi ăn chơi hay đi tham quan, học tập, công tác.

Mặc cho Tổng công ty Đường sắt Việt Nam là một doanh nghiệp nhà nước thường xuyên xảy ra những vụ bê bối, những sự việc dẫn tới tai nạn đau lòng trong nhiều năm trở lại đây. Nhưng có lẽ, đơn vị này vẫn thản nhiên đi ra nước ngoài “học tập kinh nghiệm”, bằng những đồng ngân sách như kiểu “tiền chùa”, rồi bê bối vẫn diễn ra đối với cái hệ thống công nghệ thế kỷ trước này.

Điểm đặc biệt trong 188 đoàn công tác nước ngoài của Tổng công ty Đường sắt Việt Nam, thì cơ quan thanh tra đã làm rõ ít nhất được 23 đoàn đi công tác không hề có văn bản mời hay hợp đồng học tập. Được cơ quan nhà nước quy định là yêu cầu bắt buộc cho từng cá nhân, tổ chức hay đoàn đi công tác nước ngoài hiện nay.

Hơn nữa, cơ quan thanh tra còn phát hiện có tới 5 đoàn công tác đi nước ngoài nhưng theo hình thức hợp đồng đi tour với công ty du lịch. Điều đó đã đặt ra câu hỏi những cán bộ này đã đi đâu? Học tập kinh nghiệm, hay là đi ăn chơi, tiêu những đồng “tiền chùa”, để rồi “vừa có ăn vừa có tiếng”?.

Năm 2015, tại Quảng Nam chủ tịch UBND tỉnh là ông Đinh Văn Thu cũng ký quyết định 2977/QĐ-UBND Quảng Nam cử đoàn cán bộ đi khảo sát, học tập kinh nghiệm ở Nam Phi. Quyết định nêu rõ: “Đi khảo sát các cơ sở du lịch, dịch vụ, thương mại; học tập kinh nghiệm về công tác quy hoạch, xây dựng các đô thị, khu kinh tế, quản lý du lịch, bảo tồn thiên nhiên tại Nam Phi”.

Trong danh sách đoàn đi có 26 người sẽ được tham gia vào đoàn công tác này, nhưng điều đáng nói là đoàn lại có 3 phu nhân của lãnh đạo tỉnh tham gia dù không làm trong lĩnh vực nhà nước, có 15 người đã và sắp về hưu, 8 người còn lại hầu như không ai tái cử trong ban chấp hành Đảng bộ của tỉnh Quảng Nam nhiệm kỷ 2015 – 2020 chỉ vì lý do… hết tuổi.

Cần siết chặt cơ chế cán bộ đi học tập nước ngoài nhưng chủ yếu “đốt” ngân sách

Năm 2017, Cục trưởng Cục Chống tham nhũng (Thanh tra Chính phủ) ông Phạm Trọng Đạt, cho hay trong năm 2017 Thanh tra Chính phủ sẽ tiến hành thanh tra đối với các bộ, ngành địa phương về việc này. Để quản lý cơ chế việc ngành, địa phương đi nước ngoài có thất thoát ngân sách nhà nước không.

Trên cơ sở đó sẽ có biện pháp siết chặt việc này, đồng thời quy rõ trách nhiệm đối với các cá nhân liên quan, những người đi học tập, làm việc ở nước ngoài bằng ngân sách nhưng không đạt hiệu quả.

Cục trưởng Cục phòng chống tham nhũng nói: “Chắc chắn theo cách nhìn của tôi đi công tác, học tập, thăm làm việc hiệu quả còn rất thấp còn tiền chi phí quá cao không tương xứng với kết quả mong đợi mà đi hàng tỉ bạc”.

Cán bộ hưu dễ dàng được sự ưu đãi ở trong đoàn công tác đi nước ngoài

Tính đến nay, chỉ có trường hợp UBND tỉnh Bình Phước có quyết định cử 31 người đi tham quan, học tập kinh nghiệm làm xổ số ở Canada gây xôn xao dư luận hồi tháng 11/2015 là mới phải hủy bỏ. Trong đoàn có 16 người thuộc đại lý ở các tỉnh thành có doanh số phân phối vé số cao nhất cho Công ty TNHH một thành viên Xổ số kiến thiết và dịch vụ tổng hợp Bình Phước, còn lại là các thành viên thuộc lãnh đạo tỉnh và hội đồng giám sát xổ số của tỉnh.

Sau những ồn ào từ dư luận, tất cả các cán bộ lãnh đạo sắp nghỉ hưu đã đều rút tên khỏi danh sách đi Canada. Công ty TNHH một thành viên Xổ số kiến thiết và dịch vụ tổng hợp Bình Phước sau đó cũng gửi công văn đến UBND tỉnh Bình Phước xin huỷ bỏ chuyến đi.

Việc lãnh đạo, cán bộ đi nước ngoài thản nhiên “như đi chợ” sẽ khó thể mà chấm dứt, nếu như những cơ quan nhà nước không mạnh tay ngăn chặn hành vi lợi dụng chức quyền để làm việc riêng và lãng phí những nguồn ngân sách nhà nước. Hy vọng rằng, trong những thời gian tới Quốc hội, Chính phủ sẽ có cuộc kiểm tra giám sát và xóa được “vấn nạn đi nước ngoài” trên toàn quốc.