Tòa án “dư luận” không thể tự cho mình quyền lực thay thế nền tư pháp Việt Nam

Thứ Hai, 04.06.2018, 12:04

Trong suốt thời gian phiên tòa phúc thẩm xử vụ dâm ô trẻ em ở Bà Rịa – Vũng Tàu và phiên tòa sơ thẩm vụ chạy thận ở Bệnh viện Đa khoa Hòa Bình dư luận đã liên tục có những ý kiến trái chiều, mang tính chất phản đối những phán quyết của tòa án.

Nỗ lực đi tìm công lý cho vụ dâm ô đối với Nguyễn Khắc Thủy thuộc về ai?

Ngày 1/6, Ủy ban Thẩm phán TAND cấp cao tại TP.HCM tiến hành xem xét theo thủ tục giám đốc thẩm đã chấp nhận kháng nghị của Chánh án TAND cấp cao tại TP.HCM và tuyên hủy bản án hình sự phúc thẩm của TAND tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu đối với bị cáo Nguyễn Khắc Thủy phạm tội “dâm ô với trẻ em”.

Ủy ban Thẩm phán TAND cấp cao tại TP.HCM tuyên hủy bản án hình sự phúc thẩm của TAND tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu đối với bị cáo Nguyễn Khắc Thủy

Đồng thời, Ủy ban Thẩm phán TAND cấp cao tại TP.HCM cũng nhận định bản án sơ thẩm TAND TP Bà Rịa – Vũng Tàu tuyên phạt bị cáo Thủy 3 năm tù giam là đúng người, đúng tội nên tuyên y án sơ thẩm 3 năm tù giam đối với Nguyễn Khắc Thủy.

Bản án mà trước đó, ngày 11/5/2018 TAND tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu đã xử phúc thẩm và tuyên giảm án cho bị cáo Thủy từ 3 năm xuống còn 18 tháng từ giam, nhưng được hưởng án treo. Điều này đã làm cho dư luận cả nước bức xúc, do phán quyết của phiên tòa không đúng với tính chất của vụ án và có dấu hiệu bao che tội phạm. Thậm chí nhiều kẻ đã lợi dụng sự phán quyết của tòa án mà phỉ báng nền tư pháp Việt Nam.

Dư luận xã hội có thể lên án bất kỳ một bản án phán quyết nào của Tòa án, những “tòa án lương tâm” có thể đánh giá và bỏ tù bất kỳ một ai, tự cho mình cái quyền đưa ra bằng chứng. Nhưng việc phán xét và bỏ tù bất kỳ một cá nhân nào lại thuộc về tòa án và theo quy định của pháp luật.

Vậy thử hỏi, vì sao một vụ án không đến mức phức tạp, lại gặp phải quá nhiều những vướng mắc trong quá trình xét xử và khiến Tòa án nhân dân Tối cao lại phải vào cuộc? Chắc nhiều người sẽ đặt câu hỏi đó là do kháng cáo của bị hại, do áp lực của dư luận hay do một cơ quan nào khác.

Thứ nhất, về áp lực từ phía dư luận, có thể nói vụ án Nguyễn Khắc Thủy dâm ô trẻ em là một trong những vụ án mà được dư luận quan tâm và theo dõi nhiều nhất. Vụ án này dư luận đã tạo nên một áp lực, là những làn song phẫn nộ và phản đối vô cùng lớn đối với sự phán quyết của TAND tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu.

Nếu xét theo quy định của pháp luật, thì dư luận có thể đóng góp ở trong vấn đề này theo đúng quy định tại điểm b, khoản 3, Điều 2, Nghị quyết số 01/2013/NQ-HĐTP, quy định như sau:

Khi xem xét, quyết định cho người bị kết án phạt tù được hưởng án treo, cần lưu ý: 
b) Những trường hợp người phạm tội có nhiều tình tiết giảm nhẹ, nếu có đủ điều kiện để áp dụng Điều 47 của Bộ luật Hình sự thì cũng phải xử trong khung hình phạt liền kề là đã thể hiện chính sách khoan hồng đối với họ; không được xử phạt tù nhưng cho hưởng án treo đối với các tội phạm mà dư luận xã hội lên án, đặc biệt là các tội phạm về chức vụ, để phục vụ đắc lực cho công cuộc đấu tranh phòng, chống tội phạm nói chung và phòng, chống tham nhũng nói riêng;
Vụ án liên quan đến ông Nguyễn Khắc Thủy có thể được coi là vụ án được xử theo yêu cầu của dư luận xã hội, vì bản án thiếu nghiêm khắc, không mang tính giáo dụ, răn đe, phòng ngừa, trừng trị đối với hành vi xâm hại tình dục trẻ em, nhân phẩm của trẻ em mà tòa án phúc thẩm đã tuyên án.

Nhưng yếu tố này có thể được coi là đi ngược lại với quan điểm “Hội đồng xét xử có quyền xét xử một các độc lập, quyết định của HĐXX không bị can thiệp, áp lực…”, đây là nguyên tắc xét xử độc lập được quy định tại Hiến pháp 2013.

Vì thế, hội đồng Thẩm phán TANDTC vừa ban hành Nghị quyết 02/2018/NQ-HĐTP hướng dẫn áp dụng Điều 65 của Bộ luật Hình sự về án treo, nhằm thay thế cho Nghị quyết 01/2013/NQ-HĐTP. Trong đó, Nghị quyết 02 sẽ không còn quy định “không được xử phạt tù nhưng cho hưởng án treo đối với các tội phạm mà dư luận xã hội lên án”. Nghị quyết 02/2018/NQ-HĐTP chính thức có hiệu lực từ 01/7/2018.

Thứ hai, phải kể đến những nỗ lực của Hội Bảo vệ Quyền trẻ em Việt Nam, ngay từ đầu Hội Bảo vệ Quyền trẻ em Việt Nam đã cho thấy rõ quan điểm không đồng tình với quan điểm của HĐXX khi căn cứ vào các tình tiết giảm nhẹ của bị cáo Nguyễn Khắc Thủy, đều không được quy định trong trong Bộ luật Hình sự.

Ngày 14/5, ngay sau khi TAND tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu đã xử phúc thẩm và tuyên giảm án cho bị cáo Thủy, thì Hội đã làm đơn gửi tới Phó thủ tướng Chính phủ Vũ Đức Đam trong cương vị Chủ tịch Ủy ban Quốc gia về trẻ em. Hội Bảo vệ Quyền trẻ em Việt Nam cho biết đối với bản án phúc thẩm mà TAND tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu xét xử từ mức 3 năm tù giam xuống còn 18 tháng tù treo về tội “Dâm ô với trẻ em” đã gây ra sự phẫn nộ và đi ngược với quan điểm của pháp luật Việt Nam về tình tiết giảm nhẹ.

Và tất nhiên, nỗ lực nhất đó phải đến từ chính gia đình của nạn nhân bị Nguyễn Khắc Thủy sử dụng hành vi dâm ô với chính con em mình. Đây có thể được xem là một hành trình dài và khó nhọc của chính gia đình cháu bé, trên con đường đi tìm công lý.

Dư luận đã rất vui mừng khi Ủy ban Thẩm phán TAND cấp cao tại TP.HCM tuyên hủy bản án hình sự phúc thẩm của TAND tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu đối với bị cáo Nguyễn Khắc Thủy phạm tội “dâm ô với trẻ em”. Và mong chờ một sự phán quyết được coi như đúng người đúng tội, theo quy định của nền tư pháp và pháp luật nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam

Vụ án liên quan đến bác sĩ Hoàng Công Lương phải chờ sự phán quyết của Tòa án 

Không chỉ sau vụ khi vụ án được đưa ra xét xử, mà trong quá trình điều tra, khởi tố vụ án, dư luận và nhân dân cả nước đã có những ý kiến trái chiều liên quan đến việc cá nhân bác sỹ Hoàng Công Lương bị khởi tố, truy tố về tội Thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng, trong sự việc chạy thận ở Bệnh viện Đa khoa Hòa Bình làm 9 người tử vong.

Dư luận nói chung và giới y bác sĩ nói chung đã tiến hành phản đối bằng việc kêu gọi ký đồng thuận ủng hộ bác sĩ Hoàng Công Lương với hơn 15.400 chữ ký. Tổng hội Y học Việt Nam cũng đã hai lần có văn bản gửi Viện Kiểm sát, Tòa án và Công an tỉnh Hoà Bình đề nghị xem xét việc truy tố đối với bác sĩ Hoàng Công Lương.

Kết quả hình ảnh cho hoàng công lương

Vụ án bác sĩ Hoàng Công Lương sẽ được TAND TP Hòa Bình tuyên án ngày 5/6 tới đây

Văn phòng Chính phủ cũng có văn bản truyền đạt ý kiến của Phó Thủ tướng Thường trực – Trương Hòa Bình về kiến nghị của bác sĩ Hoàng Công Lương, đề nghị TAND tỉnh Hòa Bình xem xét, giải quyết theo quy định, đảm bảo việc xét xử công bằng, không bỏ lọt tội phạm và làm oan người vô tội.

Việc bảo vệ bác sĩ Hoàng Công Lương còn được các Đại biểu Quốc hội đề cập và đề xuất ở trong nghị trường Quốc hội trong những ngày qua, cả trong 12 ngày TAND TP Hòa bình tiến hành xét xử. Hay việc kéo dài của TAND TP Hòa Bình, ra thông báo do tính chất phức tạp của vụ án và tòa sẽ nghỉ nghị án sau buổi làm việc ngày 30/5, tiến hành tuyên án vào 14h ngày 5/6.

Nhưng với những tình tiết gay cấn và đang trong quá trình đi đến hồi kết, dù đúng sai, có tội hay không sẽ được HĐXX làm rõ và đưa ra phán quyết công minh, thấu tình đạt lý, đúng người đúng tội và đúng pháp luật.

Dư luận không thể tỏ rõ sự bất bình quá mức mà cho rằng việc phán xét của tòa án trong vụ Nguyễn Khắc Thủy dâm ô trẻ em và vụ bác sĩ Hoàng Công Lương có tội hay không có tội mà đặt ra nghi ngờ cho rằng nền tư pháp Việt Nam “có vấn đề”. Hay tiến hành tạo dựng các hình ảnh minh họa, châm biếm và đả kích từ vụ án đến nền tư pháp Việt Nam theo kiểu “thảm họa nền tư pháp”, “tư pháp Việt Nam thao hóa trầm trọng”,… để lợi dụng đánh giá nền tư pháp Việt Nam mất tính dân chủ.

Rõ ràng, vụ án Nguyễn Khắc Thủy dâm ô trẻ em mà tiến hành phỉ báng cơ quan điều tra, viện kiểm sát và tòa án nhân dân trên cả nước là đánh đồng và “vơ đũa cả nắm”. Phiên tòa dù có bất hợp lý vì bản án được tuyên thiếu trách nhiệm, nhưng cũng dần được sửa đổi và xem xét ở cấp cao hơn.

Còn vụ án chạy thận xảy ra sự cố làm 9 người thiệt mạng ở bệnh viện Đa khoa Hòa Bình là sự cố có những tình tiết và quá trình điều tra gặp nhiều khó khăn, được dư luận cả nước quan tâm và Tòa án vẫn chưa đưa ra phán quyết cuối cùng. Vì thế, làm sao có thể cho rằng đó là “thảm họa”?

Nền tư pháp Việt Nam đang ngày càng hoàn thiện và được cải cách cho phù hợp với yêu cầu chung của Liên Hợp Quốc. Vậy nên, nền tư pháp đó phải dựa trên sự thật và chỉ xét xử độc lập, chỉ tuân theo pháp luật. Theo đúng quy định tại khoản 3, điều 103, Hiến pháp 2013: “Thẩm phán, hội thẩm xét xử độc lập và chỉ tuân theo pháp luật; nghiêm cấm cơ quan, tổ chức, cá nhân can thiệp vào việc xét xử của thẩm phán, hội thẩm” và điều 16 Bộ luật Tố tụng Hình sự.

Nền tư pháp Việt Nam đã trải qua hơn 70 năm xây dựng và trưởng thành

Nền tư pháp độc lập, không tách rời 3 nhóm quyền lực là lập pháp, hành pháp và tư pháp, chứ không phải là quyền lực của truyền thông, mạng xã hội hay dư luận. Thì mới có những bản án được công bằng, dựa trên sự độc lập của tòa án. Như vậy, mới tránh được những “oan sai thế kỷ” như vụ án Nguyễn Thanh Chấn và Huỳnh Văn Nén.

Để xây dựng một xã hội công bằng, dân chủ và văn minh, thì nhân dân tham gia vào việc kiểm tra, giá sát hoạt động của tòa án là rất cần thiết và có ý nghĩa quan trọng. Tuy nhiên, dư luận không thể gây áp lực khiến cơ quan tố tụng phải chạy theo đám đông và phỉ báng nền tư pháp, điều đó sẽ gây hậu quả nghiêm trọng và có nghĩa rằng dư luận đã tự ý thay thế pháp luật.

Từ khóa: ,