Tiền doanh nghiệp: “Mình thích thì mình xin thôi”?

Thứ Hai, 28.05.2018, 14:26

Xin – cho, cái cơ chế đã khiến cho ngân sách nhà nước càng ngày càng teo tóp, người dân càng ngày càng bị vắt kiệt sức còn một số “người nào đó” thì càng ngày càng béo mầm. Thậm chí, khi xin tiền từ ngân sách không được, có nơi còn “mặt dày mày dạn” đánh công văn xin tiền doanh nghiệp. Chẳng biết đến bao giờ, lòng tự trọng của một số nơi mới to lên được.

Công ty Thoát nước và Phát triển đô thị tỉnh Bà Rịa-Vũng Tàu biếu Sở Xây dựng 1,7 tỉ đồng

Một công ty biếu Sở Xây dựng 1,7 tỉ đồng là tiêu đề bài viết tôi cảm thấy khá tò mò. Vậy nhưng đằng sau cái cụm từ “biếu” đó lại là hẳn một công văn xin hỗ trợ của Sở. Sau khi đã “phè phỡn” nhận 1, 7 tỉ đồng, có lẽ phán đoán được “chuyện bất thường” nên Sở đã làm công văn xin rút lại văn bản xin tiền hỗ trợ trước đó. Đúng là “không dưng ai dễ mang tiền đến cho”. Chẳng ai thừa tiền, dư sức mà mang vật chất của mình cho người khác. Và hài hước hơn, tiền đã nhận nhưng Sở xây dựng lại định chuyện to hóa nhỏ bằng cách xin rút lại văn bản xin hỗ trợ. Trên đời này đúng là cái quái gì cũng có thể xảy ra!…

Doanh nghiệp mà tôi muốn nhắc tới là Công ty Thoát nước và Phát triển đô thị tỉnh Bà Rịa-Vũng Tàu (một doanh nghiệp nhà nước hoạt động công ích do Ủy ban nhân dân tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu làm chủ đầu tư). Theo thông tin nhiều trang báo đưa tin, khi bị thanh tra hồi đầu tháng 5, hàng loạt sai phạm ở doanh nghiệp này đã được phát giác. Trong đó, đáng chú ý là việc doanh nghiệp đã mang 1,7 tỉ đồng biếu Sở Xây dựng chi tiền nhiên liệu. Nếu nghiên cứu, điều tra tỉ mỉ, tôi chắc chắn sẽ có không ít chuyện hay ho được chỉ ra từ vụ việc này.

Xin, xin nữa, xin mãi…

Như báo chí đưa tin, trong thời gian từ 2011 đến 2014, lãnh đạo Sở xây dựng địa phương đã có văn bản xin doanh nghiệp hỗ trợ tiền nhiên liệu hằng tháng. Và hiển nhiên, khi phía trên có lời thì bên dưới cũng hiểu ý. 1,7 tỉ đồng đã được Công ty thoát nước và Phát triển đô thị tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu chi cho Sở xây dựng. Một câu hỏi được đặt ra là Sở xin tiền doanh nghiệp có đúng hay không? Hay chăng, đó là sự vô pháp vô thiên trong quản lý?

Không biết Sở xây dựng có bao nhiêu xe mà phải xin doanh nghiệp hỗ trợ tiền nhiên liệu hằng tháng. Tuy nhiên, khi nghe cái lý do xin tiền này, tôi cảm thấy không thể nào chấp nhận được. Dường như họ đang cố vẽ ra lý do để “hợp lý hóa” việc xin tiền. Nói thẳng ra, xe công thì đã có ngân sách chi trả. Nếu các vị có “chót dại” dùng xe công để đi chùa chiền, cưới xin dẫn đến vượt chi ngân sách thì cũng hãy lẳng lặng biết điều rút tiền từ túi của mình ra mà trả. Hay là các vị lại “tham” đến mức ăn thịt chẳng muốn nhả xương, đến cả việc này cũng đổ lên đầu của doanh nghiệp. Nếu như thế thì cũng chả trách tại sao “nhà quan ngày càng khổng lồ còn bụng quan ngày càng tròn trùng trục”.

Từ câu chuyện này nghĩ về mối quan hệ giữa doanh nghiệp và cơ quan công quyền, có thể thấy từ doanh nghiệp nhà nước đến doanh nghiệp ngoài nhà nước đều nếm không ít khổ vì bị cơ quan quản lý “hành”. Nay họ xin vào đồng, mai họ xin vài triệu. Sau đó, với danh nghĩa “nguồn vốn xã hội hóa”, những khoản tiền từ doanh nghiệp cứ chảy vào các cơ quan, đơn vị để phục vụ cho lãnh đạo, ru ngủ lãnh đạo. Đây là một vấn đề vô cùng nguy hiểm. Với các doanh nghiệp nhỏ, việc bị “xin tiền” như trên chắc chắn sẽ làm cho doanh nghiệp bức bối. Khi cơ quan công quyền đã có “nhã ý” xin thì không cho cũng không được (không cho thì cứ coi chừng bị sờ gáy). Với cơ quan nhà nước, việc lấy tiền doanh nghiệp đồng nghĩa với chuyện há mồm mắc quai. Khi đó, rất khó để phân tách rạch ròi các vấn đề quản lý và các vấn đề liên quan đến mối quan hệ cá nhân. Suy cho cùng, đây là nguồn gốc của rất nhiều sai phạm.

Nói thật, nếu chuyện xin tiền của doanh nghiệp không có dấu hiệu vi phạm thì lãnh đạo nhiệm kỳ sau của Sở Xây dựng đã chẳng phải làm hẳn một công văn xin rút lại văn bản xin hỗ trợ của giai đoạn trước. Thế mới thấy, một đơn vị có làm đúng hay không, có tuân thủ nghiêm chỉnh các quy định của pháp luật hay không dựa vào vị thế của người đứng đầu rất nhiều. Cũng khổ cho lãnh đạo Sở xây dựng đương nhiệm, dù chăng biết “đầu cua tai nheo” thế nào mà phải mang tiếng oan và đứng trước nguy cơ phải tự xoay sở để trả lại 1,7 tỉ đồng đã nhận.

Với quan điển cá nhân tôi, ai sai thì người đó phải chịu trách nhiệm. Do đó, lãnh đạo Sở xây dựng giai đoạn trực tiếp xin tiền của doanh nghiệp phải bị điều tra một cách nghiêm túc và nếu vi phạm thì phải bị xử lý.

Chắc chắn, tình trạng cơ quan nhà nước xin tiền doanh nghiệp còn diễn ra ở rất nhiều địa phương, dưới rất nhiều hình thức khác nhau. Đây là một trong những “ổ củi mục” mà chúng ta cần tập trung mũi nhọn để xử lý.