Quýt không làm, cam phải chịu!

Thứ Hai, 23.04.2018, 15:25

Mới đây, báo chí liên tục đăng tải thông tin về việc người dân thôn Hà Đỗ, xã Hồng Phong, huyện An Dương, thành phố Hải Phòng đến Uỷ ban nhân xã xin giấy khai sinh cho con thì bị khước từ, gây khó dễ vì bố mẹ cháu bé chưa đóng tiền làm đường. Thông tin này đã và đang nhận được những phản hồi rất gay gắt từ phía dư luận.

Giải thích về vấn đề trên, Chủ tịch Uỷ ban nhân dân xã Hồng Phong, ông Nguyễn Văn Sáng giải thích: “Việc này là biện pháp để địa phương thu phí làm đường. Nếu không làm thế, theo phản ứng dây chuyền, thôn không thu được. Đây là nghị quyết của thôn nên xã thực hiện chủ yếu là tuyên truyền để dân chấp hành. Việc yêu cầu xã không cấp khai sinh, không xác nhận lý lịch và một số giấy tờ khác cho dân xảy ra tại địa phương là theo danh sách và văn bản thôn gửi lên. Tuy nhiên nhờ biện pháp này mà rất nhiều người dân đã chấp hành việc đóng tiền đường còn nợ”.

Xã không cấp giấy khai sinh cho trẻ vì bố mẹ không nộp tiền làm đường!

Chính quyền xã đang xâm phạm đến quyền trẻ em

Trước hết, chưa đánh giá về việc những khoản tiền các gia đình tại thôn Hà Đỗ, xã Hồng Phong, huyện An Dương, thành phố Hải Phòng chưa nộp đầy đủ là đúng hay sai. Nhưng dù có thế nào đi chăng nữa, việc không cấp giấy khai sinh cho trẻ em là một việc làm trái pháp luật.

Điều 13 Luật trẻ em quy định: “Trẻ em có quyền được khai sinh, khai tử, có họ, tên, có quốc tịch; được xác định cha, mẹ, dân tộc, giới tính theo quy định của pháp luật”. Đây là quyền vốn có của bất kỳ một trẻ em nào được xác định sẽ có quốc tịch Việt Nam ngay từ khi đứa trẻ ấy được sinh ra.

Cần phải hiểu rằng, việc không khai sinh cho trẻ em ảnh hưởng nghiêm trọng đến các quyền, lợi ích hợp pháp của trẻ em. Bất kể thời gian ngắn hay dài, việc này đều có thể gây ra những hậu quả nghiêm trọng nếu phát sinh các tình huống phát sinh quan hệ tài sản, quan hệ nhân thân, quan hệ pháp luật,… của đứa trẻ. Không một cá nhân, tổ chức nào có quyền tước đi quyền, lợi ích hợp pháp của trẻ em như vậy, kể cả trong trường hợp cha, mẹ của đứa trẻ có phạm lỗi gì đi chăng nữa.

Cần phải nhắc lại, ngày nay, chúng ta đang phấn đấu xây dựng một xã hội văn minh, hiện đại, thượng tôn pháp luật. Tất cả mọi người đều phải chấp hành nghiêm chỉnh các quy định của pháp luật. Đặc biệt, các cơ quan thực thi pháp luật lại càng phải thể hiện sự nghiêm minh của mình trong việc bảo đảm thực thi các quy định của pháp luật.

Như vậy, việc Ủy ban nhân dân xã Hồng Phong không cấp giấy khai sinh cho trẻ em tại thôn Hà Đỗ là trái pháp luật. Hành vi này cần phải được xác định, làm rõ và xử lý nghiêm khắc nếu phát hiện có sai phạm. Trên xác định trách nhiệm của những cá nhân có liên quan, cần phải rút ra được kinh nghiệm trong xử lý các vụ việc có tính chất tương tự trong thời gian tới.

Đáng buồn cảnh “quýt làm, cam chịu” lại đang là một tồn tại phổ biến!

Thực ra thì tình cảnh bố mẹ không đóng tiền cho xã, huyện, thôn,… con phải “chịu trách nhiệm” đã và đang diễn ra tại nhiều địa phương trong cả nước. Đã bao nhiêu lần những vụ việc tương tự gây ra bức xúc lớn trong xã hội, nhưng rồi sau đó chuyện vẫn “đâu lại vào đấy”.

Ngày 17/08/2016, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc từng phải yêu cầu Ủy ban nhân dân tỉnh Thanh Hóa kiểm tra nội dung báo chí phản ánh về thông tin “Mùa đóng góp hãi hùng ở Thanh Hóa”, theo đó, những hộ dân không đóng góp sẽ không được thực hiện bất kì một thủ tục hành chính nào tại chính quyền địa phương. Ủy ban nhân dân tỉnh Thanh Hóa sau đó đã báo cáo thừa nhận những sai phạm có liên quan.

Không lâu sau đó, một vụ việc tương tự xảy ra tại Hà Tĩnh, chính quyền xã Cẩm Thăng, huyện Cẩm Xuyên đã sử dụng cả hệ thống loa phát thanh để “bêu tên” những học sinh mà bố mẹ các em không đóng góp các khoản phí xây dựng nhà đa chức năng. Vụ việc gây phẫn nộ trong dư luận suốt một thời gian dài.

Năm 2017, vụ việc hộ dân bị “khai trừ” khỏi xóm vì không đóng phí xây dựng đường làng tại tỉnh Nghệ An cũng gây ra rất nhiều những ý kiến phản đối từ phía dư luận.

Rõ ràng, việc dư luận phản ứng tiêu cực với cái hiện trạng chính quyền địa phương sử dụng quyền lực hành chính để khống chế, gây ảnh hưởng đến các hộ dân là điều dễ hiểu. Đây dường như là những hành động khó chấp nhận trong một xã hội văn minh hiện tại.

Cần xem lại “sự bất lực” trong vận động người dân chấp hành pháp luật…

Khách quan mà nói, trong những vụ việc người dân không đóng góp những khoản phí cho chính quyền địa phương, đôi lúc đây là khoản phí bất hợp lý, nhưng nhiều trường hợp các khoản phí là hoàn toàn chính đáng. Tuy nhiên, thực trạng chung là tại nhiều địa phương, chính quyền cơ sở đang thực sự “lúng túng” trong việc giải thích pháp luật cho người dân, vận động người dân chấp hành các chính sách mà địa phương đưa ra.

Chúng ta có thể nhìn thấy điều này ngay trong câu trả lời mà ông Nguyễn Văn Sáng, Chủ tịch Uỷ ban nhân dân xã Hồng Phong, huyện An Dương trong vụ việc xảy ra tại Hải Phòng. Theo ông Sáng, nhờ không khai sinh cho trẻ em mà nhiều gia đình tại đây đã phải nộp tiền đường còn nợ.

Thẳng thắn mà nói, sự việc này chẳng khác nào việc “côn đồ dùng bạo lực đe dọa người khác đưa tiền cho chúng cả”. Khác nhau là côn đồ đe dọa dùng bạo lực, còn chính quyền địa phương thì dùng quyền lực.

Tại sao chính quyền địa phương xã Hồng Phong không thể vận động cho người dân đóng tiền đường? Phải chăng khoản tiền không chính đáng, có những mục chi vô lý? Nếu không thì sao người dân không chấp hành.

Mặt khác, biết đâu có những hộ dân quá nghèo, không đủ điều kiện để đóng góp thì sao? Tại sao chính quyền xã không tính toán giúp những đối tượng này giảm bớt chi phí phải nộp?

Tất cả những “dấu chấm hỏi” ở trên đưa ra không phải là sự nghi ngờ, mà chính là sự khẳng định cho việc chính quyền xã Hồng Phong, huyện An Dương, thành phố Hải Phòng còn yếu kém trong thực hiện các chính sách phát triển của địa phương. Chính quyền xã thực hiện chính sách mà không có được sự ủng hộ của phần đông người dân thì làm sao có thể thành công, làm sao có thể đạt được kết quả tốt nhất. Có lẽ, những người có thẩm quyền nơi đây cần xem lại chính bản thân họ.