Nói thì hay nhưng “cày” chẳng giỏi

Thứ Tư, 06.06.2018, 11:59

“Giáo dục liên quan đến mọi người, đụng chạm đến toàn xã hội, đổi mới giáo dục đào tạo không nóng vội được. Quá độ là cần thiết chứ không phải thấy bí, thấy vướng thì làm ngay mà phải quá độ, có lộ trình”.

Đó là ý kiến Bộ trưởng Phùng Xuân Nhạ khẳng định trước Quốc hội. Thế nhưng nói đi thì cũng phải nói lại, cái “lộ trình” mà Bộ Giáo dục và Đào tạo đang hướng đi là gì mà suốt nhiều năm qua, chúng ta vẫn chỉ đứng ở rìa đường của sự đổi mới giáo dục?

Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo cho rằng “đổi mới giáo dục đào tạo không nóng vội được”

Theo đó, quan điểm được Bộ trưởng nhấn mạnh là đổi mới giáo dục thì phải có lộ trình, hướng đi phù hợp.

Ấy vậy nhưng thực tế thì sao? Thực tiễn thời gian vừa qua đã chứng minh Bộ Giáo dục và Đào tạo vừa vội vàng nhưng lại cũng hết sức chậm chạp. Có những mặt, những nội dung, những công việc, Bộ Giáo dục và Đào tạo làm việc dường như “không suy nghĩ”. Mọi thứ được thực hiện một cách nhanh chóng, thần tốc đến chóng mặt. Và không ngoa khi khẳng định rằng các ý tưởng của Bộ Giáo dục và Đào tạo thay đổi xoành xoạch, thay đổi nhanh như “lật bàn tay”. Tuy nhiên, nhìn tổng thể của cả nền giáo dục thì dường như mọi thứ vẫn dậm chân tại chỗ. Chúng ta chi hàng nghìn tỉ đồng, thực hiện không biết bao nhiêu đề án, kế hoạch mà chất lượng giáo dục vẫn cứ thấp, thậm chí ở nhiều trường chất lượng đào tạo còn đang giảm sút.

Sự nóng vội vẫn đua nhau hiện diện

Tôi hoàn toàn đồng ý với quan điểm “…đổi mới giáo dục đào tạo không nóng vội được” của Bộ trưởng Phùng Xuân Nhạ. Ấy vậy nhưng hài hước thay, những hoạt động vừa qua của Bộ Giáo dục và Đào tạo dường như đang chứng minh sự thực hoàn toàn ngược lại. Nghĩa là ở đây, Bộ Giáo dục và Đào tạo đang nóng vội ở không ít mặt hoạt động.

Gần đây nhất, có lẽ chúng ta chưa quên Đề án “Đổi mới thi trung học phổ thông quốc gia và tuyển sinh đại học, cao đẳng sư phạm, trung cấp sư phạm hệ chính quy giai đoạn 2018 – 2020” với kinh phí triển khai lên đến 749 tỷ đồng vừa đưa ra đã bị thu hồi. Vậy điều gì đã khiến một đề án bị chết non, chết yểu như vậy? Chắc chắn, nó là hệ quả của sự làm việc thiếu tính toán và không khoa học. Đây là một minh chứng tiêu biểu của việc nóng vội trong công việc của Bộ Giáo dục và Đào tạo.

Nhân tiện nhắc đến chuyện thi cử và tuyển sinh đại học, cao đẳng, có lẽ học sinh nước ta là khổ nhất. Ai đời, hình thức thi tuyển cứ thay đổi liên xoành xoạch thì học sinh nào thích ứng cho kịp. Bộ thích thì Bộ đổi, Bộ muốn thì Bộ đổi, Bộ nghĩ là cần thiết thì Bộ đổi. Và hiển nhiên, học sinh cũng như các giáo viên chỉ có quyền chấp thuận chứ không thể phản kháng. Cuối cùng, sau những lần đổi mới thi cử để “cải tiến chất lượng tuyển sinh” thì “cải tiến” đâu chẳng thấy mà chỉ thấy “cải lùi”. Càng đổi mới thì tiêu cực càng diễn ra, càng đổi mới thì điểm thi cử càng cao, càng đổi mới thì cánh cửa cho những học sinh yếu, kém vào học đại học càng rộng mở.

Hay như câu chuyện thay đổi sách giáo khoa, cái việc “nóng vội” cũng hiện diện rõ ràng. Bản thân tôi là người được “nếm trải” sản phẩm của việc thay đổi sách giáo khoa. Trong quãng thời gian đi học, ít nhất hai lần Bộ Giáo dục và Đào tạo đã tiến hành thay đổi sách giáo khoa học tập của thế hệ chúng tôi. Kết quả là gì? Đó là vài năm chúng ta lại phải đổi sách giáo khoa một lần nhưng chất lượng đào tạo thì vẫn ở một nơi rất xa.

Tôi cũng hiếm thấy Bộ nào có nhiều ý tưởng “Đổi mới” như Bộ Giáo dục và Đào tạo. Đổi mới dường như là câu cửa miệng của Bộ này nhưng càng đổi mới thì càng xuất hiện nhiều bất cập, càng đổi mới càng khiến người ta lo lắng. Thậm chí, mọi người có cảm giác như hễ thấy vướng mắc, hễ thấy xã hội phàn nàn là Bộ Giáo dục và Đào tạo sẽ thay đổi, sẽ “đổi mới”.

Nói hay nhưng làm dở

“Quá độ là cần thiết chứ không phải thấy bí, thấy vướng thì làm ngay mà phải quá độ, có lộ trình”. Đúng là Bộ trưởng có khác, nói ra những điều đều “chuẩn không cần chỉnh”. Tuy nhiên, không biết khi nói ra điều này, Bộ trưởng của chúng ta có tự ngẫm lại về việc làm của Bộ mình thời gian vừa qua không nhỉ?

Dù không biết cái “lộ trình” được Bộ Giáo dục và Đào tạo đặt ra để đổi mới giáo dục là gì. Tuy nhiên, có vẻ như lộ trình này còn quá xa vời tầm tay của chúng ta. Hay chăng, lộ trình của Bộ đang được bắt đầu từ việc thay đổi “học phí” thành “học giá” cho mang đậm tính kinh tế thị trường?

Hiện nay, toàn thể xã hội đang sôi sục đối với các vấn đề liên quan đến giáo dục. Không phải là người dân nóng vội trong đổi mới mà là Bộ giáo dục đã quá chậm chạp trong tiến trình này. Chính bởi vậy, người dân không sốt ruột cũng chẳng được. Nếu Bộ Giáo dục và Đào tạo cứ mãi giữ vững “lộ trình” hiện tại thì giáo dục của chúng ta vẫn cứ khổ dài dài.