Nhói lòng Thủ Thiêm!

Thứ Ba, 17.07.2018, 14:42

Sáng ngày 16/7 vừa qua, đã có rất đông người dân quận 2 tập trung trước khu vực khu tái định cư Bình Khánh – nơi Bí thư Thành ủy TP HCM Nguyễn Thiện Nhân đến thăm, nhiều người la lối khiến an ninh phải thắt chặt. Việc này phần nào cho thấy người dân nơi đây vẫn đang mong ngóng lời giải về những bức xúc của họ từng ngày.

Kết luận “chưa về” đến nơi

Người dân Thủ Thiêm ngóng chờ kết luận từ Thanh Tra Chính phủ

Theo quy hoạch, khu đô thị Thủ Thiêm rộng 657 ha, tọa lạc bên bờ Đông sông Sài Gòn, đối diện quận 1 (cách 300 m đường chim bay), được kỳ vọng đẹp nhất Đông Nam Á. Đây là trung tâm hiện đại và mở rộng của TP HCM, có các chức năng về tài chính, văn hoá, thương mại, dịch vụ cao cấp, nghỉ ngơi, giải trí…

Hiện, dự án đã giải phóng hơn 99% mặt bằng, nhưng vẫn còn hơn 100 hộ dân khiếu nại từ Thành phố đến Trung ương trong nhiều năm liền liên quan đến những bức xúc xung quanh vấn đề giải tỏa, giải phóng mặt bằng để triển khai dự án.

Đến ngày 20/6 vừa qua, Bí thư Thành ủy TP HCM Nguyễn Thiện Nhân phải có cuộc tiếp xúc người dân Thủ Thiêm kéo dài 7 tiếng, với tổng cộng 140 cử tri đăng ký trình bày – con số kỷ lục từ trước đến nay (các buổi tiếp xúc khác của Đoàn đại biểu Quốc hội nhiều nhất chỉ 20 người phát biểu).

Cũng như những lần gặp lãnh đạo trước đây, các ý kiến tập trung vào nội dung: Đất nằm ngoài ranh quy hoạch nhưng bị chính quyền cưỡng chế trái phép, giá bồi thường quá rẻ, chính quyền chưa quan tâm việc tái định cư của người dân bị giải tỏa, chậm giải quyết khiếu kiện, đề nghị xử lý nhóm lợi ích trong dự án khu đô thị Thủ Thiêm.,v..v.

Trong thời gian chờ kết luận của Thanh tra Chính phủ, ông đề nghị người dân vào ở khu tái định cư cho bớt khổ, ổn định, chờ giải quyết. “Bà con nên ủng hộ thành phố. Thành phố không gạt bà con mà muốn mọi người trước mắt sẽ có cuộc sống tốt hơn… Bà con ráng chờ đến ngày 15/7 – Thanh tra Chính phủ có kết luận về các vấn đề liên quan Khu đô thị Thủ Thiêm” – Bí thư thành ủy Nguyễn Thiện Nhân nói.

Thực tế, bên cạnh niềm tin vào việc giải quyết vấn đề của vị Bí thư thành ủy thì vẫn có một bộ phận dư luận từng bàn tán rất nhiều về lời nói này của ông Nguyễn Thiện Nhân. Thậm chí, có người còn cho rằng kết quả của lời hứa này sẽ không khác gì với lời hứa của ông Chủ tịch UBND Hà Nội Nguyễn Đức Chung từng hứa không khởi tố người dân Đồng Tâm trước đây.

Theo đó, chuyến thăm kéo dài một tiếng của Bí thư thành ủy rất quan trọng nhằm nắm tình hình cuộc sống của người dân và truyền thông điệp về việc thành phố rất quan tâm, lắng nghe, sẽ giải quyết kiến nghị của cử tri dù đến hạn 15/7 Thanh tra Chính phủ vẫn chưa có thông báo kết luận.

Dân cần sự công minh của chính quyền

Có thể nói, công lý, lẽ phải và sự công bằng đã trở thành khát vọng ngàn đời nay của người dân Việt Nam.

Xã hội Việt Nam phong kiến xưa, khát vọng công lý luôn lan toả trong những thành ngữ, tục ngữ phê phán thói hư, tật xấu của đội ngũ quan lại phong kiến từ xa xưa: Nén bạc đâm toạc tờ giấy (Công lý bị đồng tiền chi phối), Đất thấp trời cao (Hoàn cảnh trớ trêu, người có địa vị thấp hèn khó có thể giãi bày, kêu oan với bề trên), Quan châu có quyền đốt đuốc, thiên hạ không được thắp đèn (Nhận xét về sự bất công giữa kẻ có chức quyền và nhân dân), Quan thấy kiện như kiến thấy mỡ (Nhận định về tệ tham nhũng của quan lại phong kiến)…

Ngày nay, việc đưa ra tòa xét xử những tranh chấp, khiếu kiện là điều bình thường. Tiếc là, hiện nay đa số vụ việc khiếu kiện vẫn do cơ quan chính quyền đảm nhận. Họ như là “tòa án thứ hai”, nhưng khi làm việc lại không có mặt đương sự, không có luật sư biện hộ. Phân xử như vậy sẽ dễ dẫn đến sự không khách quan, thiếu chính xác. Mặt khác, trong cách thức giải quyết khiếu nại, nếu cán bộ thụ lý vì lợi riêng mà “nghiêng” về một bên thì… rất mệt. Còn chuyển sang tòa xử thì vẫn còn nhiều vướng mắc.

Thực tế, những giọt nước mắt của người dân hôm tiếp xúc cử tri không giải quyết được vấn đề. Đối thoại với chính quyền thì phải dùng luật pháp và chứng cứ pháp lý. “Nước mắt không giải quyết được vấn đề. Nếu động lòng vì những giọt nước mắt của dân thì họ đâu có cưỡng chế, thu hồi bất chấp như vậy. Nếu động lòng thì họ đâu để dân chúng tôi oan ức, kêu cứu suốt 10 năm nay. Người dân đã khóc nhiều rồi mà có giải quyết được gì đâu” – Một người dân Thủ Thiêm nói

Theo người viết, những gì đã và đang diễn ra ở Thủ Thiêm thời gian qua, người dân nơi đây vẫn còn giữ được giới hạn, chưa bị “tức nước vỡ bờ”. Nói thế bởi nhìn lại những vụ việc phức tạp, “điểm nóng” trong những năm gần đây sẽ khiến chúng ta trong đó những người có trách nhiệm liên quan phải suy ngẫm một cách nghiêm túc.

Điển hình như: Vụ tuần hành, biểu tình lợi dụng vấn đề bảo vệ chủ quyền biển đảo, bảo vệ môi trường để gây rối, đập phá tài sản của doanh nghiệp tại tỉnh Bình Dương và Đồng Nai (tháng 5-2014); Vụ 500 giáo dân xã Quỳnh Ngọc, huyện Quỳnh Lưu (Nghệ An) lợi dụng việc đi khởi kiện Công ty Formosa tràn ra đường, gây ách tắc giao thông nghiêm trọng tại Quốc lộ 1A, ném gạch đá tấn công lực lượng chức năng khiến 16 cán bộ, chiến sĩ công an bị thương và 3 ô tô công vụ bị hư hỏng (tháng 2-2017); Vụ tụ tập đông người gây áp lực với chính quyền, bắt giữ người trái pháp luật tại thôn Hoành, xã Đồng Tâm, huyện Mỹ Đức, TP Hà Nội (tháng 4-2017); Hay vụ hàng trăm người kích động, đập phá trụ sở UBND tỉnh Bình Thuận vừa qua… hạn.

Nguyên nhân sâu xa từ việc người dân hiểu chưa đúng tinh thần dân chủ, không đặt dân chủ trong khuôn khổ luật pháp, thậm chí có cử chỉ, hành vi dân chủ vô chính phủ. Tuy nhiên, trước hết trách nhiệm thuộc về hệ thống chính trị, các cơ quan công quyền trong việc xử lý đã chủ quan, thiếu chủ động, chưa nhạy bén, còn quan liêu, xa rời cơ sở, xa rời quần chúng, thậm chí là vì lợi ích nhóm mà vi phạm pháp luật.

Sống trong một xã hội pháp quyền, bất kể công dân nào, dù ở cương vị nào, nếu vi phạm pháp luật cũng phải xử lý kịp thời, kiên quyết, nghiêm minh. Sức mạnh pháp luật là ở đó. Dân chủ cũng là ở đó.

Để lòng yêu nước chân chính của nhân dân không bị lợi dụng, các cấp ủy, chính quyền cần làm tốt hơn nữa công tác dân vận, tăng cường biểu dương, khen thưởng, nhân rộng những gương người tốt, việc tốt, đồng thời chú trọng nắm bắt dư luận xã hội để kịp thời giải quyết những nguyện vọng chính đáng của dân.

Và trên hết, chính quyền thành phố cần giải quyết cho ổn thỏa “vấn đề Thủ Thiêm” nếu muốn sự ổn định để phát triển. Thật khó ai có thể ngờ rằng, ở một đô thị hiện đại vẫn còn có những ngôi nhà, mà đúng hơn là cái chòi. Những túp lều ấy mọc lên ngay chính nền nhà của họ sau khi đoàn cưỡng chế đi qua. Xung quanh là cỏ mọc um tùm, cao lút đầu.

Cái nào đúng, cái nào sai thì cơ quan có thẩm quyền biết hết, vấn đề là chính quyền giải quyết như thế nào, người thi hành nhiệm vụ ra làm sao và đến bao giờ người dân được thỏa lòng? Có điều, theo dõi từ trước đến nay thấy nhiều bà con khổ quá, thương quá.

“Bác Nhân ơi, người dân Thủ Thiêm đã khổ suốt mười mấy năm rồi, hãy cứu chúng tôi!”. Thủ Thiêm ơi, nghe sao “nhói lòng”!