Bài nổi bật

Ngân sách đâu phải “câu thần chú” sửa sai!

Thứ Sáu, 15.06.2018, 14:26

Thực tế là bất cứ một lỗi sai nào đó trong các dự án đầu tư công, dù đúng quy trình hay chưa đúng quy trình thì thiệt hại trước mắt chính là ngân sách bị thâm hụt. Lâu dầu, câu chuyện trở thành thứ “hiển nhiên”, ngân sách chính xác được coi như một “câu thần chú” để giải quyết mọi vấn đề, bất chấp nguyên nhân là gì.

Mới đây, một dự án tại tỉnh Quãng Ngãi vừa bị đội vốn từ 15 tỷ lên 24,5 tỷ chỉ vì cách nghĩ như trên của chính quyền địa phương tỉnh này. Theo đó, công trình kè chống sạt lở bờ biển thôn Thạnh Đức 1, xã Phổ Thạnh, huyện Đức Phổ tỉnh Quảng Ngãi do “ảnh hưởng trực tiếp của cơn bão số 9 khiến triều cường dâng cao làm hư hỏng, xói lở đất đắp và cát của thân kè dẫn đến sụp các cấu kiện lát mái…” nên đã bị hư hỏng trước khi nghiệm thu. Để khắc phục tình trạng này, Uỷ ban nhân dân tỉnh thống nhất việc bố trí kinh phí sửa chữa từ nguồn ngân sách tỉnh nhưng phải đảm bảo không vượt tổng mức đầu tư của công trình (dự toán khoảng 9,5 tỉ đồng). Với các cá nhân, tập thể liên quan đến hoàn thành công trình kè thì chỉ kiểm điểm, rút kinh nghiệm.

Chuyện này ở Quảng Ngãi chính là mình chứng rõ ràng nhất cho cái thực trạng lấy tiền ngân sách làm “câu thần chú” để giải quyết mọi vấn đề. Nhiều người khi biết về thông tin này đã không khỏi tỏ ra bất bình, bởi chả có lý do gì mà công trình chưa nghiệm thu đã hỏng thì lấy tiền ngân sách ra đền bù.

Công trình tại Quảng Ngãi chưa nghiệm thu đã hỏng nghiêm trọng

Ngân sách là có hạn!

Tỉnh Quảng Ngãi bố trí kinh phí sửa chữa công trình bị hư hại là từ ngân sách tỉnh, không phải ngân sách Trung ương, tuy nhiên, ngân sách nào thì cũng do người dân đóng góp mà ra. Sử dụng không hợp lý thì chắc chắn là sẽ có lỗi với người dân lắm đây ạ.

Ừ thì có người bảo Quảng Ngãi luôn thu vượt ngân sách, Quảng Ngãi có nhà máy lọc dầu Dung Quất mang lại nguồn thu lớn, nhưng thu có lớn đến mấy thì mấy vị cán bộ ở đây không thể cho mình cái quyền chi ngân sách theo ý muốn cho được.

Trở lại với cái kè chống sạt lở bờ biển bị hỏng trước khi nghiệm thu. Vâng, bờ kè chống sạt lở thì rõ ràng là phải chống được các điều kiện của tự nhiên có phải không ạ? Thế mà chưa nghiệm thu xong thì người ta đã nói nó hỏng do “thời tiết”! Thế thì xin được khẳng định luôn, cái bờ kè này không hề có chức năng của một công trình kè. Chỉ đơn giản là lượng nước thay đổi, lượng gió thay đổi qua một cơn bão mà bờ kè hỏng hết thì đã chứng minh rõ ràng là công trình này thi công mà không tính toán độ bền, hoặc thi công mà có sự “ăn bớt”. Điều này khẳng định chắc chắn, lỗi sai được tạo ra là do ý thức chủ quan của con người chứ không phải do thiên nhiên.

Lạ kỳ là cái phân tích lỗi sai như trên lại hoàn toàn không được Ủy ban nhân dân tỉnh Quảng Ngãi liệt kê vào báo cáo sự việc. Họ nghiễm nhiên đổ lỗi cho “thời tiết” rồi sau đó lấy ngân sách ra để giải quyết vấn đề thời tiết. Nhưng không, dư luận thì rõ mười mươi là họ lấy ngân sách ra để che lấp đi lỗi sai của mình.

Thật đấy, công trình chưa nghiệm thu mà đã hỏng thì chủ đầu tư phải đền chứ sao lại là ngân sách? 9,5 tỷ đồng đâu phải là số tiền nhỏ mà mấy cán bộ ở đây không biết nghĩ. Hay là công trình yếu bị sập thì cũng có phần cán bộ ở trong đấy nên cán bộ mới quyết định rót ngân sách ngay? Thật chứ, công trình mà bị sập do thi công kém, ăn bớt công trình, chủ đầu tư ăn chia với cán bộ đâu còn phải là cái thực trạng quá xa lạ trong thực tiễn nữa.

Trong vụ việc lần này tại tỉnh Quảng Ngãi, cần phải có thanh tra, kiểm tra rõ ràng về sự việc. Ngân sách chưa bao giờ là vô hạn, chúng ta không thể để ai đó có quyền sử dụng ngân sách một cách tự do như thế.

Thử nghĩ xem, nếu không chỉ ở Quảng Ngãi đang có hiện trạng lấy ngân sách ra để làm “câu thần chú” sửa sai cho cán bộ mà tất cả các địa phương khác đều tồn tại hành vi tương tự? Đủ hiểu rằng vì sao thời gian qua Bộ Tài chính phải liên tục tăng thuế, tăng phí, thêm thuế, thêm phí còn Nhà nước thì tiếp tục điệp khúc “vay, vay nữa, vay mãi”…

Đã đến lúc câu chuyện phải quay trở về quỹ đạo có thể kiểm soát chặt chẽ. Với bất cứ một vấn đề phát sinh với dự án đầu tư công, nếu cần phải tăng vốn thì cần có ý kiến rõ ràng, có phân tích lý do, nguyên nhân cụ thể, rõ ràng. Đặc biệt phải xác định được trách nhiệm của cá nhân, tổ chức có liên quan để có thể xử lý đến cùng.

Cụ thể, với dự án ở Quảng Ngãi, khẳng định luôn, lỗi trước mắt là doanh nghiệp thi công công trình không bảo đảm thì doanh nghiệp phải tự bỏ vốn ra để đền bù. Sau đó, qua thanh tra, kiểm tra, nếu xác định được có liên quan đến cán bộ thì phải xử lý cả cán bộ, quy trách nhiệm đền bù cá nhân cho cả cán bộ vi phạm.

Sau khi thực hiện tất cả những bước trên thì lúc đó mới được suy tính đến việc sử dụng ngân sách. Nếu chủ đầu tư phá sản, nếu cán bộ không có đủ tiền chi trả thì lượng thiếu hụt ngân sách sẽ đầu tư vào với hình thức buộc các cá nhân chịu trách nhiệm phải “vay”.

Ngân sách công rõ ràng cần phải được làm chặt chẽ như thế, đừng để nó mất dần, mất mòn vì một vài cá nhân nhưng chịu trách nhiệm chung là toàn xã hội.