“Ném chuột sợ vỡ bình”

Thứ Năm, 26.04.2018, 17:05

Chuyện ông Hồ Song Toàn, Trưởng Phòng Tài nguyên – môi trường huyện Trần Văn Thời (Cà Mau) bị đề nghị mức kỉ luật dù có nhiều sai sót trong việc thực hiện chức năng, nhiệm vụ của mình gây thất thoát ngân sách hơn 2,1 tỉ đồng chỉ bị đề nghị kiểm điểm đang khiến dư luận vô cùng bức xúc. Vậy nhưng chuyện này cũng thường thôi! So với vụ việc hải quan Hải Phòng nườm nượp nhận tiền thì nó vẫn chưa là gì.

Hải quan vốn là mảnh đất “màu mỡ” cho người ta cày xới. Trên thực tế, chuyện hải quan nhận tiền lót tay ai cũng biết, ai cũng hiểu chỉ có điều là chưa ai khui ra mà thôi. Chính bởi vậy nên vừa qua, khi mà chuỗi bài viết về cảnh Hải quan Hải phòng nườm nượp nhận tiền được báo chí đăng tải đã khiến dư luận không khỏi xôn xao. Người ta xôn xao không hẳn là vì báo chí đưa tin họ mới biết thực trạng này diễn ra. Cái người ta xôn xao là bởi “nỗi lòng” đã được giải tỏa, những ấm ức, những “điều mà ai cũng biết là điều gì đó” được đưa ra ánh sáng. Đồng thời, rất nhiều người cũng “mừng thầm trong bụng” vì khối kẻ sắp phải chịu hình phạt thích đáng cho những hành vi sai trái của mình. Người ta chờ đợi, người ta mong mỏi các cơ quan chức năng đi vào điều tra làm rõ vụ việc và có hình thức xử lý các đối tượng sai pham một cách nghiêm khắc. Vậy nhưng sau những hi vọng về việc xử lý đúng người đúng tội thì mọi người không khỏi ngạc nhiên về các hình phạt được đưa ra. Theo đó, kết quả cuối cùng của chuyện Nườm nượp cảnh kẹp tiền, đưa – nhận tại Hải quan Hải Phòng chỉ là 5 cán bộ trong cơ quan này bị kỉ luật khiển trách vì “đã vi phạm kỷ luật lao động, đạo đức và văn hóa giao tiếp của công chức trong thi hành công vụ”. Đúng là quá đáng quá thể, việc nhận tiền lót tay của cán bộ hải quan chỉ là vi phạm kỷ luật lao động, đạo đức văn văn hóa giao tiếp thôi ư?

Hải quan Hải Phòng nhận tiền lót tay để làm thủ tục

Không chỉ là sai phạm, đó là hành vi có dấu hiệu của tội phạm

Đánh giá về vụ việc cán bộ Hải quan Hải phòng nườm nượp nhận tiền như báo chí đã đưa tin, chúng ta phải thống nhất với nhau rằng đây là một vụ việc hết sức nghiêm trọng và có dấu hiệu của tội phạm. Theo kết quả của phóng viên trực tiếp làm phóng sự, việc Hải quan nhận tiền không phải mới diễn ra ngày một ngày hai mà nó đã trở thành “chuyện thường ngày”. Thậm chí, có cả một nghề “chạy giấy tờ” đã được hình thành để kết nối giữa doanh nghiệp, những người có nhu cầu làm thủ tục Hải quan với cơ quan Hải quan Hải phòng. Mà nói thật, không cần báo chí lên tiếng thì ai cũng biết việc Hải quan nhận tiền lót tay diễn ra như một sự thực hiển nhiên, nếu không có tiền thì cũng đồng nghĩa với việc thủ tục sẽ bị “om” lại lâu ngày hoặc bị gây ra khó dễ nhưng vì “miếng cơm manh áo” mà người dân đành câm nín. Do đó, khi báo chí vào cuộc, cái người dân chờ đợi nhất là việc xử lý các cán bộ sai phạm.

Vậy nhưng khi biết đến hậu quả mà cán bộ hải quan phải gánh chịu vì việc nhận tiền lót tay chỉ là khiển trách, mọi người không khỏi “ngã ngửa” vì bất ngờ. Tại sao một chuyện có đầy dấu hiệu khả nghi, tại sao một vụ việc mang dấu hiệu của tội phạm lại được giải quyết nhẹ nhàng đến như vậy? Chỉ năm người bị xử lý trong khi cả một tập thể có vấn đề. Khi vụ việc được phanh phui, những người có thẩm quyền đã không tiếc lời hứa hẹn sẽ nghiêm túc giải quyết vụ việc. Tuy nhiên, định nghĩa về sự nghiêm túc của các cán bộ có lẽ đã vượt qua những hiểu biết bình thường của người dân. Hay chăng, chính các cán bộ ký quyết định kỷ luật khiển trách năm cán bộ hải quan trên cũng là người có sai phạm nên bây giờ “há miệng mắc quai”, sợ “ném chuột thì vỡ mất bình”?

Ném chuột sợ vỡ mất bình?

Nói thẳng ra, việc xử phạt năm cán bộ với hình thức khiến trách chắc chắn chẳng thể nào thuyết phục được mọi người. Thậm chí, việc làm như trên còn như “thêm dầu vào lửa”, khiến người dân bức xúc và bực bội hơn gấp nhiều lần. Mặt khác, tôi cũng tin chắc rằng khi đưa ra hình thức kỉ luật trên, các cán bộ ký quyết định cũng thấy được sự vô lý của nó. Có lẽ vì vậy nên quyết định kỷ luật cán bộ được ký từ ngày 18/04 nhưng phải đến ngày 22/04 dư luận mới được biết.

Theo nhận định cá nhân của tôi, có lẽ những người ký quyết định cũng đang “run tay” và sợ “ném chuột thì vỡ mất bình”. Vì ở đây, việc nhận tiền diễn ra theo một hệ thống như trên chắc chắn không thể không dính níu đến cán bộ lãnh đạo. Ta phải thấy rằng phóng viên đã chụp được ảnh của cán bộ đang có hành vi nhận tiền nên không thể không xử lý, không thể bỏ qua mà không có một câu trả lời nào cho dư luận. Vậy nhưng nếu đưa vụ việc ra xử lý về mặt hình sự thì rất có thể những “ông trùm” phía sau cũng có nguy cơ bị lôi ra. Ngoài ra, nếu xử lý những cán bộ quá nghiêm khắc (như đuổi việc) cũng có thể dẫn đến tình trạng “tức nước vỡ bờ” mà kéo theo những hậu quả không mong muốn. Đặt lên bàn cân giữa việc “mất lòng” dân và việc bản thân mình có nguy cơ bị lâm vào vòng lao lý thì có lẽ việc bảo vệ bản thân mình quan trọng hơn. Vì vậy, để bảo vệ chính mình nên việc kỉ luật cán bộ được đưa ra cũng nhẹ nhàng đến khó tin.

Sai phạm là nguồn gốc sinh ra sai phạm. Nếu chúng ta không mạnh mẽ bóp nghẹt những đối tượng phạm tội, nếu chúng ta không nhanh chóng xử lý nghiêm khắc những người phạm tội thì việc mất tất cả là điều khó tránh khỏi.