Lưỡi bò nét liền: Cụ thể hóa cho học thuyết “Tứ Sa”?

Thứ Hai, 21.05.2018, 14:29

Thông tin một số nhà khoa học Trung Quốc vẽ lại “đường lưỡi bò liền nét” cùng kế hoạch thiết lập một “eo chiến lược” ở Biển Đông trong thời gian qua cho thấy Trung Quốc đang tìm cách đẩy mạnh tham vọng kiểm soát không chỉ các đảo, mà toàn bộ vùng biển, vùng trời, và tuyến đường vận tải qua khu vực Biển Đông. Đường “ranh giới mới” này đang làm nóng dư luận Việt Nam nói riêng, lẫn quốc tế nói chung.

 

Tấm bản đồ “lưỡi bò nét liền” tiếp tục thể hiện tham vọng về Biển Đông của Trung Quốc

Cụ thể hóa cho học thuyết “Tứ Sa”?

Từ sau phán quyết của Tòa Trọng tài ở La Haye, Trung Quốc đã âm thầm điều chỉnh các căn cứ cho tuyên bố chủ quyền của mình bằng việc liên tục đưa ra các tài liệu pháp lý đối với tấm bản đồ có “dường 9 đoạn”. Từ năm 2017, nước này thậm chí còn đưa ra một học thuyết mới có tên “Tứ Sa” về Biển Đông.

Trong học thuyết này, Trung Quốc tuyên bố chủ quyền đối với quần đảo Pratas, quần đảo Hoàng Sa, quần đảo Trường Sa và bãi ngầm Macclesfield với tên gọi lần lượt là Đông Sa, Tây Sa, Nam Sa và Trung Sa. Thay vì được xem là một nhóm các thực thể tranh chấp, Trung Quốc coi mỗi nhóm đảo và đá ngầm này là một quần đảo gồm nhiều thực thể khác nhau, với ranh giới biển cụ thể, có chủ quyền và quyền được xác lập xung quanh đó một vùng đặc quyền kinh tế.

Đường biên giới mới được một số nhà khoa học nước này đề xuất có hình dạng của một đường liền mạch chính xác hợp vào với “đường lưỡi bò”, hay còn gọi là đường chữ U, hay đường chín đoạn, vốn vạch ra một vùng rộng lớn mà Trung Quốc từng tuyên bố lập lờ về chủ quyền tại khu vực Biển Đông giàu tài nguyên khoáng sản và năng lượng.

“Lưỡi bò liền nét” chia tách Vịnh Bắc Bộ giữa Trung Quốc và Việt Nam, chạy xuống phía Nam vào vùng biển do Malaysia tuyên bố chủ quyền, rồi lại quay một vòng chữ U lên phía Bắc dọc theo bờ biển phía Tây của Philippines, và kết thúc ở Đông Nam Đài Loan.

Có thể thấy, đường này bao trùm các nhóm cấu trúc trên biển Đông, bao gồm Quần đảo Trường Sa, Hoàng Sa, Bãi cạn James và Bãi cạn Scarborough. Đường này nếu được chấp nhận, có thể tạo cớ cho Trung Quốc đòi hỏi quyền thực hiện các hành vi như đánh bắt cá, thăm dò và khai thác các nguồn năng lượng và khoáng sản, cũng như xây dựng các căn cứ quân sự trong vùng biển bên trong đường này.

Trước đó, Trung Quốc dường như có ý đồ thiết lập một vùng nhận dạng phòng không (ADIZ) để bảo vệ quyền lợi của họ ở Biển Đông. Ngay cả khi không chính thức tuyên bố, việc yêu cầu máy bay và tàu thuyền nước ngoài “khai báo” khi đi qua khu vực này thực tế đã là một ADIZ.

Đầu năm 2016, Bắc Kinh thực hiện đến 46 chuyến bay trái phép vào Vùng Thông tin bay Hồ Chí Minh (FIR) của Việt Nam mà không khai báo, hành động dường như để “dò đường” về phản ứng của các bên.

Tháng 4/2018 vừa qua, Bắc Kinh tổ chức diễn tập quân sự lớn chưa từng có ở biển Đông với 48 tàu chiến, và 76 máy bay các loại, cùng hơn 10 nghìn lính.

Đến đầu tháng 5, Trung Quốc lắp đặt dàn tên lửa hành trình chống hạm YJ-12B và tên lửa đất đối không HQ-9B trái phép trên ba cụm đá Chữ Thập, Xu Bi và Vành Khăn. Bên cạnh đó, Trung Quốc cũng đã nhiều lần đưa máy bay quân sự đến và đi từ những hòn đảo nhân tạo này, và nhiều khả năng sẽ đồn trú máy bay quân sự ở đó vĩnh viễn. Hệ thống thông tin tình báo, gồm radar và các thiết bị gây nhiễu vừa mới được lắp đặt, cũng sẽ khiến Trung Quốc có lợi thế về thông tin tác chiến..v..v.

Có thể nói, những hoạt động không ngừng nghỉ của Trung Quốc trên Biển Đông phần nào cho thấy tham vọng cụ thể hóa học thuyết “tứ sa” mà giới cầm quyền Bắc Kinh tự “vẽ” ra thời gian qua.

Nhưng, Chính phủ Trung Quốc lại gián tiếp bác bỏ?

Trung Quốc vô tình bác bỏ yêu sách của mình, trong khi luật pháp quốc tế cũng không thừa nhận

Nghiên cứu của Trường Hải chiến Hải quân Hoa Kỳ (US Naval War College) cho rằng Trung Quốc đã thiết lập một “eo chiến lược” ở phía tây và đông Viễn Đông, tiến tới kiểm soát không chỉ các đảo, mà toàn bộ vùng biển, vùng trời, và tuyến đường vận tải qua khu vực.

Quân sự hoá không đồng nghĩa với việc tấn công các quốc gia khác, tuy nhiên, dường như Trung Quốc muốn sử dụng vũ lực để ép buộc những bên tranh chấp nhượng bộ trước các đòi hỏi ngang ngược của mình. Trong tranh chấp chủ quyền khi các bên không thể tìm được tiếng nói chung, sức mạnh quân sự là chìa khoá duy nhất.

Ví dụ gần đây nhất có lẽ là cuộc chiến Falklands giữa Argentina và Anh năm 1982. Ngay tại Biển Đông, cũng nhờ ưu thế quân sự mà Trung Quốc đã nắm quyền kiểm soát bãi cạn Scarborough vào năm 2012 từ Philippines.

“Tạo sóng” cho dư luận với tấm bản đồ lưỡi bò mới. Đây là nỗ lực mới nhất của Bắc Kinh nhằm khôi phục hình ảnh của mình sau thất bại về mặt pháp lý, vào năm 2016, trong vụ kiện tại Tòa Trọng tài ở La Haye. Bắc Kinh phủ nhận phán quyết này, coi phán quyết chỉ là “một tờ giấy lộn”, và “hoàn toàn vô giá trị”.

Có điều, lật lại vụ Philippines kiện Trung Quốc trước Tòa Trọng tài thành lập theo Phụ lục VII của Công ước Luật Biển 1982 chúng ta thấy:

Trong quá trình tranh luận trước Tòa, các luật sư của Philippines chứng minh rằng: Trung Quốc có một số cách diễn giải về “đường lưỡi bò”. Một trong các sự diễn giải đó chính là coi “đường lưỡi bò” là “đường biên giới quốc gia trên biển” của Trung Quốc. Tuy nhiên, dựa trên các tuyên bố chính thức của chính phủ Trung Quốc, đặc biệt giai đoạn từ năm 2014 trở đi, Chính phủ Trung Quốc đã chính thức tuyên bố :“Thừa nhận và tôn trọng quyền tự do hàng hải và tự do hàng không mà luật quốc tế yêu cầu bên trong đường chín đoạn”.

Bằng việc thừa nhận chính thức quyền tự do hàng hải và tự do hàng không bên trong đường lưỡi bò, Chính phủ Trung Quốc đã gián tiếp bác bỏ việc coi đường này là đường biên giới quốc gia, cho dù nó là đứt khúc, hay liền nét. Bởi vì, theo các quy định của luật pháp quốc tế, không thể có chuyện tự do hàng hải và tự do hàng không trong khu vực biển nằm bên trong đường biên giới quốc gia được.

Đáng chú ý, lập luận này của phía Philippines đã được Tòa chấp thuận. Do đó, thực tế không hề có cơ sở pháp lý gì với miếng “bánh vẽ” tự mình đưa ra.

Như vậy, Trung Quốc với sức mạnh của mình, mưu toan “đổi trắng thay đen”. Chuyện cái “lưỡi bò nét liền” suy cho cùng nó là mong muốn cụ thể hóa học thuyết “tứ sa” mà họ dày công “vẽ”, cũng chỉ ra cái tham vọng độc chiếm Biển Đông của người Trung chưa bao giờ phai nhạt!

Có điều, những tuyên bố không có nền tảng luật quốc tế như “đường lưỡi bò”, dù liền nét hay đứt khúc, sẽ không bao giờ được luật quốc tế công nhận.