Lo ngại mất thông tin, sao vẫn dùng phần mềm không bản quyền?

Thứ Năm, 19.04.2018, 17:31

Tại nước ta tình trạng lộ lọt bí mật, mất thông tin cá nhân trên không gian mạng đang diễn tra phổ biến và khó kiểm soát, tuy nhiên hiện nay nhiều người vẫn “điếc không sợ súng” khi tiếp tục sử dụng các phầm mềm trên smartphone, máy tính cá nhân không có bản quyền.

Ngày 18/04 vừa qua, Liên minh Phần mềm Doanh nghiệp quốc tế (Business Software Alliance -BSA) tại Việt Nam cho biết: Hiện nay, tỷ lệ vi phạm bản quyền phần mềm tại Việt Nam ở mức rất cao với 78%, trong những năm qua mặc dù các tổ chức công nghệ thông tin quốc tế đã liên tục khuyến cáo tình trạng vi phạm bản quyền, sử dụng các phần mềm lậu tại Việt Nam lên các cơ quan chức năng nhưng tình hình vẫn không hề giảm đi, bên cạnh đó nhiều đối tác công nghệ lớn của Việt Nam như Hàn Quốc, Nhật Bản, Ấn Độ cũng liên tiếp đề nghị sẽ không tiếp tục hợp đồng nếu phía chúng ta thực hiện không nghiêm ngặt Luật Sở hữu trí tuệ để bảo đảm môi trường kinh doanh lành mạnh và bảo đảm quyền lợi cho các bên.

Sử dụng phần mềm không bản quyền là một trong những nguy cơ dẫn đến lộ lọt, mất thông tin

Như vậy tình trạng vi phạm bản quyền phần mềm hiện nay đang diễn ra rất nghiêm trọng và nếu không thể khắc phục, chúng ta phải đối mặt với rất nhiều nguy cơ về an toàn thông tin cũng như về kinh tế, xã hội. Vấn đề lớn nhất khi sử dụng “phần mềm lậu”, phần mềm không có bản quyền là các nguy cơ mất an toàn an ninh thông tin. Bởi lẽ, các phần mềm không bản quyền thường được cung cấp miễn phí, tự do sử dụng, luôn có sẵn những công nghệ, phần mềm mới nhất.

Việc sử dụng phần mềm không bản quyền tạo cho người dùng sự thuận tiện trước mắt nhưng lại gây nhiều tác hại về lâu dài, trong đó, rủi ro mất an toàn thông tin là rất lớn. Nếu chúng ta không trả tiền mua bản quyền thì phải trả giá bằng việc mất an toàn thông tin. Tuy vậy nghịch lý hiện nay ở chỗ người dùng tại nước ta dù luôn sợ lộ lọt, mất thông tin cá nhân nhưng vẫn làm ngơ, ưu tiên sử dụng phầm mềm lậu, từ phần mềm soạn thảo văn bản đến cả phần mềm diệt virut tất cả đều được download từ Internet, nếu được khuyên dùng các phần mềm có bản quyền nhưng phải trả tiền thì ai cũng ái ngại lắc đầu. Lấy đơn cử như quy định nộp ảnh chân dung cho các nhà mạng để tăng cường công tác quản lý vừa qua, nhiều người lo sợ cho rằng có nguy cơ nhà mạng sẽ sử dụng thông tin của mình để mua bán, sử dụng vào mục đích bất chính khác, tuy nhiên hằng ngày họ sử dụng phần mềm lậu, không bản quyền thì cũng không khác nào việc tự bán thông tin của mình cho những tổ chức, cá nhân phát hành các sản phẩm “lậu” đó.

Tuy nhiên việc cá nhân người sử dụng bình thường mất thông tin vẫn không thể nghiêm trọng bằng việc lộ lọt, mất bí mật Nhà nước. Thực tế hiện nay trong nhiều cơ quan Nhà nước vẫn có tình trạng sử dụng phần mềm không bản quyền và không có hệ thống bảo mật. Khi công nghệ phát triển nhanh, tin tặc (hacker) luôn lợi dụng mọi khe hở để tạo ra các cuộc tấn công mạng với nhiều mục đích khác nhau. Khi các thiết bị công nghệ nhiễm mã độc hay bị gắn thiết bị nghe lén, các thông tin quan trọng sẽ bị chiếm giữ, các nội dung bí mật của các cơ quan Nhà nước bị đánh cắp và trở thành mối nguy hại vô cùng lớn. Thời gian qua, các cuộc tấn công tài chính thông qua các mã độc như Wannacry, GandCrabl, vi rút đào tiền ảo… ngày càng phổ biến trên mạng, các mã độc không loại trừ bất kỳ một cá nhân, tổ chức khi chúng có cơ hội tấn công.

Không những vậy, tình trạng nhức nhối trên còn khiến cho môi trường kinh doanh công nghệ thông tin tại Việt Nam trở nên xấu đi. Đối với các tập đoàn công nghệ lớn trong nước như CMC, FPT, BKAV, thị phần trong nước của họ không chiếm quá nhiều trong tổng số doanh thu mà chủ yếu đến từ các thị trường như Nhật Bản, Hàn Quốc, nơi có những chính sách bảo đảm bản quyền tốt hơn. Đối với các công ty nước ngoài, phần lớn hiện nay các công ty trong lĩnh vực công nghệ thông tin có trụ sở tại Việt Nam chủ yếu về sản xuất phần cứng, rất ít có công ty phần mềm bởi ngoài việc thị trường Việt Nam chưa sôi động thì vấn đề vi phạm bản quyền phổ biến cũng khiến họ không mấy mặn mà.

Rõ ràng việc sử dụng phần mềm lậu, không bản quyền đang mang đến nhiều hệ lụy khôn lường. Về mặt pháp lý, hiện nay chúng ta có Luật Sở hữu trí tuệ, Luật Công nghệ thông tin và sắp tới là Luật An ninh mạng, việc cần làm nhất phải là quản lý các phần mềm không rõ nguồn gốc trôi nổi trên internet. Trung tâm Ứng cứu khẩn cấp máy tính Việt Nam phải chủ động khuyến nghị các cơ quan, tổ chức kiểm tra, kiểm soát các phần mềm; không nên để người dùng tải và cài các ứng dụng phần mềm trên mạng vào máy làm việc. Người dùng nên sử dụng các phần mềm hợp pháp hoặc từ nguồn đáng tin cậy, tránh dùng các phần mềm từ các website lạ bởi đi kèm với đó là các nguy cơ mất thông tin, mất quyền điều khiển hợp pháp. Đặc biệt, người dùng không sử dụng các phần mềm bẻ khóa hoặc công cụ bẻ khóa phần mềm để tránh các nguy cơ có thể bị tấn công cho thiết bị của mình.

Để bảo đảm một môi trường thông tin trong sạch, lành mạnh, bảo vệ quyền lợi cho các nhân, tổ chức và Nhà nước, hãy nói không với phần mềm không bản quyền.