Khi dân “dậy sóng”

Thứ Hai, 18.06.2018, 16:12

Khi bàn về nguyên nhân dẫn đến tình hình xã hội có nhiều diễn biến phức tạp thời gian vừa qua, Chủ tịch UBND TP. Hà Nội Nguyễn Đức Chung cho rằng: các thế lực thù địch đã lợi dụng tâm lý “bài Trung Quốc” trong một số người dân để kích động, chia rẽ tình hữu nghị Việt Nam – Trung Quốc. Liệu đây có hoàn toàn là nguyên nhân của những “xung đột” thời gian vừa qua giữa quần chúng nhân dân tại nhiều tỉnh trên khắp cả nước hay không?

Chủ tịch Nguyễn Đức Chung cho rằng: các thế lực thù địch đã lợi dụng tâm lý “bài Trung Quốc” trong một số người dân để kích động, chia rẽ tình hữu nghị Việt Nam – Trung Quốc

Thời gian gần đây, tình hình trật tự xã hội của Việt Nam đã bị chuyển hướng theo chiều hướng vô cùng xấu. Người dân ở nhiều nơi tụ tập đông người xuống đường biểu tình để phản đối một số chính sách của nhà nước, mà trực tiếp là dự luật Đặc khu, luật An ninh mạng. Lý luận được mọi người đưa ra là nếu các quy định được đưa ra thì Trung Quốc sẽ “hợp pháp hóa” việc xâm chiếm lãnh thổ Việt Nam thông qua quá trình đầu tư và thuê đất ở Đặc khu; là tự do ngôn luận, tự do nhân quyền của Việt Nam sẽ bị uy hiếp… Trong đó, không khó để nhận thấy chiêu bài Trung Quốc được tận dụng một cách triệt để nhất và đồng thời cũng tác động mạnh nhất đến tâm lý xã hội.

Nói về nguyên nhân của việc tình hình xã hội trên cả nước có những chuyển biến xấu, Chủ tịch TP. Hà Nội Nguyễn Đức Trung đã nếu quan điểm: các thế lực thù địch đã lợi dụng tâm lý “bài Trung Quốc” trong một số người dân để kích động, chia rẽ tình hữu nghị Việt Nam – Trung Quốc. Vậy một câu hỏi được đặt ra là liệu có phải tất cả những xung đột diễn ra vừa qua đều bắt nguồn từ việc các thế lực thù địch chống phá hay không?

Việc tình hình xã hội có những diễn biến theo chiều hướng xấu như vừa qua chắc chắn do sự tác động không nhỏ bởi bàn tay của các đối tượng chống đối. Tuy nhiên, đó chỉ là một phần của vấn đề, một phần nguyên nhân rất lớn còn lại là ở phía chính quyền.

Như dân gian đã nói “tiên trách kỉ, hậu trách nhân”. Suy cho cùng, để những hành vi quá khích diễn ra như vừa qua một phần lỗi không nhỏ bắt nguồn từ chính bản thân nhà nước ta. Đây là lời cảnh báo nghiêm khắc về tình trạng rạn nứt trong mối quan hệ giữa nhà nước với nhân dân. Nếu chính quyền không kịp thời đánh giá lại vấn đề, kiểm điểm lại và giải quyết các khúc mắc đang tồn tại thì trong tương lai, những cuộc “tuần hành” chắc chắn sẽ diễn ra nhiều hơn, mức độ hung hãn của đám đông cũng sẽ gia tăng và sự khó kiểm soát cũng nâng cao hơn gấp nhiều lần.

Trong vụ việc lần này, lỗi đầu tiên của chính quyền là không kịp thời thông tin về các vấn đề liên quan đến đặc khu cũng như luật an ninh mạng đến với người dân một cách kịp thời. Rõ ràng, dự thảo của hai luật này được xây dựng từ lâu, các quy phạm cũng được xây dựng từ lâu nhưng tại sao đến thời điểm luật sắp được thông qua xã hội mới dậy sóng? Đó là hệ quả của việc các cơ quan nhà nước “đi sau” các thế lực chống đối trong việc cung cấp và định hướng thông tin. Người ta thờ ơ việc tuyên truyền và giải thích các quy định đến cho người dân. Không khó để nhận thấy, việc làm luật trong suốt một thời gian dài vừa qua vẫn còn thể hiện ý thức “độc quyền” của lãnh đạo. Có những quy định, các nhà làm luật “tự chủ” đến lạ thường. Nhiều trường hợp, người dân, giới chuyên gia đưa ra hàng loạt phản hồi về một dự luật nhưng lại chẳng được ai quan tâm. Dù họ có kêu rát cổ bỏng họng nhưng cuối cùng giới làm luật vẫn giữ vững quan điểm của mình. Để rồi sau đó, khi các đối tượng chống đối “dẫn đầu thông tin”, hướng lái thông tin theo hướng tiêu cực, tạo được “ấn tượng ban đầu” trong suy nghĩ của người dân thì chính quyền mới loay hoay chạy theo tìm cách “bóc phốt” vấn đề. Và như vậy, “trâu chậm uống nước đục” là điều hiển nhiên, rất khó để có thể thay đổi suy nghĩ trong người dân.

Một trong những lỗi khác của chính quyền là không quan tâm giải quyết các khúc mắc trong lòng dân chúng. Suy cho cùng, việc các đối tượng chống đối lấy chiêu bài Trung Quốc ra để kích động người dân cũng là hệ quả của việc những bức xúc tích tụ từ lâu. Những hành động xâm phạm chủ quyền lãnh thổ trên biển, những sự dối trá trong thu mua nông sản, những sự càn quấy của “người láng giềng” đã khiến cho người dân vô cùng nhạy cảm. Đứng dưới góc độ của dân thường, các hành động của chính quyền chưa thỏa mãn được mong mỏi của họ. Rõ ràng, chúng ta không thể bắt buộc người dân phải có được tầm hiểu biết như lãnh đạo, phải có tư duy như lãnh đạo để có thể hiểu rõ được các quyết sách; chúng ta không thể bắt người dân phải mặt đối mặt với Trung Quốc để có thể có những ứng xử phù hợp. Vậy nhưng thay vì tiến hành phân tích, giải thích cho người dân thì chính quyền lại im ỉm và lờ đi. Do vậy, những hiểu lầm trong dân chúng ngày càng dâng cao, những bức xúc ngày càng lớn dần. Khi đó, chỉ cần một tác động nhỏ là mọi thứ sẽ bùng cháy.

Nói tóm lại, tình hình đất nước những ngày qua đang cho chúng ta thấy thực trạng niềm tin của quần chúng vào chính quyền đang bị rạn nứt nghiêm trọng. Người dân thay vì đặt sự tin tưởng vào chính quyền thì đã quyết định trực tiếp thể hiện ý muốn của mình qua hành động xuống đường biểu tình. Và như một vòng luẩn quẩn, khi người dân xuống đường thể hiện ý kiến thì họ lại bị chính quyền “giải quyết”. Khi đó, mâu thuẫn lại được nâng cao thêm, khủng hoảng niềm tin lại gia tăng.

Thay vì chỉ đổ lỗi cho các thế lực thù địch lợi dụng tình hình để chống phá khiến an ninh trật tự bị ảnh hưởng, đã đến lúc chúng ta phải nhìn lại lỗi sai của bản thân. Rõ ràng, người khác không thể lấy ra một bức ảnh xấu về bạn nếu bạn không tự tạo ra một tấm ảnh xấu…