Hội nghị lần thứ 7 BCH Trung ương khóa XII sẽ hoàn thiện “lồng” cơ chế để “nhốt” quyền lực?

Thứ Sáu, 11.05.2018, 12:01

Tham nhũng hàng nghìn tỷ đồng, bổ nhiệm thần tốc hay “cả họ làm quan”, đó là những cụm từ xuất hiện nhiều thời gian qua, làm nhức nhối dư luận. Do đó, kiểm soát quyền lực là một trong những nội dung được đặc biệt quan tâm khi Hội nghị lần thứ 7 BCH Trung ương khóa XII thảo luận Đề án về công tác cán bộ.

Trong đó, mục tiêu được đưa ra là đến năm 2020 sẽ hoàn thiện cơ chế kiểm soát quyền lực, triệt để chống chạy chức, chạy quyền: “Phải khắc phục cho được tình trạng “chạy chức, chạy quyền”, “thân quen, cánh hẩu”.

Quyền lực nhiều, làm hư hỏng cán bộ?

Quyền lực đang làm hư hỏng nhiều cán bộ khi không được kiểm soát tốt

Thời gian qua, đã có hàng loạt cán bộ cấp cao bị kỷ luật, vướng vòng lao lý. Ngay trong những ngày đầu năm 2018 này, việc đưa ra xét xử một loạt vụ án lớn, như vụ Phạm Công Danh và đồng phạm (giai đoạn II); Vụ Đinh La Thăng, Trịnh Xuân Thanh và đồng phạm xảy ra tại Tập đoàn Dầu khí quốc gia Việt Nam (PVN), Tổng Công ty Xây lắp dầu khí Việt Nam (PVC), tại Công ty cổ phần bất động sản Điện lực Dầu khí Việt Nam (PVP Land); Vụ Tập đoàn Dầu khí Việt Nam (PVN) góp vốn 800 tỷ đồng vào OceanBank; Hay vụ việc liên quan đến Phan Văn Anh Vũ…

Cũng như chuyện của bà Hồ Thị Kim Thoa – Thứ trưởng Bộ Công thương và ông Huỳnh Đức Thơ – Chủ tịch UBND TP Đà Nẵng, Phó Bí thư Tỉnh ủy Đồng Nai Phan Thị Mỹ Thanh. cho thấy sự quyết liệt hành động, làm đến cùng, làm triệt để, không có “vùng cấm” trong đấu tranh phòng, chống tham nhũng, tiêu cực.

Tất cả đều bình đẳng trước pháp luật, công-tội phân minh, sai đến đâu xử đến đó. Việc xử lý kịp thời, nghiêm minh một số tổ chức, cá nhân vi phạm đã góp phần cảnh tỉnh, cảnh báo, răn đe, ngăn chặn tiêu cực, làm trong sạch đội ngũ cán bộ, từng bước củng cố niềm tin của cán bộ, đảng viên và nhân dân đối với Đảng và Nhà nước.

Nguyên nhân của tình trạng trên là do việc kiểm soát quyền lực chưa tốt, dẫn đến một số người đứng đầu lạm quyền, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến uy tín của Đảng.

PGS.TS Nguyễn Trọng Phúc – nguyên Viện trưởng Viện Lịch sử Đảng, Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh cho rằng: “Một quan điểm cần được luôn luôn nhận thức đúng đắn là: Người làm giáo dục phải được giáo dục nghiêm túc, người lãnh đạo, quản lý phải được quản lý, giám sát, kiểm soát quyền lực chặt chẽ. Tình trạng buông lỏng quản lý và giám sát, kiểm soát quyền lực đối với cán bộ lãnh đạo, quản lý ở các cấp và các lĩnh vực vẫn rất đáng lo ngại. Các vụ án liên quan đến cán bộ, những khuyết điểm về bổ nhiệm cán bộ ở một số tỉnh, huyện vừa bị phát hiện cho thấy tính bức thiết của quản lý cán bộ và kiểm soát quyền lực”.

“Lồng” cơ chế được xây dựng như thế nào?

Kinh nghiệm của nhân loại chỉ ra rằng, kiểm soát quyền lực nhà nước là yếu tố trung tâm trong tổ chức quyền lực nhà nước. Còn việc kiểm soát quyền lực đối với các tổ chức đảng, trong khi Đảng đã nắm chính quyền chính là kiểm soát những cá nhân đảng viên giữ các chức vụ lãnh đạo trong bộ máy nhà nước.

Kỳ vọng Hội nghị TW7 sẽ hoàn thiện “lồng” cơ chế để “nhốt” quyền lực

Nhìn nhận sâu xa, hiện tượng “chạy chức, chạy quyền, thân quen, cánh hẩu” là hệ quả trực tiếp, xuất phát từ cơ chế khép kín, cục bộ, địa phương trong công tác cán bộ. Do đó, từ thực tiễn mấy chục năm ấy, có thể tìm ra giải pháp cho hiện tượng trên là loại bỏ trình trạng này, xây dựng, hoàn chỉnh, thực hiện nghiêm túc cơ chế luân chuyển, sắp xếp cán bộ trong hệ thống chính trị từ Trung ương tới cơ sở không phải là người địa phương đó.

Cũng vì khép kín, cục bộ, địa phương trong công tác cán bộ mà trong những năm qua xuất hiện tình trạng “so bó đũa, chọn cột cờ”, “vơ bèo, vạt tép” cả những người không đủ tiêu chuẩn về đức và tài

Nhiều lần Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng đã nhắc đi nhắc lại vấn đề “Làm thế nào để “nhốt” quyền lực vào trong cơ chế, thể chế, có quy định, quy chế, là để anh làm chức ấy thì không thể tham nhũng, tiêu cực được”. Hội nghị lần thứ 4 BCH Trung ương khóa XII đã đưa ra 4 nhóm giải pháp, trong đó có giải pháp rất quan trọng. Đó là “có cơ chế kiểm soát quyền lực”. Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng đề ra nhiệm vụ: “Nhốt quyền lực vào trong lồng quy chế lập pháp”.

Theo đó, hàng loạt quy định đã được ban hành như Quy định số 89 – QĐ/TW “Về khung tiêu chuẩn chức danh, định hướng khung tiêu chí đánh giá cán bộ lãnh đạo, quản lý các cấp” và Quy định số 90 -QĐ/TW “Về tiêu chuẩn chức danh, tiêu chí đánh giá cán bộ thuộc diện Ban Chấp hành Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư quản lý”.

Trong đó, nói rõ quy định về luân chuyển cán bộ; Phân cấp quản lý và giới thiệu cán bộ ứng cử; Khung tiêu chuẩn chức danh, định hướng khung tiêu chí đánh giá cán bộ lãnh đạo, quản lý các cấp… Một trong những điểm được nhấn mạnh là diện cán bộ này phải tuyệt đối không tham vọng quyền lực; Không tham nhũng, cơ hội, vụ lợi và tuyệt đối không để người thân, quen lợi dụng chức vụ quyền hạn của mình để trục lợi.

Ngay Hội nghị lần thứ 7 BCH Trung ương khóa XII lần này, đề án về công tác cán bộ “Tập trung xây dựng đội ngũ cán bộ các cấp, nhất là cấp chiến lược đủ phẩm chất, năng lực và uy tín, ngang tầm nhiệm vụ” lại tiếp tục được đưa ra thảo luận nghiêm túc.

Nguyên Phó Trưởng Ban Thường trực Ban Tổ chức Trung ương Lê Quang Thưởng nhận định: “Để xảy ra những vi phạm thời gian qua cũng cho thấy đang tồn tại lỗ hổng trong công tác kiểm soát quyền lực, buông lỏng trong việc kiểm tra, giám sát, giáo dục cán bộ. Vì sao đảng viên sai phạm mà tổ chức Đảng không biết? Đó là vì tính dân chủ chưa được phát huy tốt ở các cơ quan, địa phương. Nếu như được giám sát thường xuyên, các tổ chức đoàn thể và người dân có sự phối hợp hiệu quả thì những vi phạm của cán bộ, đảng viên sẽ được phát hiện và xử lý kịp thời”.

Đã có “lồng” để “nhốt” quyền lực rồi, nhưng đang rất cần có cơ chế, quy định cụ thể. Vẫn cần tiếp tục hoàn thiện đồng bộ thể chế từ Đảng đến chính sách pháp luật. Chú trọng xây dựng các quy định, quy chế nội bộ, mở rộng dân chủ trong Đảng và trong xã hội, thực hiện đúng chức năng, nhiệm vụ được giao; Tăng cường công khai, minh bạch, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin để giảm sự tiếp xúc trực tiếp giữa người dân với cán bộ.

Nhà nước ta là nhà nước của nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân, mọi quyền hành, lực lượng đều ở nơi dân. Tuy nhiên, nhân dân lại không trực tiếp thực hiện hết mọi quyền lực nhà nước của mình mà lại giao cho một số người quản lý, điều hành.

Do vậy, “nhốt” quyền lực ở đây thực chất là phải có cơ chế để kiểm tra, kiểm soát chặt chẽ những đảng viên được Đảng giao đảm nhận chức vụ lãnh đạo, chỉ đạo các cơ quan nhà nước. Đồng thời, hãy để người dân trực tiếp tham gia kiểm tra, giám sát cái “lồng” và quyền lực nằm trong cái “lồng” đó.

Nhân dân kỳ vọng Hội nghị lần thứ 7 BCH Trung ương khóa XII sẽ hoàn thiện được “lồng” cơ chế để “nhốt” quyền lực, góp phần cho sự phát triển, thịnh vượng của đất nước trong thời gian tới.