Hết đất, hết dầu thô, hết nguồn thu

Thứ Tư, 16.05.2018, 17:12

Bất ngờ chưa, sau những con số về tăng trưởng kinh tế, thì quanh đi quẩn lại cuối cùng cũng vẫn là đất, dầu thô…

95,27% số tăng thu ngân sách năm 2017 đến từ thu tiền sử dụng đất và dầu thô. Số tăng thu chưa xuất phát từ sự tăng trưởng, phát triển của các doanh nghiệp là đánh giá của Ủy ban tài chính – Ngân sách của Quốc hội trong buổi cho ý kiến về báo cáo kế hoạch phát triển kinh tế – xã hội và ngân sách nhà nước, ngày 14/05.

Cụ thể, tổng thu cân đối ngân sách nhà nước năm 2017 vượt 49,16 nghìn tỷ đồng so với số báo cáo Quốc hội, vượt 76,48 nghìn tỷ so với dự toán. Trong đó, gồm 61,58 nghìn tỷ đồng tăng thu từ tiền sử dụng đất (chiếm 80,52%) và 11,28 tăng thu từ dầu thô (chiếm 14,75%). Số tăng thu từ các nguồn thu khác như thu từ doanh nghiệp, thu từ đầu tư phát triển,… chỉ chiếm 4,73%.

Những con số này đã khẳng định được phần nào số liệu về xuất khẩu rau quả vượt dầu thô, doanh nghiệp được thành lập nhiều hơn, tỷ lệ người gia nhập vào tầng lớp trung lưu tăng mạnh,… đều chỉ là vô nghĩa. Nói cách khác, nó chỉ là số liệu “ảo” mà thực chất của nền kinh tế chúng ta có gì?

Cả nguồn thu bỗng chốc thu bé lại vừa bằng từ “tài nguyên”

Đó là hai chữ tài nguyên!

Đất, dầu thô thì đều là những sản phẩm tự nhiên, cứ khai thác triệt để, cứ sử dụng thoải mái để chúng ta có thể bảo đảm nguồn thu cho quốc gia là thực trạng không còn mới. Nhưng đến giai đoạn này, khi người ta đang cố phủ nhận nó bằng cách đưa ra những tín hiệu lạc quan hơn về nền kinh tế Việt Nam thì sự thật ẩn đằng sau vẫn là sự ngầm khẳng định: Chưa bao giờ vai trò quyết định tăng trường kinh tế của dầu thô, đất, tài nguyên khác… lại giảm ở Việt Nam cả.

Điều này càng dễ thấy hơn khi chúng ta trừ đi những khoản thu từ tiền sử dụng đất. Kết quả là nếu không kể thu tiền sử dụng đất và các khoản thu không tính cân đối thì có 33 địa phương hụt thu cân đối (khoảng 13,2 nghìn tỷ đồng).

Thế đấy, họ sẽ vẫn lấy tiền từ tài nguyên để bù đắp cho những khoản hụt thu, để bù đắp cho sự thiếu hụt của nền kinh tế. Thử hỏi, bao nhiêu đánh giá về nền kinh tế của Việt Nam đang phát triển năng động, hàng loạt các doanh nghiệp phát triển mạnh đã và đang làm được gì với nền kinh tế?

Thôi, chắc câu hỏi khó quá thì bỏ qua luôn đi. Giờ, tài nguyên là thứ tồn tại duy nhất, chỉ có tài nguyên mới đem lại nguồn thu, sự tăng trưởng mà thôi.

Nhưng hỡi ôi, đất thì sắp sử dụng hết đến nơi rồi, dầu thô thì trữ lượng dần cạn kiệt. Hậu quả phía trước là chẳng có thể lấp thêm đất ở đâu để bán, cho thuê nữa. Chẳng còn dầu thô mà hút lên nữa. Thay vào đó là việc phải đi nhập khẩu dầu qua tinh luyện, phải đi thuê lại đất để có cơ hội mở rộng đầu tư,… Hậu quả phía trước dễ dàng nhìn thấy như vậy đấy, hết đất, hết tài nguyên là cả một bờ vực của của sự tăng trưởng, là bờ vực của nguồn thu.

Đừng khuyến khích doanh nghiệp “ảo”!

Biết rằng Đảng, Nhà nước đang tạo mọi điều kiện cho doanh nghiệp có cơ hội phát triển. Nào là ưu ái về quỹ đất, ưu đãi về vốn, thuế,… Nhưng rồi, sự thực là xuất hiện sự bất công bằng giữa doanh nghiệp tư nhân nước ngoài và doanh nghiệp trong nước, bất công giữa những doanh nghiệp “đi cửa sau” và những doanh nghiệp “thấp cổ bé họng”,…

Thôi thì cũng bỏ qua hết những điều này đi. Khi chúng ta khuyến khích doanh nghiệp tư nhân phát triển, thì ít nhất cũng phải thu lại được gì từ sự phát triển ấy chứ. Nguồn thu năm tới liệu rằng có thể giảm tăng thu từ dầu thô, từ tiền sử dụng đất mà thay vào đó là thu từ thuế đóng góp của doanh nghiệp hay không?

Để nói thế này, nhiều doanh nghiệp được ưu đãi về thuế. Nhưng liệu rằng ưu đãi này có giúp họ phát triển hay lại tạo tâm lý ỷ lại. Hãy cùng nhớ về câu chuyện của mấy anh doanh nghiệp Việt suốt ngày chỉ biết viết đơn xin chậm thuế, xin được giảm thuế, xin xem xét xóa bỏ khoản nợ thuế,… Kinh doanh, cạnh tranh mà lại muốn dùng ưu đãi thuế để phát triển thì xin thưa là bị đánh sập ngay khi chỉ mới bước ra ngoài cửa ngõ kinh tế khu vực.

Xin hãy dừng sự ảo tưởng tăng trưởng, tăng thu ở đây được rồi. Đừng có cào đất ra để bán và cho thuê, đừng có hút mãi dầu lên để xuất thô,… Hãy nghĩ làm sao để phát triển nguồn lực kinh tế trong xã hội và thu lại được từ sự phát triển ấy. Chú ý là tăng thu từ phát triển, chứ lại đừng đổ đầu thuế, phí cho người dân nữa thì cũng chẳng còn lời gì để nói.