Đừng vội sáp nhập sở, ngành!

Thứ Tư, 18.04.2018, 12:27

Chỉ 4 Sở: Tư pháp; Tài nguyên – Môi trường; Lao động – Thương binh và Xã hội; Y tế được giữ nguyên, các sở, ngành khác đều sẽ được tính toán cắt giảm hoặc sáp nhập với nhau là nội dung trong đề xuất mới đây của Bộ Nội vụ. Đề xuất này được dự tính sẽ giúp cả nước giảm từ 46 đến 88 sở, ngành.

Bộ Nội vụ đưa ra đề xuất sáp nhập nhiều sở, ngành với nhau

Đề xuất của Bộ Nội vụ đã tính toán đến chức năng, nhiệm vụ của các Sở, ngành để đưa ra làm căn cứ sáp nhập, qua đó khẳng định được tính hợp lý của đề xuất.

Khoan chưa hãy bàn về việc đề xuất của Bộ Nội vụ có đầy đủ tính hợp lý, tính khả thi hay không, nhưng rõ ràng, việc hợp nhất hàng loạt Sở, ngành nghe thì hay và hấp dẫn với công cuộc tinh giản biên chế, tinh gọn bộ máy Nhà nước đấy. Nhưng, khi bắt tay vào thực hiện thì quả thực vẫn sẽ còn những vướng mắc.

Phải làm những gì trước?

Thứ nhất, sáp nhập Sở, ngành thì biên chế có giảm không, hay chỉ sáp nhập cơ học vào rồi lực lượng vẫn giữ nguyên? Nếu giảm biên chế thì ai sẽ là người bị cắt giảm?

Ở đây, nếu trong hệ thống cơ quan các sở, ngành còn những người không đủ năng lực, không đủ đạo đức để đảm nhiệm chức vụ nhưng vì một lý do nào đó vẫn được làm việc. Nếu không loại bỏ ra trước khi sáp nhập các sở ngành thì sẽ trở thành mối đe dọa lớn đối với hoạt động của các cơ quan hành chính sau sáp nhập.

Điển hình chúng ta có thể nhìn vào một ví dụ tại Đà Nẵng. Trong cuộc họp ngày 17/04, Bí thư thành ủy thành phố Đà Nẵng, ông Trương Quang Nghĩa đã thẳng thắn đặt vấn đề, huyện Hòa Vang và quận Cẩm Lệ là hai địa phương có tình trạng quá nhiều người nhà của lãnh đạo trong hệ thống công quyền. Ở trong trường hợp này, nếu chúng ta thực hiện sáp nhập các Sở, ngành, phòng ban ở Đà Nẵng thì rõ ràng quá trình tinh giản biên chế chắc chắn sẽ gặp “vấn đề”. Đương nhiên những người nhà, con em họ sẽ bảo vệ nhau đến cùng rồi. Thử hỏi khi ấy, người bị cắt giảm phải chăng sẽ là những người không phải “con ông cháu cha”? Chính người tài sẽ từ đây mà bị mất đi chứ đâu.

Như vậy, trước khi sáp nhập các sở ngành với nhau, trước hết và tiên quyết là phải loại bỏ tình trạng người nhà trong bộ máy hành chính tại cơ sở.

Thứ hai, sáp nhập sở ngành thì các văn bản pháp luật quy định chức năng, nhiệm vụ của các sở, ngành sẽ được xác định như thế nào?

Trước nay, Nhà nước quản lý hệ thống hành chính bằng hệ thống các văn bản pháp luật vô cùng “cồng kềnh” từ Trung ương đến địa phương. Mà mỗi cấp hành chính thì đều có những hệ thống văn bản pháp luật quy định cụ thể nhiệm vụ, chức năng, quyền hạn riêng. Điều này vô tình ảnh hưởng nếu chúng ta thực hiện sáp nhập sở, ngành.

Đề xuất của Bộ Nội vụ nếu được thực hiện thì dẫn tới hàng loạt các văn bản pháp luật không còn phù hợp với thực tiễn mà yêu cầu tất yếu là phải sửa đổi, bổ sung, ban hành mới các văn bản luật. Phải chăng chúng ta sẽ lại ban hành các văn bản pháp luật theo hướng đi cũ, rồi sau này có thay đổi hành chính lại tiếp tục phải sửa đổi, bổ sung, thay thế?

Ở đây, các cơ quan có thẩm quyền phải hoàn thiện được hệ thống các văn quản quy phạm pháp luật quy định về thẩm quyền, chức năng, nhiệm vụ của hệ thống hành chính cơ sở mới trước khi có thể thực hiện đề án của Bộ Nội vụ. Nếu không hoàn thiện được cơ sở pháp lý là các văn bản pháp luật, quá trình hoạt động của các cơ quan sau sáp nhập chắc chắn sẽ vướng phải những bất cập, hạn chế lớn.

Cuối cùng, đó là cách thức tổ chức, hoạt động của các cơ quan hành chính sau sáp nhập. Đương nhiên, việc sáp nhập sở ngành, không thể chỉ là sáp nhập cơ học, mà phải tính toán lại, phân công lại lực lượng, chức năng, nhiệm vụ hoạt động. Không thể để xảy ra tình trạng như trước đây, các cơ quan hành chính sáp nhập với nhau những vẫn chia nhỏ thành các phòng, ban như cũ, mỗi phòng ban đảm nhận những chức năng, nhiệm vụ như cũ, thế rồi sau đó lại tách ra… như cũ.

Vấn đề hoạch định cơ cấu, tổ chức và hoàn thiện phương hướng hoạt động của các cơ quan hành chính sau sáp nhập phải được hoàn thiện cùng quá trình xây dựng hệ thống văn bản pháp luật tương ứng. Phải căn cứ, dựa trên những cơ sở thực tiễn tổng kết hoạt động nhiều năm qua của các cơ quan hành chính, trên cơ sở tham khảo các quốc gia khác để vận dụng một cách linh hoạt, sáng tạo.

Đã làm, đừng sai!

Cải cách hành chính, tinh giản biên chế, tinh gọn bộ máy Nhà nước cho hoạt động hiệu lực, hiệu quả chắc chắn là một quá trình khó khăn và phải có sự kiên trì. Đó là một quá trình dài, nhưng không còn thời gian để chúng ta “dạo chơi” với những sáng kiến, tư tưởng mới lạ mà không chất lượng.

Rất mong, mỗi cơ quan chức năng khi đề xuất một phương án, kế hoạch cải cách hành chính nào đó cần thận trọng, vận dụng tối đa khả năng, sức lực để có thể tạo ra những bước đi vững chắc, đã bước đi là chính xác chứ không còn chỗ cho sai lầm…