Đừng tiếp tục để nhân dân mất niềm tin nơi chính quyền cơ sở

Thứ Năm, 26.04.2018, 11:55

Bộ máy Nhà nước được tổ chức, sắp xếp tập trung, thống nhất, phân cấp từ Trung ương đến địa phương, mỗi cấp, mỗi bậc đều có những vị trí, vai trò riêng và quan trọng như nhau. Tuy vậy trong thời gian qua, nếu như chính quyền Trung ương đang cho thấy sự chủ động trong việc đẩy mạnh phát huy dân chủ, tạo điều kiện hết sức cho doanh nghiệp, người dân thì chính quyền cơ sở đang cho thấy nhiều những vấn đề tồn tại yếu kém cần phải khắc phục.

Quan trọng bậc nhất nhưng cũng gây bức xúc nhiều nhất

Thời gian qua, tại khắp các địa phương trên cả nước, báo chí liên tục phản ánh những vụ việc khiếu kiện vượt cấp, những vụ việc tham nhũng cùng những sự quản lý yếu kém của chính quyền cấp xã gây phiền hà, gia tăng sự bức xúc và mất niềm tin trong nhân dân. Có thể kể đến một số vụ việc điển hình như: vụ việc ông Nguyễn Trung Dật (cán bộ Quân đội đã nghỉ hưu, Đảng viên; trú tại xã Canh Nậu, huyện Thạch Thất,TP Hà Nội) có đơn thư phản ánh, tham gia đấu tranh chống tiêu cực, tham nhũng đất đai, kinh tế ở địa phương nhưng sau đó, đã bị ông Nguyễn Trung Chi, Chủ tịch UBND xã Canh Nậu đe dọa giết. Sau đó, ông Dật lại gửi đơn tố cáo lên các cơ quan chức năng của huyện, TP Hà Nội, nhưng vẫn chưa được giải quyết. Đến cuối cùng, vì quá bức xúc ông đã làm đơn gửi lên Thủ tướng Chính phủ; vụ việc chính quyền xã Thiệu Dương, TP Thanh Hóa quản lý không tốt dẫn đến việc hợp tác xã tự ý thu phí trâu bò ăn cỏ vô lý của nông dân. Hay mới đây nhất cũng ở Thanh Hóa tại xã Lương Nội, huyện Bá Thước, chính quyền quy định nếu hộ dân nào chưa hoàn thành các khoản đóng góp cho thôn, xã thì con cái không được xác nhận giấy tờ để nhập học, xin đi làm, đi viện, đồng thời thôn cũng sẽ không trả thẻ bảo hiểm y tế mặc cho người dân thuộc vùng khó khăn.

Chính quyền cấp xã đang bộc lộ những yếu kém, khuyết điểm trong thời gian vừa qua

Tất cả những vụ vụ điển hình trên cùng một loạt những vụ việc trước đó cho thấy hiện nay những bức xúc của nhân dân từ chính quyền cấp xã đang ngày càng một nhiều lên, nơi này lắng xuống thì nơi kia lại nổi lên, những bức xúc ấy không phải chỉ ngày một, ngày hai mà được tích tụ qua thời gian, đến khi không thể chịu đựng nổi thì chính những người dân phải tự mình lên tiếng thông qua các cơ quan báo chí. Về mặt lý thuyết chính quyền ở cấp xã mặc dù là một đầu mối rất quan trọng, gần dân nhất, bám sát địa bàn nhất, đáng lẽ ra đó phải là nơi tiếp nhận những tâm tư, tình cảm, bức xúc, vướng mắc của người dân để trực tiếp xử lý hay báo cáo lên cấp cao hơn nhưng khi nhìn vào thực tiễn lại hoàn toàn trái ngược, quả thật “trên nóng dưới lạnh” là cụm từ rất hợp lý khi nói về chính quyền cấp xã tại nhiều địa phương hiện nay, liêm chính, kiến tạo ở đâu chưa thấy, chỉ thấy sự hạch sách, quan liêu, xa dân. Rõ ràng vấn đề dân chủ ở cơ sở đã không được thực hiện nghiêm túc, những người đứng đầu cấp ủy, chính quyền địa phương chưa nêu cao trách nhiệm của mình trước dân.

Cần nâng cao chất lượng bộ máy chính quyền cấp xã

Nếu như những bức xúc của người dân thời gian qua không được giải quyết thấu đáo cùng với những yếu kém từ chính quyền cơ sở không được khắc phục triệt để sẽ dẫn đến hai nguy cơ lớn. Nguy cơ thứ nhất, nhân dân mất niềm tin trầm trọng vào chính quyền, điều này sẽ dẫn đến việc họ sẽ tự giải quyết những bức xúc của mình không bằng pháp luật mà bằng “lệ làng”, điều này làm cho tính thượng tôn pháp luật ngày càng phai nhạt, những nỗ lực xây dựng nhà nước pháp quyền sẽ không còn nhiều ý nghĩa. Nguy cơ thứ hai chính quyền cơ sở tự mình làm mất đi thực quyền, trở thành một chính quyền hình thức, không thực hiện được chức năng nhiệm vụ mà pháp luật đã quy định, đơn cử như trong các vụ khiếu kiện vượt cấp, vì nguyện vọng chính đáng của nhân dân không được cấp xã lắng nghe thì cấp huyện, tỉnh hay thậm chí cấp Trung ương phải trực tiếp giải quyết, điều này vừa khiến cho khối lượng đầu việc ở cơ quan cấp trên liên tục tăng lên vừa làm cho cơ sở tự mình biến mình trở thành chính quyền giấy tờ.

Hiện nay cần phải nhìn nhận thẳng thắn, trình độ đội ngũ cán bộ, lãnh đạo cấp cơ sở, cụ thể là cấp xã chưa thực sự đáp ứng được yêu cầu chuyên môn. Một số cán bộ cấp xã do chuyển từ cơ chế cũ, được hình thành từ nhiều nguồn nên cơ cấu chưa đồng bộ, trình độ, phẩm chất, năng lực chưa đáp ứng được yêu cầu của thực tiễn. Thậm chí trình độ các mặt của một số cán bộ cấp xã còn quá thấp so với yêu cầu, nhiệm vụ, nên mặc dù đã qua đào tạo, bồi dưỡng nhưng do đầu vào không bảo đảm nên chất lượng sau đào tạo, bồi dưỡng không cao, các lớp bồi dưỡng chủ yếu là ngắn hạn nên hiệu quả thấp dẫn đến cán bộ không biết việc để làm hoặc không đủ khả năng để thực hiện nhiệm vụ, một số nơi vẫn còn tình trạng cán bộ đi học theo kiểu chạy bằng cấp, để đủ tiêu chuẩn theo quy định.

Không những vậy ở một số địa phương, nhiều cán bộ cấp xã hoạt động chưa thực sự dựa vào pháp luật, đôi khi còn giải quyết công việc theo ý muốn chủ quan, việc ứng xử với nhân dân, với cộng đồng còn nặng về tập quán, thói quen, tình cảm, một số cán bộ cấp xã tư tưởng dao động, không dám làm việc trong những thời điểm “nóng”,… có cán bộ thiếu tinh thần trách nhiệm với nhân dân, chưa thật sự tâm huyết với công việc, có biểu hiện suy thoái đạo đức, mất đoàn kết, cơ hội, bè phái, cục bộ gia đình, dòng họ đã làm giảm lòng tin về cán bộ nơi nhân dân.

Bởi vậy cần việc cần thiết và cấp bách là phải nâng cao chất lượng bộ máy, hệ thống chính trị ở cấp xã trong tất cả các đại phương trên cả nước.

Thứ nhất, cần rà soát, tổng hợp đội ngũ cán bộ cấp xã không đạt tiêu chuẩn theo quy định, cán bộ đạt chuẩn về trình độ nhưng có độ tuổi cao, năng lực hạn chế chưa đủ điều kiện nghỉ hưu để xem xét từng trường hợp cụ thể; đề xuất, vận dụng hợp lý chính sách khuyến khích đối với cán bộ cấp xã không đạt tiêu chuẩn theo quy định, cán bộ có độ tuổi cao, năng lực hạn chế chưa đủ điều kiện nghỉ hưu tự nguyện nghỉ hưu trước tuổi, nghỉ thôi việc;

Thứ hai, phối hợp thực hiện tốt việc bố trí, bổ nhiệm cán bộ cấp xã; đặc biệt quan tâm và thực hiện tốt công tác quy hoạch, bồi dưỡng và bổ nhiệm lãnh đạo các cơ quan, đơn vị, tổ chức Nhà nước đề nghị cấp có thẩm quyền quy định chế độ tiền lương và định mức biên chế đối với cán bộ phù hợp với từng khu vực, vùng, miền và phân loại đơn vị hành chính các cấp; đề xuất ban hành quy chế, chính sách thu hút cán bộ, sinh viên giỏi có trình độ Đại học, trên Đại học về công tác tại xã;

Thứ ba, phải đổi mới và nâng cao chất lượng đánh giá, phân loại cán bộ có sự tham gia nhận xét của các cơ quan, đơn vị cấp huyện đối với đánh giá cán bộ cấp xã và có sự tham gia nhận xét của cấp xã, cơ quan cùng cấp có liên quan theo từng ngành tương ứng đối với đánh giá công chức, viên chức cấp huyện; nâng cao vai trò, trách nhiệm của các cơ quan, đơn vị cấp huyện trong việc hướng dẫn, chỉ đạo, theo dõi, đánh giá đội ngũ cán bộ; xây dựng kế hoạch, quy hoạch, làm tốt công tác quy hoạch; kiên quyết xử lý đối với cán bộ trì trệ, không hoàn thành nhiệm vụ, kịp thời thay thế, luân chuyển và mạnh dạn đề bạt công chức trẻ có năng lực, đủ sức đảm đương nhiệm vụ theo yêu cầu mới;

Thứ tư, phối hợp thực hiện tốt việc giao ban định kỳ giữa cơ quan cấp huyện và cán bộ, công chức cấp xã để nhận xét, đánh giá, hướng dẫn kịp thời công tác chuyên môn; xây dựng quy chế và tăng cường công tác điều động, luân chuyển cán bộ cấp huyện về làm việc tại xã, thị trấn và cán bộ cấp xã lên làm việc ở huyện; thực hiện tốt quy định về điều động, luân chuyển cán bộ cấp xã thành công chức cấp huyện, điều động, bổ nhiệm công chức lãnh đạo, chuyên viên cấp huyện có năng lực, phẩm chất tốt làm cán bộ lãnh đạo cấp xã hoặc điều động, bổ nhiệm cán bộ cấp xã có năng lực, phẩm chất tốt làm lãnh đạo, chuyên viên cấp huyện; từng bước khắc phục tình trạng khép kín, cục bộ địa phương, tạo động lực cho cán bộ tích cực làm việc, nỗ lực học tập, rèn luyện, phấn đấu vươn lên, vừa củng cố và nâng cao chất lượng hoạt động của hệ thống chính trị ở cơ sở vừa tạo sự liên thông trong đội ngũ cán bộ ở các cấp.

Thứ năm, đổi mới mạnh mẽ, một cách đồng bộ tác phong và tư duy làm việc, kiên quyết loại trừ tư tưởng cục bộ, không ủng hộ cái mới, chậm chuyển biến, đổi mới phong cách lãnh đạo và nề nếp làm việc trì trệ của đội ngũ cán bộ; đồng thời cần tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra về công vụ; mạnh dạn xử lý cán bộ nhũng nhiễu, hách dịch, gây khó khăn cho công dân.

Chúng ta biết rằng chính quyền cấp xã là cầu nối trực tiếp của hệ thống chính quyền Nhà nước với nhân dân, thực hiện hoạt động quản lý Nhà nước trên tất cả các lĩnh vực ở địa phương theo thẩm quyền được phân cấp, đảm bảo cho các chủ trương, đường lối, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước, được triển khai thực hiện trong cuộc sống. Do đó trong thời gian tới cần phải nghiêm túc chấn chỉnh làm trong sạch, nâng cao hiệu quả bộ máy, lấy lại niềm tin từ nhân dân.