Đừng đẩy dân về phía đối nghịch

Thứ Sáu, 08.06.2018, 15:29

Khi mà giá một mét vuông đất chẳng bằng một gói mì tôm!

200.000 đồng/m2 đất ở, 17 nghìn đồng/m2 đất trồng cây lâu năm, một số khu vực khác còn bị định giá thấp hơn, chỉ 1.500 đồng/m2. Đó là giá đền bù được chính quyền đưa ra trong dự án thu hồi đất phục vụ dự án dự án thủy điện Cẩm Thủy 1 (huyện Cẩm Thủy, tỉnh Thanh Hóa). Khi mà giá một mét vuông đất chẳng bằng một gói mì tôm thì thử hỏi làm sao người dân có thể chấp nhận cho được.

Để thu hồi đất phục vụ dự án thủy điện Cẩm Thủy 1, chính quyền chỉ trả 1.500 đồng/mét vuông

Dự án thủy điện Cẩm Khê 1 bị chậm hơn 2 năm so với tiến độ dự kiến vì người dân không chịu giao mặt bằng thi công công trình. Nếu không tìm hiểu toàn diện, rất có thể chúng ta sẽ nghĩ rằng người dân là những kẻ quá “cứng đầu cứng cổ” không chịu hi sinh lợi ích cá nhân vì những lợi ích chung của đất nước. Tuy nhiên, khi nghiên cứu vụ việc, mọi người không khỏi lặng lòng suy nghĩ. Giá đền bù cho 600m2 chỉ vào khoảng 45 triệu đồng, chi phí đền bù cho một mét vuông đất ở chỉ là 200.000, một mét vuông đất trồng cây lâu năm là 17.000 và một số khu vực khác thì chỉ là 1.500 đồng. Đúng là một cái giá quá rẻ mạt. Trong khi vấn đề việc làm của người dân sau khi thu hồi đất chính quyền chẳng quan tâm, trong khi tổng số tiền đền bù mà người dân thu được chẳng đủ mua nổi một chiếc xe máy thì thử hỏi người dân sẽ sống bằng cách nào, sẽ lấy cái gì làm kế sinh nhai. Nếu là tôi, tôi cũng chẳng thể rời bỏ mảnh đất của mình để lấy về một khoản tiền bèo bọt như vậy.

Trong quá trình phát triển, việc chính quyền thu hồi đất của người dân để tiến hành các dự án là điều khó có thể tránh được. Vậy nhưng khi thu hồi, chúng ta phải cân nhắc để bảo đảm cân bằng lợi ích cho cả nhà đầu tư và người dân. Như trường hợp xây dựng nhà máy thủy điện Cẩm Thủy 1, rõ ràng việc biến người dân trở thành kẻ không đất đai với một cái giá quá rẻ mạt như trên là điều không hề công bằng. Chúng ta không thể mãi bắt người dân phải hi sinh, cống hiến vì đất nước một cách không công.

Đừng biến người dân trở thành những kẻ đối nghịch

Đất đai là một vấn đề nóng trong xã hội nước ta hiện nay. Trong khi mọi người đang dành hết sự quan tâm cho câu chuyện đất vàng giá rẻ ở các thành phố lớn hay chuyện đất đặc khu “sốt sinh sịch” thì ở không ít nơi, người dân cũng không khỏi nghẹn ngào vì mảnh đất của gia đình bị lấy đi như đồ vô giá trị. Đối với người dân “tấc đất tấc vàng”. Vậy nhưng khi nhà nước thu hồi, giá trị của những “tấc vàng” này có khi lại chẳng đủ để mua một gói mì tôm hay một mớ rau muống ngoài chợ.

Có thể thấy, trong nhiều vụ việc, giữa người dân và chính quyền đang phát sinh không ít mâu thuẫn vì lợi ích của người dân không được đảm bảo. Vậy nhưng đau đớn thay, chính quyền – với tư cách là người nắm trong tay quyền lực nhà nước – thay vì đối thoại để cân bằng lợi ích của đôi bên lại đang dùng quyền lực của mình để bắt người dân phải hi sinh lợi ích chính đáng. Một khi người dân không nghe theo chính quyền, không chấp nhận cái giá của chính quyền đưa ra thì sẽ bị gắn cho cái mác “dân gian” (gian trá). Và hiển nhiên, trong các báo cáo tổng kết gửi lên phía trên, khi giải thích về nguyên do của việc dự án chậm tiến độ thì người ta chỉ nói do người dân không chịu giao đất chứ đâu nhắc gì đến lý do khiến người dân phải “cứng đầu cứng cổ” như vậy.

Đơn cử như vụ Thủ Thiêm, người dân ở đây đã bị chính quyền bỏ rơi hàng chục năm và đồng thời cũng bị gắn nhãn kẻ chống đối trong từng ấy năm vì không chấp nhận giao đất đai (với giá rẻ mạt). Trên thực tế, trong không ít vụ cưỡng chế thu hồi đất lùm xùm thời gian qua, có không ít vụ việc cũng bởi nguyên do này.

Có thể nói, cùng với việc phát triển kinh tế thì chúng ta cũng phải giải quyết tốt các vấn đề về xã hội. Chỉ khi đó, đất nước ta mới có thể ổn định và có bước tiến vững chắc.

Một trong những nguyên tắc cần đảm bảo không chỉ trong thu hồi đất mà trong tất cả các hoạt động giữa nhà nước với người dân là phải cân bằng lợi ích giữa các bên liên quan. Nếu chỉ chăm chăm cho lợi ích của (một số) cơ quan, nếu chỉ bảo vệ lợi ích của doanh nghiệp mà bỏ rơi người dân thì việc người dân đứng lên chống đối cũng là điều hiển nhiên.

Đúng là dân đen, người ta muốn xoay sao thì xoay, lật sao thì lật. Thôi thì nếu không muốn bản thân bị đặt trong lòng bàn tay của người khác thì chỉ có cách cố mà làm quan!