Đơn giản hóa, cắt giảm điều kiện kinh doanh: Thực chất, không hình thức

Thứ Sáu, 15.06.2018, 16:59

Bộ Công Thương vừa có dự thảo đề nghị xây dựng Nghị định về phát triển và quản lý ngành phân phối. Đưa ra góp ý về dự thảo này, Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) – một trong những cơ quan tổ chức được Chính phủ giao nhiệm vụ phản biện chính sách cho rằng: Một số quy định dự kiến tại Dự thảo Nghị định về Phát triển và Quản lý ngành phân phối đã cán thiệp quá sâu vào chuyện kinh doanh của doanh nghiệp. Như quy định điểm kinh doanh tại chợ, đơn vị kinh doanh phải lập phương án bố trí, sắp xếp ngành nghề kinh doanh, sử dụng điểm kinh doanh tại chợ trình Ủy ban nhân dân cấp có thẩm quyền phê duyệt. Rồi quy định được coi là lạ về thời gian mở cửa, đóng cửa của siêu thị.

Ảnh minh họa

Một vài chi tiết điển hình như vậy được Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam chỉ ra cho thấy tư duy quản lý áp đặt vẫn còn tồn tại quá rõ trong bộ phận cán bộ pháp chế không chỉ riêng ở Bộ Công thương mà còn các bộ, ngành, địa phương nói chung.

Tinh thần quyết tâm cắt giảm thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh của người đứng đầu ngành Công thương là rất quyết liệt khi đây là bộ đi đầu trong cắt giảm điều kiện kinh doanh với khoảng một nửa điều kiện khinh doanh không phù hợp được rà soát bãi bỏ. Nhưng với đề xuất xây dựng Nghị định ngành phân phối, tinh thần này đã không được quán triệt đầy đủ, do vậy vẫn để lọt những quy định mang tính chất can thiệp vào quyền tự chủ kinh doanh.

Theo ý kiến hết sức cầu thị của đại diện Bộ Công thương trả lời phỏng vấn báo chí thì đây mới là đề xuất ban đầu, còn phải lấy ý kiến nhiều bên liên quan mới xây dựng được dự thảo Nghị định trên quan điểm đảm bảo thực hiện tốt hiệu quả quản lý nhà nước những vẫn tạo môi trường kinh doanh thông thoáng, thuận lợi cho doanh nghiệp, bảo vệ lợi ích của người tiêu dùng.

Cho dù vậy thì đề xuất ban đầu này với một số hạn chế sớm được chỉ rõ đã trở thành một bài học cần rút ra trong việc xây dựng văn bản điều hành. Đó là ngày từ đầu phải hết sức thận trọng, nghiêm túc, nhất quán với tinh thần hiến pháp và pháp luật về đầu tư, kinh doanh.

Nói đây là bài học là không chỉ nói với nguyên ngành Công thương, bởi nếu không cầu thị, nếu không xem đây là bài học thì tiếp tục có những văn bản pháp luật do các bộ, ngành soạn thảo với các quy định mang tính chất cài cắm, trở thành những điều kiện kinh doanh lẩn khuất, sẽ vấp phải sự phản ứng của dư luận, làm hao mòn niềm tin vừa mới được bồi đắp của cộng đồng doanh nghiệp về một môi trường kinh doanh minh bạch, bình đẳng, khuyến khích sáng tạo.

Giờ là thời điểm các bộ, ngành chuẩn bị báo cáo kết quả cắt giảm điều kiện kinh doanh, thủ tục hành chính trước Chính phủ, với điều kiện phải cắt giảm được một nửa số điều kiện kinh doanh không phù hợp. Suốt thời gian vừa rồi, tổ công tác của Thủ tướng Chính phủ liên tục đôn đốc, nhắc nhở, nhưng xem ra, hiệu quả cắ giảm còn chưa được như kỳ vọng. Vẫn còn kiểu cắt giảm hình thức, một số điều kiện kinh doanh không còn tồn tại ở Nghị định thì lại xuất hiện trong công văn như trường hợp được chính Bộ trưởng – Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ Mai Tiến Dũng nêu ra: Nhập khẩu xe lại phải có giấy chứng nhận kiểu loại linh kiện của lốp, gương chiếu hậu, đèn chiếu sáng phía trước… Đây thực ra là điều kiện kinh doanh lẩn khuất và Bộ trưởng chỉ đạo phải truy tìm các rào cản, giấy phép còn núp bóng. Mục tiêu đến trước ngày 30/6/2018 ban hành được nhiều nhất các văn bản quy phạm pháp luật để cắt giảm thực chất, thủ tục giấy phép con cản trở sự phát triển. Việc truy tìm để cắt bỏ phải được gắn chặt với việc không để những điều kiện kinh doanh không phù hợp tiếp tục ra đời.

Có như vậy quá trình cải cách thủ tục hành chính, cắt giảm điều kiện kinh doanh mới phát huy hiệu quả, thực sự mới tạo nhiều dư địa cho tăng trưởng kinh tế như kỳ vọng.