Đội vốn… là phù hợp?

Thứ Ba, 29.05.2018, 14:36

Sào Khê – dự án tại Ninh Bình được phê duyệt từ năm 2001 nhưng sau gần hai chục năm vẫn chưa hoàn thành. Và hiển nhiên, chi phí đầu tư vào nó cũng tăng lên một cách “khiếp khủng”. Theo đánh giá của một số vị đại biểu Quốc hội, việc đội vốn 36 lần trong một dự án đúng là chuyện “hiếm có khó tìm” trên toàn thế giới chứ không chỉ ở Việt Nam. Đối đáp lại ý kiến tranh luận trên nghị trường, ông Bùi Văn Phương – phó trưởng đoàn chuyên trách Đoàn đại biểu Quốc hội Ninh Bình khẳng định: “Chúng tôi nghĩ dự án này là phù hợp”…

Ông Bùi Văn Phương khẳng định dự án Sào Khê là phù hợp

Câu chuyện Sào Khê khiến dư luận xôn xao nhiều ngày gần đây. Tất cả suy cho cùng cũng chỉ bởi nó đội vốn quá khiếp khủng. Đại biểu Nguyễn Anh Trí (Hà Nội) cho rằng: “Cử tri nhìn dự án Sào Khê mà giật mình vì việc ‘nở’ vốn đầu tư quá sức tưởng tượng. Cả thế giới khó tìm được loại bột nở nào như dự án này”. Đối đáp lại ý kiến phản ánh của đại biểu Nguyễn Anh Trí, ông Bùi Văn Phương – phó trưởng đoàn chuyên trách Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Ninh Bình cho rằng dự án này là hoàn toàn phù hợp. Lý do đầu tiên được ông đưa ra lý giải là vì mục đích của dự án khi phê duyệt ban đầu và sau đó có thay đổi. Và lý do tiếp theo là trong số vốn được dầu tư vào dự án, không phải tất cả đều từ ngân sách mà có một tỷ lệ không nhỏ vốn do doanh nghiệp, người dân đóng góp (gọi nôm na là nguồn vốn xã hội hóa). Nói tóm lại, việc đội vốn hoàn toàn “đúng”, không có gì đáng để bàn cãi.

Tuy nhiên, nói đi thì cũng phải nói lại, việc dự án này đội vốn 36 lần nhưng nếu hoàn thành thời hạn (hay chí ít là đã hoàn thành tính đến thời điểm hiện tại) thì chúng ta cũng có thể du di “tạm cho qua”. Vậy nhưng thực tế, dù vốn đã tăng gần bốn chục lần mà dự án vấn quá hững hờ với thời cuộc, vẫn lững thững đi tìm cái đích của chính mình. Và theo ghi nhận của phóng viên, từ năm 2011, dự án đã gần như ngừng thi công mà không rõ lý do. Như vậy, thử hỏi đến khi tất cả hoàn thành thì chúng ta sẽ phải chi thêm bao nhiêu tiền, bỏ ra thêm bao nhiêu thời gian? Tôi tin chắc con số này sẽ không hề nhỏ. Như vậy, nếu cứ lấy những lý do bâng quơ rồi kết luận dự án này là phủ hợp thì khó lòng khiến mọi người phục.

Trên nghị trường Quốc hội, việc các ý kiến tranh luận được đưa ra là một điều rất đáng quý, cung cấp cho nhân dân một cái nhìn sâu sắc hơn về các vấn đề nóng. Vậy nhưng thành thực mà nói, ý kiến tranh luận của đại biểu Phương có nhiều điều không được hợp lý. lời giải thích của ông chẳng làm cho vụ việc mình bạch, rõ ràng hơn mà nó lại khiến cho mọi người nghi ngờ nhiều hơn, bức xúc nhiều hơn.

Đứng trên lập trường của ông Phương, việc đứng ra “bảo vệ” sản phẩm của địa phương cũng không quá khó hiểu. Bởi thực tế, nào có ai muốn địa phương mình bị mang tiếng xấu, bị dán cho cái mác sai phạm to chềnh ềnh lên mặt. Tuy nhiên, những lý do được ông đưa ra hoàn toàn không đủ thuyết phục để khẳng định dự án trên hoàn toàn được thực hiện một cách minh bạch, tất cả đều được tiến hành một cách khách quan.

Trước hết, với lý do vì mục đích ban đầu khi lập quy hoạch và mục đích sau đó có sự thay đổi nên vốn đầu tư gia tăng. Theo như ông Phương cho biết, bến Sào Khê là nơi vua Lý Công Uẩn rời đô ra Thăng Long nên nhân dịp kỉ niệm 1000 năm Thăng Long – Hà Nội, dự án đã được đầu tư thêm. Cùng với đó, dự án này cũng chạy qua khu di sản Tràng An nên nó tiếp tục tăng vốn khi triển khai. Vậy nhưng kỉ niệm 1000 năm từ bao giờ? Xin thưa, từ năm 2010, gần 10 năm trước đây. Ấy vậy nhưng Sào Khê thì sao? Bây giờ nó vẫn đìu hiu đến khó hiểu. Còn xét về việc nó thuộc khu di sản Tràng An nên ngoài mục đích thủy lợi ban đầu, cơ quan chức năng còn phải đáp ứng mục đích giao thông, du lịch. Tôi không phủ nhận điều này. Tuy nhiên, trên thực tế, dù vốn đầu tư tăng lên gần 40 lần nhưng trên thực địa tất cả vẫn vô cùng hỗn loạn. Nói trắng ra, cái mục đích thủy lợi chưa chắc đã đáp ứng được chứ đừng “đao to búa lớn” nói về du lịch hay giao thông. Suy cho cùng, chỉ có tiền là ra đi đều đều, tất cả các mục đích to đẹp được đưa ra vẫn còn quá xa xôi để thành thực tế.

Thứ hai, với lời giải thích: “Thưa với Quốc hội, trong 2.600 tỉ chỉ có 1.400 tỉ từ ngân sách nhà nước, còn lại từ doanh nghiệp và các nguồn khác. Điều chỉnh dự án đã góp phần có được Ninh Bình hôm nay, có được di tích Hoa Lư được tôn tạo, có được di sản Tràng An được cả thế giới nhắc đến. Chúng tôi nghĩ dự án này là phù hợp“. Có vẻ như ông Phương đã có sự nhầm lẫn ở đây.

Ông cho rằng nhờ có sự thay đổi trong dự án nên mới có được một di tích Hoa Lư được tôn tạo, một Tràng An được cả thế giới nhắc đến. Vậy nhưng đánh giá chính xác, thử hỏi Sào Khê đóng góp bao nhiêu phần trăm vào sự thành công của các địa danh trên? Tôi phải nhấn mạnh, Tràng An mới được UNESCO công nhận là di sản từ năm 2014 còn Sào Khê đã bị dừng trên thực tế từ năm 2011. Nói đến đây chắc mọi người cùng phần nào mường tượng được sự đóng góp “to lớn” của dự án này. Còn với lý do vì một phần số tiền đầu tư là do doanh nghiệp, nhân dân đóng góp chứ không phải tiền ngân sách, tôi cũng không biết nói gì với ý kiến này. Như ngôn ngữ giới trẻ hiện nay thì đúng là “cạn lời”. Chúng ta phải thấy rằng những khoản tiền trên nếu không “đổ xuống sông” Sào Khê thì nó sẽ được sử dụng vào rất nhiều mục đích khác, đóng góp cho sự phát triển của xã hội. Việc chúng ta “ngâm” tiền vào một dự án chắc chắn đã làm giảm đi cơ hội đầu tư vào một dự án khác.

Có mờ ám hay không trong dự án Sào Khế cần phải có cơ quan chức năng vào cuộc một cách nghiêm túc. Tuy nhiên, nếu cứ lấy những lý do vô lý ra để giải thích rồi kết luận “…Dự án này là phù hợp” thì khó có thể khiến mọi người tin tưởng.