Đặc khu có lỗi thời?

Thứ Năm, 07.06.2018, 17:07

Trong tất cả những ý kiến quan ngại, phản đối về việc hình thành các đặc khu kinh tế của Việt Nam, nhiều người đã dùng nhận định cá nhân giải thích: “Thời đại công nghiệp 4.0, sự phát triển ở mảng công nghệ thông tin sẽ phá vỡ tất cả giới hạn về vị trí địa lý. Do đó, đặc khu không còn là một lợi thế kinh tế như trước đây và trở nên lạc hậu”. Liệu rằng suy nghĩ ấy có đúng hay không?

Quan trọng nhất, phải hiểu đặc khu kinh tế là nơi mà chúng ta có ưu đãi về thuế, ưu đãi về thể chế chính trị, ưu đãi về vị trí địa lý,… Nếu muốn đánh giá đặc khu kinh tế có sức hút hay không có sức hút đối với nhà đầu tư trong thời đại công nghệ 4.0 thì chúng ta cần phải đánh giá trên những yếu tố như thế.

Đúng vậy, kinh tế trong thời đại công nghệ 4.0 là kinh tế hướng đến phát triển công nghệ thông tin, sản xuất ra các sản phẩm công nghệ. Các sản phẩm này dù sản xuất ở đâu, nước nào khu vực nào thì cũng dễ dàng được lan tỏa khắp thế giới với hệ thống mạng Internet. Đó là sự bứt phá giới hạn về không gian. Nhưng, điều này có thể trở thành thứ khiến đặc khu lỗi thời trong giai đoạn hiện tại?

Câu trả lời là không. Các sản phẩm phần công nghệ thông tin muốn được sử dụng thì vẫn cần có công cụ cài đặt như máy tính, điện thoại, vật dụng thông minh,… Tức, quá trình sản xuất các vật chất, linh kiện vẫn diễn ra, thậm chí diễn ra mạnh mẽ hơn do tốc độ phát triển công nghệ nhanh hơn. Do đó, để xây dựng các nhà máy sản xuất này thì nhà kinh doanh vẫn cần những vùng đất ưu đãi về thuế, phí, ưu đãi về vị trí địa lý,… để tạo thế mạnh phát triển.

Cùng đó, dù là sản xuất bất kỳ mặt hàng nào, dù là sản phẩm nông nghiệp, công nghiệp, công nghệ cao,… thì tất cả đều bị áp thuế. Trong thời buổi cạnh tranh nhau như hiện tại, nhà kinh doanh nào vừa có sức mạnh công nghệ, vừa có sức cạnh tranh giá cả hợp lý thì nhà kinh doanh đó giành chiến thắng. Đây lại một lý do nữa để nhà kinh doanh sẽ hướng đến đầu tư ở các đặc khu kinh tế.

Có là thời 4.0 thì đặc khu vẫn chưa thể lỗi thời, lạc hậu

Mặt khác, nói đến thể chế hành chính nhà nước. Chúng ta nhìn sang Trung Quốc, đất nước này cấm mọi dịch vụ công nghệ của Google, Facebook,… Các nhà kinh doanh công nghệ phương Tây dù có nỗ lực đến mấy thì tuyệt nhiên cũng bị cấm cửa khi muốn đầu tư ở nước này. Sẽ ra sao nếu thể chế các quốc gia đều hướng đến tạo rào cản cho các nhà kinh doanh công nghệ của nước khác? Một lần nữa, đặc khu kinh tế lại cho thấy những ưu điểm vượt trội của nó, nhà đầu tư là những người thông thái trong kinh doanh, chẳng thể nào mà họ bỏ qua được những miếng mồi như vậy.

Như thế, có thể khẳng định chắc nịch rằng, chưa bao giờ đặc khu kinh tế là lỗi thời, lạc hậu trong nền kinh tế. Dù nền kinh tế ấy là 1.0, 2.0, 3.0 hay 4.0 như hiện tại thì lợi ích kinh tế vẫn luôn là thứ không hề thay đổi để thu hút các nhà đầu tư.

Nhìn vào sự phát triển lịch sử!

Trong những ý kiến phản hồi về việc lập đặc khu, người ta cũng dẫn chứng đến khu công nghệ cao Hòa Lạc (Hà Nội) chưa thực sự thành công. Lấy ngay đó là dẫn chứng cho sự phát triển của đặc khu. Lại một lần nữa, sự suy diễn như vậy tỏ ra không hợp lý và cho thấy những người đưa ra quan điểm này không biết phân biệt giữa đặc khu kinh tế so với một khu công nghiệp bình thường.

Hãy xem những con số thực tế, đến năm 2016 toàn thế giới có hơn 4.500 khu kinh tế có mô hình như một đặc khu tại 140 quốc gia (tức hơn 3/4 số quốc gia và vũng lãnh thổ trên thế giới có đặc khu). Tốc độ phát triển đặc khu trên các quốc gia trên thế giới liên tục tăng mạnh trong khoảng thời gian 20 năm trở lại đây. Chính tốc độ tăng đặc khu như vậy cũng đã khẳng định rằng, đặc khu chưa bao giờ mất đi sức hút của nó.

Với những dẫn chứng cụ thể, với những phân tích về tốc độ tăng trưởng, diễn biến tăng trưởng như thế, rõ ràng là nó thuyết phục hơn nhiều so với các suy luận thiếu logic và vô căn cứ để phản bác Việt Nam xây dựng đặc khu.

Người Việt lâu nay chưa hề biết sợ, chưa hề muốn thua cuộc trong bất kỳ một cuộc thi đấu nào. Ở châu Á, Trung Quốc, Ấn Độ, Singapore, Hàn Quốc đều có đặc khu kinh tế và đều thành công với mô hình này. Nhìn vào lịch sử như thế, có lẽ nào người Việt chúng ta lại phải lo sợ và chịu thất bại trước các quốc gia khác trong cuộc chơi đặc khu. Chẳng tội gì mà bỏ qua một cơ hội lớn mang bước ngoặt phát triển kinh tế về cho đất nước.