Con đường mang tên “mộng mơ”!

Thứ Tư, 22.08.2018, 15:40

Kể từ khi chính quyền Huế chọn gỗ lim – loại đắt tiền để lát mặt sàn con đường đi bộ, nơi mà thời tiết rất thất thường như ở Huế đang gây nên những ý kiến trái chiều. Và giờ mới đang hoàn thiện, nhưng bề mặt các tấm gỗ lim đã xuất hiện nhiều vết nứt, để rồi một lần nữa dấy lên sự tranh cãi gay gắt trong dư luận trên các diễn đàn thông tấn.

“Con đường gỗ lim” đang hình thành, nhưng xuất hiện nhiều vết nứt

Lý do phải làm “con đường gỗ lim”

Chuyện Chính quyền tỉnh Thừa Thiên-Huế làm tuyến đường đi bộ nam sông Hương, TP.Huế đang gây ra tranh cãi lớn. Chuyện sẽ không là gì nếu nhà chức trách không dùng gỗ lim – một vật liệu đắt tiền để lót sàn.

Được biết, đây là dự án thí điểm trong quy hoạch chi tiết hai bên bờ sông Hương với kinh phí tài trợ 6 triệu USD (hơn 130 tỉ đồng), phạm vi quy hoạch từ đồi Vọng Cảnh đến phố cổ Bao Vinh với chiều dài khoảng 15km, diện tích quy hoạch khoảng 840 ha, thuộc địa bàn TP.Huế và một phần thị xã Hương Trà, huyện Phú Vang.

Và chỉ có 3 triệu USD (tương đương khoảng 52 tỉ đồng) dành cho dự án thí điểm kết nối tuyến phố đi bộ nam sông Hương. Theo đó, dự án sẽ làm con đường đi bộ dài khoảng 400m, mặt đường 4m, bằng kết cấu bê tông, cốt thép, mặt sàn lát gỗ lim, với tổng diện tích sàn khoảng 2.400m2. Kinh phí dành cho phần sàn lát gỗ này hơn 5,1 tỉ đồng.

Giám đốc Sở Kế hoạch Đầu tư Phan Thiên Định giải thích: “Trong quá trình triển khai dự án, phía đơn vị thực hiện quy hoạch là Cơ quan hợp tác quốc tế Hàn Quốc (Koica) đã nhiều lần họp và đưa ra lấy ý kiến góp ý của người dân. Qua nhiều cuộc họp và lấy ý kiến cũng có nhiều góp ý về việc sử dụng vật liệu cho công trình. Trong đó có việc đề xuất sử dụng vật liệu composite, lát đá…

Tuy nhiên, sau khi phân tích, các chuyên gia cho rằng vật liệu composite sau thời gian sử dụng, việc bào mòn sẽ khiến công trình không đảm bảo tính thẩm mỹ, còn lát đá thì trọng lượng mặt sàn sẽ tăng lên và đòi hỏi hệ chịu lực cũng phải tăng lên, hệ cọc cũng sẽ to lên không đảm bảo mỹ quan.

Bên cạnh đó, các yếu tố như dòng chảy, tác động của thiên tai, lũ lụt… đều đã được đặt ra và được các nhà chuyên môn tính toán kỹ. Vì vậy, những lo ngại của người dân là đúng nhưng tất cả những lo ngại này đều đã được các nhà chuyên môn tính toán và giải quyết”.

Điều này cũng có nghĩa, việc Ban quản lý dự án chọn gỗ lim để lát sàn cũng nằm trong việc tính toán theo tính thẩm mỹ, hài hòa, thân thiện như vậy. Thế nhưng, họ lại quên tính đến việc vật liệu đó nằm ở đâu. Không có vật liệu nào cứng cáp, bền tốt để có thể chịu được vài tháng bị phơi nắng, vài tháng phơi mưa và vài tuần bị ngâm trong nước lũ như vậy.

Cũng có lẽ người ta không nhớ về công trình Đập Đá nối đường Lê Lợi – Nguyễn Sinh Cung của thành phố Huế mới bị nước lũ cày nát chỉ vì chọn loại có thẩm mỹ để thi công đó là bêtông nhựa.

Còn nhớ, khi trước khi thi công công trình “con đường Đập Đá”, Ban quản lý dự án lý giải việc chọn bêtông nhựa: Vì để tạo sự êm thuận trong quá trình giao thông; Tạo thẩm mỹ, cảnh quan khu vực, nhất là kết nối cùng loại mặt đường nhựa phía hai đầu đập với đường Lê Lợi và đường Nguyễn Sinh Cung; Biện pháp thi công đơn giản, thời gian thi công nhanh, sau khi thi công các phương tiện có thể lưu thông được ngay; Tận dụng được mặt đường cũ, phù hợp với cao trình mặt đập. Hệ quả là, chỉ ít ngày mưa lũ, nước đã cuốn phăng cái đẹp mà người ta làm, để lại 150m đường ghồ ghề, ổ voi ổ gà.

Tất nhiên, với “con đường gỗ lim”, người ta đưa ra con số đẹp, 75% ý kiến đồng tình xây dựng. Còn đối với nội dung lấy ý kiến về kết cấu, vật liệu (tại bản vẽ chi tiết của sàn đi bộ và mô hình thực trưng bày xin ý kiến có thể hiện việc sử dụng gỗ lim để lát sàn) có đến 29/32 phiếu đồng ý, tỷ lệ 90, 62%.

Ừ thì chúng ta có thể tạm tin. Nhưng không biết người ta có tính đến tuổi thọ của nó bao lâu? Hay là người ta không cần nghĩ đến lỗ lãi vì lãi có công trạng, lỗ không phải chịu!?

Liệu có là con đường mang tên “mộng mơ”?

Trên thực tế, mặc dù đang trong giai đoạn thi công nhưng hiện nay, hàng loạt tấm gỗ lim được đưa vào lát đã xuất hiện nhiều vết nứt, trong đó có những vết nứt chân chim và một số tấm xuất hiện các vết lớn, tạo thành khe hở chạy dọc theo thớ gỗ.

Hàng chục tấm gỗ lim vừa được đơn vị thi công lát xuống sàn đã bị nứt nẻ, có dấu hiệu cong vênh. Để “che đậy” những vết nứt này, đơn vị thi công phải dùng một số chất phụ gia trám vào các tấm gỗ.

Liên quan đến vấn đề này, ông Văn Viết Thành – Giám đốc Công ty CP Xây dựng Thủy lợi Thừa Thiên- Huế (nhà thầu thi công) cho biết: “Gỗ khi gặp nhiệt độ ngoài trời trên 40 độ đã phát sinh ra co ngót và hầu như tất cả các cầu gỗ trên thế giới sau một quá trình sử dụng đều có những vết rạn nho nhỏ, đó là do yếu tố tự nhiên của gỗ. Còn đương nhiên, có những thanh gỗ nứt dọc thân, phải được loại bỏ trong quá trình lắp đặt cũng như quá trình nghiệm thu. Công trình bảo hành 30 tháng, trong quá trình đó, nếu xuất hiện những thanh gỗ bị nứt dọc thanh, những thanh gỗ đó phải được loại bỏ và vấn đề này thuộc về trách nhiệm của nhà thầu”.

Tuy vậy, chuyện về “con đường siêu sang” này của Huế đã và đang để lại nhiều vấn đề đáng để chúng ta phải suy nghĩ.

Dư luận đặt ra nhiều vấn đề, văn hóa, môi trường, dân sinh xung quanh “con đường gỗ lim”

Dẫu biết, nắng mưa là chuyện của trời, và một loại “đặc sản” mà người dân cũng như du khách phải công nhận đó chính là mưa. Huế là địa phương thường xuyên có mưa lũ, đặc biệt tại sông Hương thường có lũ dâng cao nên việc sử dụng vật liệu gỗ sẽ không bền vững. Dù ưu điểm của gỗ là thân thiện với môi trường nhưng khi sử dụng gỗ ở ngoài trời, khu vực thường ngập lụt cần tính toán đến tuổi thọ để có phương án về kinh phí duy tu, bảo dưỡng.

Thế giới đang kêu gọi bảo vệ thiên nhiên hoang dã thì ở nước ta lấy gỗ quý lót đường, sang chảnh lãng phí đến thế là cùng! Chưa kể con đường ăn ra bờ sông có nguy cơ biến đoạn sông này thành hố chứa rác. Phố đi bộ cũng chỉ là một con đường, chỉ là để tản bộ. Một con đường đi bộ có nhất thiết phải làm bằng gỗ quý trong khi hạ tầng cơ sở nhiều nơi còn ọp ẹp?

Có đi có biết, dạo qua những con phố nhỏ nhắn trong thành phố, những xóm nhà lụp xụp vùng ven đô mới thấy Huế chưa hẳn mộng mơ như người ta nghĩ. Vẫn còn nhiều lắm những cung đường chỉ đủ vài ba cái xe máy tránh nhau, mặt đường lởm chởm đá khiến chiếc xe đạp chồm lên rồi lao xuống. Mặc cho nhiều con đường nát bét im ỉm trong mưa phùn, xứ Huế vẫn trơ gan cùng tuế nguyệt qua năm này tháng nọ.

Hơn nữa, giới chức nơi đây nói nó sẽ là điểm nhấn đặc sắc cho du lịch, thu hút khách tham quan. Nhưng, dưới góc nhìn của nhiều nhà văn hóa, sự ra đời của “con đường siêu sang” này góp phần làm giảm giá trị của quần thể kiến trúc Cố đô Huế nói chung và không gian văn hóa sông Hương nói riêng.

Theo đó, việc làm “con đường gỗ lim” song song với phố đi bộ Nguyễn Đình Chiểu đã tồn tại bao lâu nay dường như không cần thiết. Có chăng, nếu cần thì cơ quan chức năng nên chấn chỉnh, quy hoạch, nâng tầm chất lượng các loại hình dịch vụ (từ chuyện bán buôn đến ứng xử) để tạo ấn tượng với du khách.

Và chúng ta cũng nên nhớ, bên cạnh không gian văn hóa bên dòng sông Hương đã được đầu tư, thì phố đi bộ Nguyễn Đình Chiểu cũng là điểm nhân quan trọng nằm trong không gian văn hóa đó.

Du khách sẽ bị thu hút mạnh với bản sắc văn hóa Huế, con người Huế, cũng như khi quy hoạch bờ sông Hương độc đáo, hoàn hảo với các dịch vụ tối ưu, chất lượng chứ không đến vì đường ven sông được lát bằng gỗ lim… Tốn tiền vào những hạng mục phụ trợ sẽ không đem lại hiệu quả mong muốn, và “con đường gỗ lim” sang chảnh kia có thành con đường mang tên “mộng mơ” trong thời gian tới không?

Đó là sự nghi ngại của rất nhiều chuyên gia, cũng như dư luận.