Cay hơn trái ớt

Thứ Hai, 23.04.2018, 15:37

Gần 2ha ớt đến vụ thu hoạch của 20 hộ dân xã Cẩm Vịnh, huyện Cẩm Xuyên, tỉnh Hà Tĩnh bị hư hỏng, do doanh nghiệp không thu mua như đã hứa. Đầu tư vốn để mua giống cây trồng, vật liệu trồng trọt, người dân nơi đây đang rơi vào tình cảnh vô cùng khó khăn, khiến nhiều người dân không cầm được nước mắt.

Theo đó, tháng 09/2017, qua sự giới thiệu của một công ty có trụ sở ở Thanh Hóa, 20 hộ dân đã thỏa thuận liên kết trồng ớt, mỗi nhà trồng từ 1-2 sào với tổng diện tích gần 2 ha. Người dân rất tin tưởng vào công ty này nên không ràng buộc giấy tờ. Doanh nghiệp bán giống, tấm nylon bọc đất, phân bón cho nông dân, hứa sẽ bao tiêu sản phẩm sau thu hoạch.

Tuy nhiên, đến đầu tháng 03/2018, khi ớt vào vụ thu hoạch, doanh nghiệp nói trên đã không thu mua ớt như đã hứa mà “lặn tăm” không hồi âm với người dân. Nhiều hộ dân rơi vào tình cảnh khó khăn, phải cầu cứu nhiều nơi. Một người dân đã chia sẻ như sau: “Bây giờ chỉ mong công ty về thu mua, giá rẻ bao nhiêu bà con cũng chấp nhận. Nếu không thì một thời gian nữa đành phải hủy cây, cải tạo đất để trồng hoa màu khác”. Nghe như thế để biết họ đã và đang cần sự trợ giúp với sản phẩm của mình như thế nào.

Nỗi lòng của người dân vì doanh nghiệp không thu mua ớt như đã hứa

Trong khi đó, ông Nguyễn Văn Chiến, Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Cẩm Vịnh cho biết, xã đã gọi điện cho giám đốc doanh nghiệp hỏi tại sao chưa vào thu mua ớt cho nông dân, “họ phúc đáp do thời tiết chưa thuận lợi nên hẹn đợt sau sẽ vào, nhưng nay chưa thấy”.

Có dấu hiệu lừa đảo!

Doanh nghiệp nhắc đến trong câu chuyện đã thu được lợi nhuận từ việc bán giống ớt và một số vật tư nông nghiệp cho người dân. Nhưng lại hoàn toàn không thu mua ớt như đã hứa. Trong một đợt thu mua ớt nhỏ lẻ, doanh nghiệp này đã mua lại khoảng 8 tạ ớt tươi, giá từ 5.000-6.000 đồng một kg. Tuy mua nhưng doanh nghiệp chưa trả tiền đầy đủ, trừ vào tiền giống mà các hộ còn nợ từ trước. Và sau đó, doanh nghiệp “biến mất”…

Nghe qua câu chuyện này thì thấy nó không còn là một hiện tượng lạ nữa rồi. Nhiều trường hợp từng xảy ra trước đây, khi có những doanh nghiệp “lừa gạt” người dân mua giống cây trồng và hứa thu mua với giá cao, nhưng đến khi sản phẩm thu hoạch thì doanh nghiệp biến mất.

Xét về góc độ pháp lý, hành vi trên có thể quy vào tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản, bởi nó gây ảnh hưởng, thiệt hại đến rất nhiều người và lượng tài sản thiệt hại ở mức lớn. Mặt khác, về khía cạnh đạo đức, đây rõ ràng là hành vi thiếu đạo đức kinh doanh mà chúng ta cần phải loại bỏ khỏi xã hội.

Trước nay, người ta thường bàn tán xôn xao về những vụ việc thương lái Trung Quốc lừa gạt để thu lợi từ người nông dân Việt Nam. Nhưng hiện nay, chính người Việt Nam lại đang lừa gạt lẫn nhau. Thật là một tình cảnh khó có thể chấp nhận được.

Trong thời buổi kinh tế hiện đại, tất cả đều cần các văn bản pháp lý!

Nghĩ cho cùng, việc người dân tại Hà Tĩnh “tin tưởng thái quá” vào doanh nghiệp mà không yêu cầu bất kì một giấy tờ gì thì đó chính là thiếu sót mà tự họ gây ra. Đây là một thực trạng mà cả xã hội cần phải hành động để loại trừ nó ra khỏi đời sống xã hội hiện đại. Không phải chúng ta coi thường niềm tin, mà ở đây, văn bản pháp lý luôn có những giá trị, vai trò vô cùng thiết thực.

Trước hết, các cơ quan chức năng cần tăng cường tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật, kiến thức về kinh doanh cho các hộ dân trong địa phương. Qua đó, để mỗi hộ dân hiểu được vai trò quan trọng của việc bảo đảm tính pháp lý bằng văn bản trong các giao dịch kinh tế, thương mại,…

Cơ quan công an cần tích cực triển khai các biện pháp nghiệp vụ, các biện pháp hành chính để phòng ngừa, đấu tranh với những “doanh nghiệp ma” có hành vi lợi dụng sự cả tin, nhẹ dạ của người dân để trục lợi về kinh tế.

Ngay trong chính bản thân mỗi hộ dân, chúng ta cũng nên cần trau dồi ý thức tự giá của mình vào việc cập nhật các thông tin thực tiễn, xây dựng được ý thức kinh doanh bảo đảm an toàn cho chính bản thân mình.

Thôi thì hãy tạm gác lòng tin qua một bên, hãy thể hiện sự tin tưởng bằng những văn bản có hiệu lực pháp lý theo quy định của pháp luật.

Cần phát triển hơn nữa mối quan hệ giữa doanh nghiệp và người nông dân!

Câu chuyện tại Hà Tĩnh là một câu chuyện buồn giữa người nông dân với doanh nghiệp. Nhưng không thể chỉ vì một vụ việc như thế này mà chúng ta có thể phủ nhận được tầm quan trọng của mối quan hệ giữa doanh nghiệp với người nông dân trong giai đoạn phát triển kinh tế hiện nay.

Cần nhớ rằng, mỗi hộ dân canh tác nông nghiệp chỉ có thể sản xuất nhỏ lẻ, khó quyết định đầu ra cho sản phẩm, khó có thể đầu tư máy móc, dây chuyền xử lý sản phẩm, tạo ra thành phẩm giá trị cao hơn. Trong khi đó, những doanh nghiệp chế biến không có nhân lực sản xuất, không có diện tích canh tác lại có điều kiện đầu tư máy móc, dây chuyển sản xuất hiện đại, có thể tìm được đầu ra cho sản phẩm,… Những điểm trái ngược này có thể được giải quyết nếu người nông dân và doanh nghiệp có cơ chế hợp tác với nhau. Đây cũng có thể được xem là phương hướng phát triển nông nghiệp tại Việt Nam trong giai đoạn hiện nay.

Như vậy, chúng ta nhìn nhận vào những sự việc “lừa đảo người nông dân” như ở Hà Tĩnh vừa qua không phải là để gạt sự liên kết giữa người nông dân với doanh nghiệp. Cái cần hướng đến là làm sao có những doanh nghiệp phát triển mạnh, có thể liên kết chặt chẽ với người nông dân để phát triển canh tác những sản phẩm nông nghiệp thành thế mạnh kinh tế từng vùng…

Mặt khác, về xử lý vụ việc tại Hà Tĩnh. Hiện nay, việc cần làm là giải quyết được việc thu hoạch và bán sản phẩm cho người nông dân trồng ớt tại khu vực này. Cơ quan chức năng có thể liên hệ với những doanh nghiệp khác, hoặc kêu gọi mọi người giúp người nông dân “giải cứu” trái ớt. Biện pháp, xử lý khô quả ớt và sản xuất sản phẩm ớt khô, xay cũng có thể được xem xét và thực hiện… Tuy nhiên, đây cũng sẽ chỉ là những biện pháp nhất thời mà quan trọng là chúng ta phải thực hiện những thay đổi về đường hướng phát triển cho người dân như đã phân tích ở trên.